Trong cuộc gặp hôm 24/6, ông Trump nhấn mạnh Mỹ không cần sự trợ giúp từ các đồng minh để đối phó Iran, đồng thời khẳng định Iran đã bị đánh bại ngay từ tuần đầu tiên của cuộc xung đột. Dù vậy, ông cho rằng sẽ là điều tích cực nếu các nước NATO thể hiện thiện chí hỗ trợ Mỹ.
“Chúng tôi hoàn toàn không cần sự giúp đỡ nào cả. Chúng tôi đã đánh bại họ ngay trong tuần đầu tiên. Nhưng sẽ thật tuyệt nếu họ nói rằng họ muốn giúp đỡ”, ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết ông và ông Rutte sẽ tiếp tục trao đổi riêng về những diễn biến của cuộc xung đột cũng như các bước đi tiếp theo.
Trong thời gian qua, ông Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu vì không tham gia sâu hơn vào cuộc chiến chống Iran, cuộc xung đột đã kéo dài nhiều tuần tại Trung Đông và gây ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu.
Cuộc gặp giữa ông Trump và ông Rutte diễn ra trong bối cảnh NATO chuẩn bị tổ chức hội nghị thượng đỉnh thường niên vào ngày 7/7 tại Ankara. Ông Rutte được đánh giá là có quan hệ khá tích cực với Tổng thống Mỹ, và chuyến thăm Nhà Trắng lần này được một số nhà quan sát xem là nỗ lực nhằm duy trì sự gắn kết giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu.
Tại cuộc gặp, ông Trump dành nhiều lời khen cho Tổng thư ký NATO, gọi ông Rutte là “một người tuyệt vời, một nhà lãnh đạo tuyệt vời và một tổng thư ký tuyệt vời”.
Đáp lại, ông Rutte mở đầu buổi làm việc bằng việc trình bày các số liệu về mức tăng chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên NATO. Ông cũng ca ngợi các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran và cho rằng chương trình hạt nhân của Iran là mối đe dọa đối với khu vực cũng như thế giới.
“Tôi thực sự muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của những gì ông đang làm đối với Iran”, ông Rutte nói, đồng thời gọi ông Trump là “lãnh đạo của thế giới tự do”.
Dù không có quốc gia thành viên NATO nào trực tiếp tham chiến, ông Rutte cho rằng các đồng minh châu Âu vẫn hỗ trợ đáng kể cho Mỹ thông qua việc cung cấp cơ sở hạ tầng quân sự.
Theo ông Rutte, từ 4.000 đến 5.000 máy bay Mỹ đã cất cánh từ các căn cứ quân sự tại châu Âu trong 6 tuần diễn ra cuộc chiến. Ông cũng thừa nhận có những trường hợp khiến Mỹ thất vọng, nhưng cho rằng đó chỉ là những ngoại lệ và không phản ánh toàn bộ liên minh NATO.
Những phát biểu của Tổng thư ký NATO đã vấp phải phản ứng mạnh từ Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, cáo buộc NATO "đồng lõa tích cực" trong "cuộc chiến tranh phi pháp" chống lại Iran.
Trên mạng xã hội X, ông Baqaei cho rằng đây là sự thừa nhận rõ ràng về việc NATO tham gia vào "cuộc chiến tranh xâm lược bất hợp pháp" nhằm vào một quốc gia thành viên của Liên hợp quốc. Ông đồng thời cáo buộc liên minh quân sự này vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
Trong khi đó, Ý nhanh chóng bác bỏ cách diễn giải của ông Rutte. Bộ Quốc phòng Ý khẳng định nước này chỉ cho phép các chuyến bay kỹ thuật và hậu cần của Mỹ theo các thỏa thuận song phương hiện có, đồng thời cho rằng phát biểu của Tổng thư ký NATO đã tạo ra sự hiểu lầm về bản chất các hoạt động được phép tiến hành từ lãnh thổ Ý.
