Dự án cấp bách bất động “nằm chờ” Kết luận Thanh tra (ảnh ghi nhận năm 2020). Ảnh: Báo Xây dựng
Bài liên quan
Thanh tra Chính phủ "điểm mặt" 15 dự án có vi phạm về sử dụng đất tại Thái Nguyên
Công bố kết luận thanh tra công tác quản lý, sử dụng đất tại Thái Nguyên
Phê duyệt dự án trái thẩm quyền
Theo Thông báo Kết luận Thanh tra số 1113 ngày 15/7 của Thanh tra Chính phủ, thời điểm sau khi được Tỉnh ủy đồng ý về chủ trương đầu tư dự án, UBND tỉnh Thái Nguyên có báo cáo và được HĐND tỉnh chấp thuận và thông qua chủ trương đầu tư xây dựng Dự án Xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên bờ sông Cầu được thực hiện theo hình thức PPP với tổng mức đầu tư dự kiến là 18.211,61 tỷ đồng.
Bao gồm: Thực hiện dự án BT có tổng mức đầu tư (TMĐT) 9.811,61 tỷ (quy mô sử dụng đất là 150 ha) và thực hiện dự án khác có quy mô 700 ha với TMĐT khoảng 8.400 tỷ đồng (GPMB và đầu tư xây dựng hoàn thiện cơ sở hạ tầng khu đô thị 2 bên bờ sông) để thu hồi vốn dự án BT.
Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ (TTCP) cho biết, với quy mô và TMĐT dự kiến đã được Tỉnh ủy, HĐND tỉnh Thái Nguyên thông qua thì theo Luật Đầu tư công Dự án thuộc nhóm A, thẩm quyền quyết định đầu tư thuộc Thủ tướng Chính phủ.
Cũng theo TTCP, HĐND tỉnh Thái Nguyên ban hành Nghị quyết số 17/NQ-HĐND thông qua chủ trương đầu tư, UBND tỉnh phê duyệt quyết định đầu tư dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên bờ sông Cầu khi dự án không nằm trong kế hoạch trung hạn 2016-2021 của tỉnh Thái Nguyên, chưa được bố trí nguồn vốn ngân sách Nhà nước (NSNN) tham gia.
Các đồng chí lãnh đạo cao cấp cùng khách quý tham dự lễ khởi công dự án xây dựng cấp bách chống lũ lụt sông Cầu tại thành phố Thái Nguyên ngày 25/12/2016. Ảnh: TL
Dự án có TMĐT lớn hơn 1.500 tỷ là không đúng thẩm quyền và không đúng quy định pháp luật về đầu tư công và PPP. Mặt khác khi phê duyệt đề xuất dự án và phê duyệt báo cao nghiên cứu khả thi (BCNCKT) thì các quy hoạch (quy hoạch chung của thành phố quy hoạch phòng chống lũ; quy hoạch đê điều) đều trong quá trình thực hiện điều chỉnh hoặc chưa thực hiện đầy đủ và chưa được chấp thuận của các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc này không phù hợp với quy định tại điểm a khoản 2 điều 20 và điều 15 Nghị định 15/2015/NĐ-CP về điều kiện đề xuất dự án.
TTCP còn cho biết, Báo cáo thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vẫn không rõ ràng, thiếu cơ sở (nghị quyết về vốn đầu tư trung hạn của HĐND chưa được thông qua), trách nhiệm thuộc Sở KHĐT, UBND tỉnh, Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên.
UBND tỉnh Thái nguyên có Quyết định 2190/QD-UBND phê duyệt đề xuất Dự án (nhóm A) trái thẩm quyền, không phù hợp với Nghị Quyết 17/NQ HĐND; quyết định 2635/QĐ-UBND phê duyệt Đề án (gồm 09 dự án) khi chưa được HĐND thông qua (chỉ bằng văn bản của Thường trực HĐND). Trách nhiệm thuộc UBND tỉnh Thái Nguyên…
Việc UBND tỉnh Thái Nguyên đề xuất, Hội đồng Nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã thông qua chủ trương đề xuất dự án không phù hợp với Nghị định số 15/2015/NĐ -CP điểm c, khoản 2, Điều 11 về sử dụng vốn nhà nước tham gia dự án không thực hiện GPMB cho các dự án khác (dự án hoàn vốn dự án BT), không sử dụng vốn đầu tư công để GPMB cho các dự án khác.
