Cảm giác khó chịu trong họng tưởng chừng là triệu chứng thông thường nhưng với người phụ nữ 24 tuổi ở Sơn La, nguyên nhân lại là một dị vật sống nằm sâu trong thanh quản. Người bệnh từng đi khám nhiều nơi, có lúc được chẩn đoán nghi mắc bệnh tuyến giáp nhưng chưa tìm ra nguyên nhân gây khó chịu.
Theo lời kể của chồng bệnh nhân, ban đầu, gia đình đưa người bệnh đi khám và được thông báo nghi có vấn đề ở tuyến giáp. Sau đó, tại một cơ sở y tế khác, người bệnh được cho về vì chưa phát hiện bất thường rõ ràng. Khi tình trạng khó chịu kéo dài, chị tiếp tục đi khám và được phát hiện có dị vật trong cổ họng, song cơ sở y tế này không thể xử trí nên chuyển đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương.
Đỉa sống bám ở vị trí nguy hiểm của đường thở
ThS.BSNT Ngô Duy Thịnh, Khoa Tai, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, người trực tiếp điều trị, cho biết bệnh nhân đến khám vì cảm giác nhột, vướng và khó chịu trong họng. Đây là triệu chứng không đặc hiệu, nhưng tiền sử thường xuyên đi rừng và uống nước suối khiến bác sĩ lưu ý khả năng có dị vật sống ở vùng họng – thanh quản.
Theo bác sĩ Thịnh, người bệnh chưa khó thở rõ rệt không có nghĩa là dị vật vô hại. Đỉa có thể hút máu, tăng kích thước và gây chảy máu kéo dài do chất chống đông trong nước bọt. Nếu đường thở bị bít tắc, người bệnh có thể rơi vào tình trạng cấp cứu.
Ê-kíp đã tiến hành lấy đỉa bằng phương pháp soi treo thanh quản dưới gây mê. Thủ thuật đòi hỏi quan sát rõ vị trí bám và thao tác kiểm soát để lấy dị vật nguyên vẹn, hạn chế tổn thương niêm mạc, chảy máu và nguy cơ ảnh hưởng đường thở.
Sau điều trị, sức khỏe người bệnh ổn định, hô hấp trở lại bình thường và cảm giác khó chịu trong họng không còn.
Bác sĩ nhận định với tiền sử thường xuyên uống nước suối, khả năng đỉa nhỏ theo nước vào miệng rồi bám vào niêm mạc họng – thanh quản là đáng lưu ý. Tuy nhiên, đây vẫn là nhận định dựa trên bệnh sử, chưa thể khẳng định chính xác nguồn lây.
Không uống trực tiếp nước suối chưa xử lý
Theo bác sĩ, dị vật sống ở vùng họng – thanh quản không phải lúc nào cũng gây đau nhiều hoặc khó thở ngay từ đầu. Người bệnh có thể chỉ thấy vướng, nhột trong họng, ho dai dẳng, khàn tiếng; một số trường hợp có thể khạc ra máu hoặc nước bọt lẫn máu.
Sau khi uống nước suối hoặc tiếp xúc với nguồn nước tự nhiên, nếu xuất hiện những biểu hiện bất thường trên, người dân nên đi khám sớm tại cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng. Nếu khó thở, thở rít, tím tái hoặc không thể nói bình thường, cần gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu ngay.
Người dân cũng không nên đổ muối, rượu, giấm hoặc hóa chất vào họng để làm đỉa nhả ra, bởi những cách này có thể gây tổn thương, sặc và khiến việc xử trí khó khăn hơn.
Để phòng tránh, người đi rừng, làm nương nên mang theo đủ nước uống an toàn, không uống trực tiếp nước suối dù nước trông trong. Nếu buộc phải sử dụng nước tự nhiên, cần xử lý đúng cách trước khi uống; đun sôi là biện pháp giúp tiêu diệt nhiều tác nhân gây bệnh trong nước.
