Những ngày gần đây, câu chuyện giá xăng giảm nhưng giá nhiều mặt hàng, đặc biệt là dịch vụ ăn uống, vẫn "neo" ở mức cao đang thu hút sự quan tâm của dư luận.
Không ít người tiêu dùng cho rằng, trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 5/2026, khi giá xăng dầu liên tục tăng, nhiều quán ăn, nhà hàng đã nhanh chóng điều chỉnh giá bán với lý do chi phí đầu vào leo thang.
Tuy nhiên, khi giá xăng giảm mạnh trong nhiều kỳ điều hành liên tiếp và hiện đã xuống dưới mốc 20.000 đồng/lít, mức giá tại nhiều cơ sở kinh doanh gần như không thay đổi.
Khảo sát thực tế cho thấy, nhiều mặt hàng như bún, phở, cơm bình dân, cà phê hay đồ uống vẫn giữ nguyên mức giá đã được điều chỉnh trước đó.
Nhiều chủ cơ sở kinh doanh cho rằng giá xăng chỉ là một trong nhiều yếu tố cấu thành chi phí. Bên cạnh chi phí vận chuyển, họ còn phải đối mặt với áp lực từ giá nguyên liệu thực phẩm, tiền thuê mặt bằng, tiền điện, nước, chi phí nhân công và các khoản chi phí vận hành khác.
Trong bối cảnh nhiều loại chi phí vẫn ở mức cao hoặc chưa giảm đáng kể, việc hạ giá bán ngay khi giá xăng giảm là không dễ thực hiện.
Theo báo cáo của Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố vào sáng 3/7, trong tháng 6/2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bất ngờ giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu giảm theo giá nhiên liệu thế giới.
Trong tháng 6, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,07% so với tháng trước. Trong đó, lương thực giảm 0,78%, thực phẩm giảm 0,05% và ăn uống ngoài gia đình tăng 0,02%.
Riêng trong nhóm lương thực, giá gạo giảm 1,06%. Cụ thể, gạo tẻ thường giảm 1,1%, gạo tẻ ngon giảm 0,8%, gạo nếp giảm 1,56%, gạo lứt tẻ giảm 0,41%.
“Giá gạo giảm do nguồn cung trong nước tăng sau khi thu hoạch vụ lúa đông xuân, vụ lúa lớn nhất trong năm”, Cục Thống kê cho biết.
Chỉ số giá một số mặt hàng lương thực khác giảm như: Giá khoai giảm 2,39%, sắn giảm 0,31%, miến giảm 0,21%, bún, bánh phở, bánh đa giảm 0,11%. Ngược lại, giá bánh mì tăng 0,27%, bột mì tăng 0,25%, ngô tăng 0,18%, mỳ sợi, mỳ, phở/cháo ăn liền tăng 0,16%.
Đối với nhóm thực phẩm, chỉ số giá thịt lợn giảm 0,61%, thịt gia cầm giảm 0,15%, thủy sản tươi sống giảm 0,60%, trứng các loại giảm 0,83%, quả tươi, chế biến giảm 1,44%, chủ yếu do nguồn cung dồi dào.
Ở chiều ngược lại, chỉ số giá đồ gia vị và nước mắm, nước chấm cùng tăng 0,29%, sữa, bơ, phô mai và chè, cà phê, ca cao cùng tăng 0,25%, đường mật và bánh, mứt, kẹo cùng tăng 0,15%, thịt chế biến tăng 0,11%, rau tươi, khô và chế biến tăng 2,66%.
Như vậy, có thể thấy lập luận cho rằng giá dịch vụ ăn uống chưa thể giảm chỉ vì giá xăng dầu đi xuống là chưa phản ánh đầy đủ bức tranh chi phí đầu vào. Tuy nhiên, số liệu của Cục Thống kê cũng cho thấy trong tháng 6, không chỉ xăng dầu mà nhiều mặt hàng nguyên liệu quan trọng như gạo, thịt lợn, thủy sản, trứng, trái cây, khoai... đều ghi nhận xu hướng giảm giá. Điều này đồng nghĩa áp lực chi phí đối với nhiều cơ sở kinh doanh đã phần nào được nới lỏng.
Dù vẫn còn một số nhóm hàng tăng giá như rau xanh, gia vị, sữa hay đồ uống, diễn biến chung cho thấy nhiều yếu tố đầu vào đã hạ nhiệt. Do đó, việc giá bán tại nhiều cửa hàng ăn uống vẫn "đứng yên" trong thời gian dài đặt ra câu hỏi về mức độ phản ánh kịp thời của giá bán đối với biến động chi phí thực tế.
Nhiều chuyên gia cho rằng, khi điều kiện đầu vào đã thuận lợi hơn, các cơ sở kinh doanh cần chủ động rà soát cơ cấu chi phí và cân nhắc điều chỉnh giá ở mức hợp lý, qua đó chia sẻ lợi ích với người tiêu dùng và góp phần kích thích sức mua.
Cũng theo báo cáo của Cục Thống kê, CPI bình quân quý II/2026 tăng 5,25% so với cùng kỳ năm trước, trong đó chỉ số giá tất cả các nhóm tiêu dùng chính đều tăng. CPI bình quân sáu tháng đầu năm 2026 tăng 4,38% so với cùng kỳ năm 2025. Lạm phát cơ bản tăng 4,12% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 4,38% của CPI bình quân chung.
