Theo đó, với phương châm “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tinh gọn hiệu quả, tăng tốc bứt phá”, năm 2025 ngành Nông nghiệp và Môi trường đã vượt qua nhiều khó khăn, đạt được những kết quả ngoạn mục, xác lập những kỳ tích, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trong đó, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lập kỷ lục trên 70 tỷ USD; chủ động, quyết liệt từ sớm ứng phó thiên tai, đảm bảo sản xuất, giảm thiểu thiệt hại trong bối cảnh cực đoan, là 2 trong số 10 sự kiện đáng chú ý, vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố tại Họp báo thường kỳ, sáng 5/2.
Một là, ổn định tổ chức bộ máy Bộ Nông nghiệp và Môi trường sau hợp nhất theo hướng tinh - gọn - mạnh, hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả.
Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 35/2025/NĐ-CP ngày 25/2/2025 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ đã khẩn trương triển khai các nhiệm vụ, bảo đảm đủ điều kiện để chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/3/2025.
Bộ tiếp nhận, kế thừa toàn bộ nhiệm vụ quản lý nhà nước của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; đồng thời rà soát, điều chỉnh để khắc phục tình trạng chồng chéo, giao thoa, bảo đảm quản lý thống nhất, thông suốt. Bộ cũng được giao tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác “giảm nghèo” từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Chính phủ tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW.
Sau khi hợp nhất, cơ cấu tổ chức được tinh gọn mạnh mẽ: giảm 25/55 đầu mối (45,45%); giảm 19/78 đơn vị sự nghiệp (24,36%); tinh giản 63/301 đầu mối cấp phòng (20,9%), tạo nền tảng nâng cao hiệu lực quản lý, hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Hai là, Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 định hướng chiến lược cho giai đoạn phát triển mới.
Đại hội diễn ra ngày 14/8/2025, là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đánh dấu bước ngoặt trong tiến trình phát triển và hội nhập của ngành Nông nghiệp và Môi trường.
Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ- Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, Đại hội tổng kết 5 năm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ 2020 - 2025, rút ra bài học kinh nghiệm; đồng thời xác định phương hướng, mục tiêu và các giải pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Các quyết sách của Đại hội góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đến năm 2030, hướng tới khát vọng Việt Nam hùng cường năm 2045.
Ba là, kỷ niệm 80 năm ngành Nông nghiệp và Môi trường gắn với Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I khơi dậy truyền thống, tạo động lực đổi mới.
Lễ Kỷ niệm 80 năm ngành Nông nghiệp và Môi trường gắn với Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I được tổ chức ngày 12/11/2025 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), với hơn 1.200 đại biểu tham dự. Đây là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa quan trọng, tạo điểm nhấn lan tỏa trong toàn ngành.
Tổng Bí thư Tô Lâm tới dự và bài phát biểu chỉ đạo, khẳng định vai trò chiến lược của Ngành trong bảo đảm an ninh lương thực, an ninh sinh thái và phát triển bền vững của đất nước; đồng thời, định hướng những nhiệm vụ lớn, các giải pháp căn cơ, lâu dài, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần thi đua yêu nước, đổi mới sáng tạo trong toàn ngành.
Sự kiện là dấu mốc định hướng để toàn ngành bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.
Bốn là, đột phá trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, tạo “đòn bẩy” phát triển.
Công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật luôn được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.
Tính đến ngày 30/12/2025, trong năm 2025, Bộ đã xây dựng và ban hành 110 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 02 luật, 01 nghị quyết của Quốc hội, 02 nghị quyết của Chính phủ, 20 nghị định, 04 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 81 thông tư; đồng thời đang trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành 21 nghị định và 01 quyết định.
Điểm nổi bật là việc rà soát 1.055 văn bản còn hiệu lực, để phục vụ sắp xếp tổ chức bộ máy, phân quyền - phân cấp - phân định thẩm quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Bộ trình Chính phủ ban hành 03 nghị định và ban hành 18 thông tư theo hình thức đặc biệt, thực hiện phân quyền, phân cấp 381 nhiệm vụ và phân định 232 nhiệm vụ, góp phần bảo đảm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025 đúng tiến độ.
