Khoản vay vàng kéo dài 16 năm, nợ gốc và lãi dồn lên hơn 2.400 tỷ đồng
Điểm nghẽn lớn nhất trong hồ sơ tài chính của APT nằm ở hợp đồng tín dụng ký đầu năm 2009 với một ngân hàng trong diện sáp nhập. Khoản vay khi đó gồm 103 tỷ đồng tiền mặt và 5.833 lượng vàng SJC. Ở thời điểm ký kết, giá vàng chỉ ở mức 17,66 triệu đồng/lượng, tương đương giá trị quy đổi khoảng 103 tỷ đồng.
Cán cân nợ thay đổi hoàn toàn khi giá vàng miếng SJC leo thang qua các năm và tăng mạnh trong năm 2025. Tại ngày 31/12/2025, APT đánh giá lại khoản vay theo giá niêm yết của ngân hàng cho vay là 152,8 triệu đồng/lượng. Với mức giá này, riêng dư nợ gốc của khoản vay vàng đã tăng lên 891 tỷ đồng, cao hơn khoảng 500 tỷ đồng so với cuối năm trước.
Phần nợ phải trả thực tế còn lớn hơn nhiều khi cộng thêm lãi phát sinh. Báo cáo tài chính cho thấy APT đang nợ ngân hàng hơn 2.400 tỷ đồng đối với riêng khoản vay vàng, chưa tính khoản vay tiền gần 300 tỷ đồng. Ban lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận công ty không có khả năng thanh toán các nghĩa vụ nợ này.
Áp lực tài chính kéo theo rủi ro pháp lý. Từ tháng 5/2022, phía ngân hàng đã khởi kiện APT ra tòa để yêu cầu thanh toán nợ. Năm 2025, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra), cổ đông lớn đang nắm 30% vốn tại APT, tiếp tục khởi kiện doanh nghiệp để đòi khoản nợ gần 25 tỷ đồng.
Câu chuyện của APT còn thu hút sự chú ý bởi các mối liên hệ nhân sự với bên cho vay. Chủ tịch Hội đồng quản trị APT hiện là ông Nguyễn Lâm Vinh Huy, đồng thời giữ vị trí Chủ tịch Somo, đơn vị sở hữu 41,1% vốn công ty. Trước đó, ông Huy từng có thời gian dài là Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Phương Nam, sau này là Chủ tịch Công ty vàng SBJ. Ở thời điểm APT ký khoản vay năm 2009, cổ đông lớn nhất nắm hơn 36% cổ phần là ông Trần Phát Minh, người khi ấy cũng là Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Phương Nam. Đến tháng 11/2009, ông Minh được bầu làm Chủ tịch Hội đồng quản trị APT. Cá nhân này sau đó từng giữ chức Chủ tịch một ngân hàng giai đoạn 2012 đến 2013 và có thời điểm là cổ đông cá nhân lớn nhất tại ngân hàng.
Tài sản còn 195 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm hơn 2.600 tỷ đồng
Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 ghi nhận APT lỗ sau thuế 1.153 tỷ đồng, mức lỗ kỷ lục của doanh nghiệp. Chuỗi thua lỗ kéo dài nhiều năm khiến lỗ lũy kế tăng lên 2.700 tỷ đồng, trong khi vốn điều lệ của công ty chỉ ở mức 88 tỷ đồng.
Tại ngày 31/12/2025, tổng tài sản của APT còn 195 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, tổng nợ phải trả đã lên 2.800 tỷ đồng, phần lớn là các khoản nợ gốc và lãi phát sinh với ngân hàng. Chênh lệch quá lớn giữa tài sản và nghĩa vụ nợ khiến vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp âm hơn 2.600 tỷ đồng.
Các con số này phản ánh một cấu trúc tài chính đã mất cân đối nghiêm trọng. Quy mô tài sản hiện hữu chỉ còn bằng một phần rất nhỏ so với số nợ phải trả, trong khi khoản vay vàng vẫn tiếp tục bị đội giá theo mặt bằng thị trường. Năm 2025 vì thế không chỉ ghi nhận khoản lỗ lớn nhất của APT mà còn đẩy doanh nghiệp sâu hơn vào trạng thái âm vốn, với tổng nợ phải trả 2.800 tỷ đồng đặt cạnh tổng tài sản chỉ 195 tỷ đồng.
