Vì sao vàng và bất động sản là kênh đầu tư ưa thích của người Việt?
Tại Việt Nam, vàng và bất động sản vẫn là hai kênh tích lũy, đầu tư được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là bất động sản. Tuy nhiên, hạn chế lớn của kênh đầu tư này là yêu cầu nguồn vốn ban đầu tương đối lớn, đồng thời tính thanh khoản không cao.
Trong khi đó, tại nhiều quốc gia phát triển, các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu và quỹ đầu tư thường chiếm tỷ trọng lớn hơn trong danh mục của hộ gia đình.
Phân tích rõ hơn về vấn đề này, bà Nguyễn Ngọc Linh, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán DNSE cho biết, trong hàng trăm năm qua, thói quen tích lũy và đầu tư của người Việt chủ yếu gắn với các tài sản vật chất như vàng và bất động sản.
Với những người có nguồn vốn lớn, bất động sản thường được lựa chọn để vừa nắm giữ tài sản, vừa tạo dòng tiền từ hoạt động cho thuê, sau đó tiếp tục tái đầu tư.
“Đây là một thói quen đã được hình thành trong thời gian dài và tạo ra mức độ quen thuộc nhất định đối với các tài sản truyền thống”, bà Linh nói.
Theo bà, sức hút của bất động sản đến từ quá trình phát triển của nền kinh tế và thị trường trong nhiều năm qua. Khi bất động sản có khả năng mang lại mức sinh lời hấp dẫn trong một số giai đoạn, nhà đầu tư có xu hướng tập trung và phân bổ tỷ trọng tài sản lớn hơn vào kênh này.
Tương tự, vàng cũng có vai trò đặc biệt trong tâm lý đầu tư của người Việt. Trong những giai đoạn thị trường biến động, bất ổn địa chính trị gia tăng hoặc xuất hiện những lo ngại về triển vọng kinh tế, nhà đầu tư thường có xu hướng tìm đến các tài sản được xem là nơi trú ẩn để phòng ngừa rủi ro.
Đặc biệt trong khoảng 2 năm trở lại đây, vàng nổi lên như một trong những kênh được quan tâm nhiều.
“Điều này có thể được giải thích khá đơn giản từ tâm lý đầu tư. Khi xuất hiện những bất ổn về địa chính trị hoặc những quan ngại về bối cảnh thị trường, nhà đầu tư thường tìm đến các tài sản trú ẩn. Trong 2 năm vừa qua, vàng là một trong những kênh đầu tư nổi bật”, bà Linh cho hay.
Vì sao các kênh đầu tư tài chính chưa hút vốn?
Đối với các sản phẩm đầu tư tài chính thường có mức biến động ngắn hạn lớn hơn, khiến tâm lý nhà đầu tư có sự khác biệt so với việc nắm giữ những tài sản vật chất đã quen thuộc trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, trải nghiệm của người dân với các tài sản tài chính cũng chưa được tích lũy đủ lâu để tạo ra mức độ tin tưởng và thói quen tương đương vàng hay bất động sản.
Theo bà Nguyễn Ngọc Linh, quá trình này cần có thời gian để thị trường phát triển và nhà đầu tư tích lũy thêm trải nghiệm. Khi có thêm hiểu biết về các sản phẩm tài chính, cách thức phân bổ tài sản cũng như khả năng quản trị rủi ro, người dân sẽ dần có cơ sở để đưa tài sản tài chính vào danh mục đầu tư một cách chủ động hơn.
“Những tài sản vật chất như vàng hay bất động sản đã có lịch sử tích lũy rất lâu và nhiều người từng trải nghiệm, thậm chí đã hưởng thành quả từ các tài sản này. Trong khi đó, tài sản tài chính vẫn tương đối mới. Vì vậy, cần có thêm thời gian để nhà đầu tư có trải nghiệm và hiểu rõ hơn về loại tài sản này”, bà Linh phân tích.
Bà Linh cho rằng, sự chuyển dịch sang tài sản tài chính cũng sẽ phụ thuộc vào từng giai đoạn của thị trường. Khi các điều kiện và tín hiệu thị trường thuận lợi, tài sản tài chính có thể trở nên hấp dẫn hơn, qua đó thúc đẩy nhà đầu tư dịch chuyển một phần nguồn vốn đang tích lũy vào các kênh như cổ phiếu, trái phiếu hay quỹ đầu tư.
Về dài hạn, khi nền kinh tế đạt đến mức độ phát triển và trưởng thành cao hơn, cơ cấu tài sản của người dân cũng có xu hướng đa dạng hóa. Khi đó, tài sản tài chính có thể dần chiếm tỷ trọng lớn hơn trong danh mục, tương tự xu hướng tại nhiều nền kinh tế phát triển.
“Tôi cho rằng hiện nay nhà đầu tư Việt Nam mới đang ở giai đoạn được phổ cập và tiếp cận với khái niệm đầu tư tài chính. Khi đầu tư tài chính dần được bình thường hóa, hay có thể gọi là ‘bình dân hóa’, thị trường sẽ bước sang một giai đoạn mới. Khi đó, tài sản tài chính có cơ hội cạnh tranh về mức độ phổ biến và sự quen thuộc với những kênh đầu tư truyền thống đã có lịch sử hàng trăm năm”, bà Linh nhận định.
