Dầu động cơ là một trong những khoản bảo dưỡng cơ bản nhất với ô tô, nhưng cũng là hạng mục khiến nhiều chủ xe phân vân giữa lựa chọn rẻ và đắt. Khác biệt không chỉ nằm ở giá bán, mà còn ở độ bền, khả năng bảo vệ động cơ và số lần phải thay dầu trong quá trình sử dụng.
Chi phí sở hữu ô tô không chỉ dừng ở giá mua xe, tiền vay hay nhiên liệu, mà còn bao gồm bảo dưỡng định kỳ. Vì vậy, nhiều người có xu hướng tiết kiệm ở những hạng mục được cho là không bắt buộc phải dùng loại đắt tiền, trong đó có dầu động cơ.
Khi mua dầu tại các cửa hàng phụ tùng, người dùng thường đứng trước hàng loạt lựa chọn về thương hiệu, cấp độ nhớt và giá bán. Sau khi đã chọn đúng loại dầu đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất xe, câu hỏi còn lại là nên chi bao nhiêu cho mỗi lần thay dầu.
Yếu tố quan trọng nhất vẫn là thay dầu đúng chu kỳ. Dầu thông thường, hay còn gọi là dầu khoáng, thường có chất lượng và độ bền thấp hơn dầu tổng hợp vì nền dầu không duy trì tính ổn định lâu bằng. Trong một số điều kiện vận hành hoặc thói quen lái xe nhất định, loại dầu này có thể cần được thay nhanh tới mỗi 1.000 dặm.
Điều đó không có nghĩa dầu rẻ sẽ lập tức làm hỏng động cơ. Phần lớn ô tô hiện nay vẫn có thể vận hành bình thường với cả dầu khoáng lẫn dầu tổng hợp, miễn là chủ xe dùng đúng thông số và thay đúng hạn. Trên thực tế, dầu mới giá rẻ thường vẫn tốt hơn dầu đắt tiền đã quá cũ và xuống cấp.
Khác biệt lớn nằm ở thời gian sử dụng. Với nhiều mẫu xe, chu kỳ thay dầu thông thường theo hướng dẫn sử dụng phổ biến trong khoảng 5.000 đến 10.000 dặm. Tuy nhiên, nếu dùng loại dầu rẻ nhất, khoảng thời gian này có thể rút ngắn đáng kể vì dầu phân hủy nhanh hơn so với dầu tổng hợp đắt tiền.
Dầu khoáng về cơ bản có nguồn gốc từ dầu thô, được khai thác và tinh lọc nhiều lần để loại bỏ tạp chất trước khi đóng chai. Loại dầu này không phải là dầu thô nguyên chất, bởi vẫn có các phụ gia giúp chống mài mòn, chống oxy hóa và cải thiện hiệu năng bôi trơn. Tuy nhiên, quy trình sản xuất rẻ hơn cũng khiến dầu khoáng kém tối ưu hơn trong một số điều kiện sử dụng.
Dầu tổng hợp thường được đánh giá cao hơn vì được thiết kế có chủ đích trong môi trường phòng thí nghiệm. Tương tự dầu khoáng, dầu tổng hợp cũng chứa các chất tẩy rửa, chất chống oxy hóa và chất giảm ma sát, thường chiếm khoảng 10% đến 20% công thức. Điểm khác biệt chính là nền dầu có cấu trúc phân tử đồng nhất và ổn định hơn.
Nhờ độ ổn định hóa học cao, dầu tổng hợp giữ độ nhớt tốt hơn khi nhiệt độ thay đổi và hoạt động hiệu quả trong dải nhiệt rộng hơn. Đây cũng là lý do loại dầu này thường có tuổi thọ dài hơn, giúp kéo dài thời gian giữa các lần thay dầu và giảm nguy cơ tích tụ cặn bùn trong động cơ.
Về dài hạn, dầu tổng hợp có thể là lựa chọn kinh tế hơn dù chi phí ban đầu cao hơn. Không thể khẳng định tuổi thọ động cơ chỉ phụ thuộc vào chất lượng dầu, nhưng dùng dầu tốt và thay đúng hạn là cách bảo vệ động cơ an toàn hơn. Với những người tự thay dầu và muốn cân bằng giữa chi phí và độ bền, lựa chọn dầu đắt hơn thường có cơ sở hợp lý hơn.