Song song, Bộ triển khai quyết liệt tháo gỡ các “điểm nghẽn” pháp lý và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh: xử lý 34/48 “điểm nghẽn” (70,8%), đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa 208 điều kiện kinh doanh và 73 thủ tục hành chính, tạo dư địa thúc đẩy tăng trưởng và chuyển đổi xanh.
Năm là, cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ, thực chất; giảm chi phí, tăng niềm tin cho người dân, doanh nghiệp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai cải cách thủ tục hành chính (TTHC) đồng bộ, trọng tâm là rút ngắn quy trình, cắt giảm TTHC rườm rà, giảm thời gian và chi phí tuân thủ. Đến nay, Bộ đã phân cấp cho địa phương giải quyết 364/621 TTHC (58,6%).
Trong năm 2025, Bộ ban hành Kế hoạch cải cách TTHC trọng tâm; đồng thời rà soát, công bố và công khai Danh mục 621 TTHC thuộc 27 lĩnh vực trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC. Bộ cũng xây dựng, chuẩn hóa quy trình nội bộ và quy trình điện tử trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của Bộ, bảo đảm thống nhất, thông suốt và hiệu quả.
Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 1/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ tổ chức triển khai các giải pháp nhằm đạt mục tiêu giảm tối thiểu 30% thời gian xử lý TTHC; 30% chi phí kinh doanh; 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết; tăng cường thực hiện trực tuyến, công khai, minh bạch, giảm hồ sơ, giấy tờ.
Song song, Bộ đã hoàn thành việc thống kê, chuẩn hóa các danh mục liên quan (điều kiện đầu tư kinh doanh, kiểm tra chuyên ngành; quy chuẩn/tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng; chế độ báo cáo…), tạo nền tảng quan trọng cho quản lý và tổ chức thực hiện.
Sáu là, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực mới cho quản lý và sản xuất.
Năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đẩy mạnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, coi đây là động lực then chốt nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và năng suất, chất lượng sản xuất. Bộ đã chỉ đạo triển khai hơn 483 nhiệm vụ khoa học và công nghệ; trong đó 224 nhiệm vụ kết thúc trong năm 2025, 259 nhiệm vụ hoàn thành trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Nhiều sản phẩm nghiên cứu đã được nghiệm thu, chuyển giao và ứng dụng vào thực tiễn, góp phần tăng hiệu quả
Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ, Bộ tổ chức trên 40 hội nghị, hội thảo; hoàn thành 133/188 nhiệm vụ, đang triển khai 55 nhiệm vụ còn lại; đồng thời công bố 15 bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Về chuyển đổi số, Bộ ban hành 06 kế hoạch, 02 chiến lược liên quan đến chuyển đổi số, chiến lược dữ liệu và Khung kiến trúc số của Bộ; phối hợp với Bộ Công an ban hành 02 kế hoạch phối hợp; xây dựng quy định kỹ thuật cho 15 cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Các kết quả này góp phần hình thành nền tảng Bộ Nông nghiệp và Môi trường số, đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bảy là, chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai: Dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và triển khai Chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc, trong điều kiện thời gian gấp, khối lượng công việc đặc biệt lớn, huy động đồng bộ nhiều bộ, ngành, địa phương.
Sau 90 ngày, 61,72 triệu thửa đất được rà soát, cập nhật, chỉnh lý; trong đó hơn 24,37 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, đủ điều kiện vận hành theo thời gian thực, kết nối và chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác. Đây là bước tiến rất lớn về chất lượng dữ liệu đất đai so với giai đoạn trước. Với các khu vực chưa có cơ sở dữ liệu đất đai, Chiến dịch tập trung số hóa dữ liệu đất ở, nhà ở qua Giấy chứng nhận; thu thập hơn 6,2/7,6 triệu Giấy (trên 81%).
