Mùa du lịch hè tại châu Âu đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn khi hệ thống kiểm soát biên giới mới của Liên minh châu Âu (EU) gây ra tình trạng ùn tắc kéo dài tại nhiều sân bay. Các hãng hàng không và đơn vị khai thác sân bay cảnh báo hàng nghìn hành khách phải chờ nhiều giờ, nhiều chuyến bay buộc phải khởi hành với hàng loạt ghế trống, đồng thời kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) tạm nới lỏng quy định trong giai đoạn cao điểm.
Nguy cơ quá tải trong mùa cao điểm
Trong thư gửi Chủ tịch EC Ursula von der Leyen, ba tổ chức đại diện cho ngành hàng không gồm ACI Europe, Airlines for Europe (A4E) và Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho biết việc triển khai Hệ thống Xuất nhập cảnh (EES) đang tạo áp lực lớn lên hoạt động tại các sân bay.
Theo các tổ chức này, nhiều hành khách phải xếp hàng từ 3-5 giờ để hoàn tất thủ tục nhập cảnh, thậm chí phải chờ ngoài trời hoặc trên sân đỗ máy bay do khu vực kiểm soát biên giới quá tải. Không ít chuyến bay bị chậm giờ cất cánh, trong khi một số chuyến buộc phải đóng cửa lên máy bay khi vẫn còn nhiều hành khách mắc kẹt trong khu vực kiểm tra.
Áp lực càng lớn khi các hãng hàng không vẫn phải đối mặt với chi phí nhiên liệu ở mức cao. Những chuyến bay khởi hành với nhiều ghế trống không chỉ làm giảm doanh thu mà còn khiến chi phí khai thác trên mỗi hành khách tăng lên, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh trong mùa hè.
Các hiệp hội cảnh báo lượng khách quốc tế đến châu Âu có dấu hiệu chững lại khi nhiều du khách cân nhắc thay đổi kế hoạch vì lo ngại thời gian chờ đợi quá lâu tại cửa khẩu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến ngành hàng không mà còn tác động đến du lịch và khả năng kết nối của khu vực.
EU chịu sức ép điều chỉnh hệ thống kiểm soát biên giới
Hệ thống EES được triển khai từ tháng 10 năm ngoái, yêu cầu công dân ngoài EU đăng ký dấu vân tay và chụp ảnh khi nhập cảnh. Tuy nhiên, việc vận hành thực tế gặp nhiều trở ngại do số lượng ki-ốt tự động còn hạn chế, hạ tầng chưa đồng bộ và thiếu nhân lực tại các cửa khẩu.
Các tổ chức trong ngành đề nghị EC cho phép sân bay tạm thời đình chỉ một số bước kiểm tra khi lưu lượng hành khách vượt quá khả năng xử lý trong hai tháng 7 và 8, đồng thời duy trì cơ chế linh hoạt sau tháng 9 đối với những trường hợp đặc biệt.
Theo ước tính, riêng trong tháng 7 và tháng 8, các sân bay châu Âu sẽ đón thêm khoảng 40 triệu lượt hành khách so với hai tháng trước đó. Nếu không có giải pháp kịp thời, áp lực lên hệ thống kiểm soát biên giới được dự báo sẽ còn gia tăng.
Phản hồi trước những lo ngại của ngành hàng không, Ủy ban châu Âu cho biết sẽ tổ chức cuộc họp với các bên liên quan trong vài ngày tới để đánh giá tình hình. EC khẳng định hệ thống EES đang hoạt động hiệu quả tại phần lớn sân bay trong khối Schengen và cho rằng nhiều trường hợp ùn tắc xuất phát từ những vấn đề tồn tại từ trước như thiếu nhân lực, hạn chế về cơ sở hạ tầng và việc các chuyến bay tập trung vào cùng một khung giờ, thay vì do hệ thống kiểm soát mới.
Tuy vậy, khi mùa du lịch hè bước vào cao điểm, ngành hàng không châu Âu cho rằng nếu không sớm có các biện pháp linh hoạt hơn, tình trạng ùn tắc tại biên giới sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến trải nghiệm của hành khách, hiệu quả khai thác của các hãng bay và hình ảnh của châu Âu trong mắt du khách quốc tế.