Mặt khác, HĐND tỉnh có Nghị quyết số 17/NQ-HĐND về Chủ trương sử dụng vốn nhà nước tham gia dự án nhưng tại thời điểm phê duyệt đề xuất dự án UBND tỉnh Thái Nguyên chưa có Quyết định phê duyệt chủ trương sử dụng vốn nhà nước tham gia thực hiện dự án là không phù hợp với điểm 4, khoản 5, Thông tư 02/2016/TT-BKHYT.
Đề án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu được phê duyệt trái thẩm quyền. Ảnh: Báo Xây dựng ghi nhận năm 2020
Chuyển dự án nhóm A thành đề án gồm 9 dự án nhóm B
Theo thông tin trên Cổng Thông tin Điện tử UBND tỉnh Thái Nguyên ngày 12/7/2019, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XIX về phát triển đô thị hai bên bờ sông Cầu, UBND tỉnh Thái Nguyên đã báo cáo HĐND tỉnh thông qua chủ trương đề xuất Dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên bờ sông Cầu, tỉnh Thái Nguyên với tổng mức đầu tư 9.811,6 tỷ đồng.
Theo đề xuất, đây là dự án nhóm A, chủ trương đầu tư thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ (được quy định tại Điều 17 Luật Đầu tư công). Trong quá trình triển khai thực hiện các bước tiếp theo, nhận thấy đây là dự án có quy mô lớn, tầm ảnh hưởng rộng, nên UBND tỉnh Thái Nguyên đã nhiều lần tham vấn, xin ý kiến của các Bộ, ngành Trung ương. Sau khi tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng trên cơ sở các nguồn lực đầu tư, tỉnh đã xác định việc trình Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư đối với Dự án sông Cầu sử dụng nguồn ngân sách Trung ương trong thời gian này là chưa phù hợp, khó khả thi.
Nhằm giảm áp lực đối với ngân sách Trung ương, chủ động sử dụng nguồn vốn của địa phương đồng thời huy động tối đa các nguồn lực khác, trong đó có nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách, UBND tỉnh đã trình HĐND tỉnh thông qua chủ trương đề xuất chuyển Dự án sông Cầu thành Đề án gồm 9 dự án thuộc nhóm B. Việc chuyển từ dự án nhóm A sang các dự án nhóm B thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của HĐND tỉnh vừa đảm bảo các quy định hiện hành, vừa có tính khả thi và nâng cao hiệu quả đầu tư do huy động được đa dạng các nguồn lực xã hội.
Tuy nhiên theo Kết luận của Thanh tra Chính phủ, theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, Nghị định 15/2015/NĐ-CP không có quy định về việc chuyển Dự án PPP thành Đề án PPP cũng như không có quy định về việc phê duyệt Đề án PPP gồm có các dự án PPP thành phần. Việc thay đổi khái niệm trong đầu tư để phù hợp với thẩm quyền quyết định là mang tính chủ quan, thiếu căn cứ pháp luật, không phù hợp với quy định tại Nghị định 15/2015/NĐ-CP.
Mặt khác, theo Quy định của Luật Đầu tư công đối với dự án nhóm A, cơ quan lập đề xuất dự án là UBND tỉnh Thái nguyên, cơ quan thẩm định đề xuất là Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) và thẩm quyền quyết định đầu tư là Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, UBND tỉnh Thái nguyên chưa lập và trình thẩm định phê duyệt đề xuất dự án là không phù hợp với quy định Luật Đầu tư công.
Việc UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quyết định 2190/QĐ-UBND phê duyệt chủ trương đề xuất đầu tư dự án (dự án nhóm A) là không đúng thẩm quyền theo quy định của Luật Đầu tư công...