Công tác đồng bộ dữ liệu được xác định là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm dữ liệu “sống - sạch - thống nhất - dùng chung”: 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành đồng bộ về Trung ương với hơn 61,15 triệu thửa đất (khoảng 98%); trong đó hơn 24,4 triệu dữ liệu đã đầy đủ ba khối thông tin, sẵn sàng khai thác, sử dụng và chia sẻ.
Kết quả là minh chứng cho quyết tâm chính trị, sự phối hợp chặt chẽ và hành động quyết liệt, tạo nền tảng dữ liệu vững chắc phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Tám là, chủ động, đột phá trong hợp tác và hội nhập quốc tế, từ tiếp nhận sang dẫn dắt hợp tác.
Trong năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tích cực đàm phán, ký kết và thực hiện các điều ước, thỏa thuận quốc tế; đồng thời đẩy mạnh đàm phán thương mại, xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Điểm nổi bật là công tác hợp tác quốc tế của Ngành chuyển biến toàn diện và bài bản về tư duy và phương thức triển khai: từ tiếp cận “mở rộng quan hệ, tranh thủ dự án”, sang chủ động thiết kế khuôn khổ hợp tác, dẫn dắt sáng kiến và gắn hoạt động đối ngoại với các mục tiêu chiến lược dài hạn. Trọng tâm hợp tác tập trung vào an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, bảo vệ tài nguyên, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng công bằng, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Thông qua hợp tác quốc tế, Ngành tranh thủ hiệu quả nguồn lực tài chính, công nghệ, tri thức, đồng thời góp phần củng cố môi trường đối ngoại thuận lợi, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam, tạo nền tảng thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Chín là, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lập kỷ lục trên 70 tỷ USD - Nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ nền kinh tế.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, rào cản thương mại gia tăng và thiên tai cực đoan diễn biến phức tạp, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục giữ vững vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế và an sinh xã hội, đồng thời tạo dựng nền tảng cho chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024, cao nhất từ trước đến nay, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD Chính phủ giao. Cơ cấu xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng tích cực: nông sản 37,25 tỷ USD (+13,7%); chăn nuôi 628 triệu USD (+17,4%); thủy sản 11,32 tỷ USD (+12,7%); lâm sản 18,5 tỷ USD (+6,6%); nhóm đầu vào sản xuất 2,38 tỷ USD (+27,1%); muối 12,1 triệu USD (+84,9%).
Ngành duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó có 3 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 8 tỷ USD gồm: sản phẩm gỗ 1,6 tỷ USD (+2,8%); cà phê 8,6 tỷ USD (+52,5%); rau quả 8,6 tỷ USD (+19,8%).
Kết quả ấn tượng này khẳng định năng lực tổ chức sản xuất, khả năng thích ứng với thị trường và sức cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trong một năm đầy “gió ngược”.
Mười là, chủ động - quyết liệt - từ sớm ứng phó thiên tai, đảm bảo sản xuất, giảm thiểu thiệt hại trong bối cảnh cực đoan.
Năm 2025 được đánh giá là năm có số lượng bão và áp thấp nhiệt đới nhiều nhất kể từ khi Việt Nam bắt đầu quan trắc (năm 1961), với 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới) hoạt động trên Biển Đông. Tính đến ngày 22/12, thiên tai trên cả nước làm 468 người chết và mất tích, 741 người bị thương; thiệt hại kinh tế ước trên 98.677 tỷ đồng, gây hậu quả đặc biệt nặng nề tại nhiều địa phương.
Trước diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp, khó lường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành các chỉ thị, công điện chỉ đạo; tập trung ứng phó bão lớn, mưa lớn, sạt lở đất, lũ quét, cháy rừng, rét đậm, rét hại kéo dài, cũng như tình trạng xâm nhập mặn ở mức cao điểm tại đồng bằng sông Cửu Long và thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả, góp phần ổn định đời sống và sản xuất của người dân.
Công tác phòng, chống hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn do tác động của hiện tượng El Nino cũng được triển khai thường xuyên, chủ động; tăng cường dự báo nguồn nước, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng nước phù hợp, qua đó giảm thiểu rủi ro, thiệt hại và nâng cao khả năng ứng phó trước các hình thái thiên tai cực đoan.
