40 năm đổi mới chính sách văn hóa: Nhận diện điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

(CLO) Hội thảo khoa học “40 năm đổi mới chính sách văn hóa (1986-2026) - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” được tổ chức để đánh giá, phân tích, trao đổi để làm rõ những thành tựu nổi bật, chỉ ra các điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực và những thách thức mới đối với sự phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Ngày 18/11, tại Hà Nội, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo khoa học “40 năm đổi mới chính sách văn hóa (1986-2026) - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, nhằm góp phần tổng kết và đánh giá chặng đường 40 năm đổi mới tư duy, hoạch định và thực thi chính sách văn hóa của Đảng và Nhà nước.

Hội thảo được tổ chức nhằm đánh giá, phân tích, trao đổi để làm rõ những thành tựu nổi bật, chỉ ra các điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực và những thách thức mới đối với sự phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Từ đó, cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn, đề xuất các giải pháp chiến lược, kiến nghị hoàn thiện thể chế, đột phá chính sách văn hóa trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

1794983132318-6634478756297530606-6634478756297530606-8752136a2d442ce77313789a18b4b996.jpg
Thứ trường Nguyễn Huy Dũng phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: BTC

Phát biểu tại Hội thảo, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết: Bốn mươi năm đổi mới khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển đất nước. Từ Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII, Nghị quyết 33 đến Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị, tư duy về văn hóa ngày càng được phát triển, đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo phát triển.

Cả nước có hơn 40.000 di tích, gần 70.000 di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê; các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 5% GDP. Những bộ phim Việt doanh thu hàng trăm tỷ đồng cho thấy tiềm năng chuyển hóa giá trị văn hóa thành sức mạnh kinh tế và sức mạnh mềm quốc gia.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cần nhìn thẳng vào 4 vấn đề: nguồn lực đầu tư chưa tương xứng; chính sách liên ngành thiếu đồng bộ; cơ hội thụ hưởng văn hóa còn chênh lệch; trí tuệ nhân tạo và các nền tảng xuyên biên giới đặt ra thách thức mới về bản sắc, chủ quyền văn hóa và quyền tác giả.

Qua đó, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị Hội thảo tập trung vào 3 trọng tâm: Thứ nhất, đánh giá chính sách bằng kết quả thực tế. Cần chỉ rõ chính sách nào phát huy hiệu quả, chính sách nào chậm đi vào cuộc sống và nguyên nhân. Mỗi nhận định cần có số liệu, trường hợp cụ thể, làm rõ tác động đối với người dân, người sáng tạo và doanh nghiệp. Thước đo cuối cùng là đời sống văn hóa của nhân dân được nâng lên như thế nào.

Thứ hai, đề xuất giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế và nguồn lực. Cần làm rõ cơ chế đầu tư, huy động nguồn lực xã hội, phối hợp liên ngành và phát triển thị trường văn hóa. Mỗi kiến nghị cần xác định rõ vấn đề, giải pháp, cơ quan thực hiện, thời hạn và tiêu chí đánh giá. Ưu tiên giải pháp có thể triển khai sớm, tạo chuyển biến rõ rệt.

Thứ ba, xây dựng chính sách văn hóa phù hợp với thời đại số. Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phải mở rộng cơ hội sáng tạo, tiếp cận và thụ hưởng văn hóa. Cần đề xuất cách số hóa di sản gắn với khai thác có trách nhiệm; bảo vệ quyền tác giả; chia sẻ lợi ích công bằng với người sáng tạo và cộng đồng. Đặc biệt, phải tạo điều kiện để người trẻ tham gia sáng tạo, đưa văn hóa Việt Nam đến với công chúng trong nước và quốc tế.

1794983136305-6634478756297530606-6634478756297530606-da1a395716e28ee61d6fa8fa5a7a3126.jpg
Đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: BTC
1794983132304-6634478756297530606-6634478756297530606-2897a71fa1b1f7f37cb2cb27b1054272.jpg
Quang cảnh hội thảo. Ảnh: BTC

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị Ban tổ chức tổng hợp kết quả Hội thảo thành báo cáo kiến nghị chính sách gửi Bộ, với 3 nội dung rõ ràng: những bài học có giá trị; những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung; những giải pháp ưu tiên triển khai. Các kiến nghị cần có luận cứ khoa học, bằng chứng thực tiễn và khả năng thực hiện.

“Đổi mới chính sách văn hóa phải bắt đầu từ con người và hướng tới con người. Thành công của chính sách được thể hiện ở việc mỗi người dân có thêm cơ hội hưởng thụ văn hóa, mỗi người sáng tạo được khích lệ cống hiến, mỗi giá trị văn hóa được gìn giữ và lan tỏa” - Thứ trưởng nhấn mạnh.

Tại Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, nhà nghiên cứu tập trung phân tích sự phát triển tư duy lý luận của Đảng và hoàn thiện chính sách, pháp luật của Nhà nước về văn hóa qua 40 năm đổi mới (1986-2026); đánh giá thực tiễn thực thi chính sách văn hóa; đồng thời, đề xuất các giải pháp hữu hiệu để tiếp tục đổi mới thể chế, cơ chế nguồn lực và đột phá chính sách văn hóa.

Thông qua Hội thảo góp phần nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn tiến trình hoàn thiện chính sách văn hóa trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đồng thời, lan tỏa thông điệp xây dựng và phát triển văn hóa, hoàn thiện thể chế văn hóa, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030.

Xem thêm

Lương Nguyệt Anh hát cùng học trò trong MV mừng ngày 20/11

Lương Nguyệt Anh hát cùng học trò trong MV mừng ngày 20/11

(CLO) Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ca sĩ Lương Nguyệt Anh ra mắt MV “Bài ca người giáo viên nhân dân”. Trong màu áo lính, cô cùng học trò thể hiện sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Vân, đưa vào MV những giờ dạy thanh nhạc ở ngôi trường quân đội nơi mình công tác.

Khám phá hệ sinh thái ven sông Hồng qua 4 không gian trưng bày

Khám phá hệ sinh thái ven sông Hồng qua 4 không gian trưng bày

(CLO) Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng” gồm 4 không gian, giới thiệu quá trình hình thành tuyến đường, đời sống cộng đồng ven sông, hệ thực vật bản địa, tri thức dân gian, các loài chim di cư và ý tưởng thiết kế Vườn Di sản gắn với giao thoa văn hóa, giáo dục thiên nhiên.

Hội đồng cấp Nhà nước xét chọn 871 hồ sơ đề nghị phong tặng Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú

Hội đồng cấp Nhà nước xét chọn 871 hồ sơ đề nghị phong tặng Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú

(CLO) Việc phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” không chỉ ghi nhận những cống hiến của các cá nhân trong gìn giữ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể mà còn tạo động lực để nghệ nhân tiếp tục gắn bó với nghề, thực hành và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ mai sau.

Thí sinh Miss Charm 2026 bắt đầu các hoạt động tại Việt Nam

Thí sinh Miss Charm 2026 bắt đầu các hoạt động tại Việt Nam

(CLO) Miss Charm 2026 khai mạc mùa thi thứ tư với chủ đề “Vẻ đẹp của bản sắc văn hóa”. Trong ba tuần tại Việt Nam, 53 thí sinh sẽ giới thiệu văn hóa quê hương qua các hoạt động giao lưu, trình diễn và tìm hiểu văn hóa bản địa tại Đà Lạt.

Dàn sao Việt quy tụ tại concert miễn phí 50.000 khán giả ở Mỹ Đình

Dàn sao Việt quy tụ tại concert miễn phí 50.000 khán giả ở Mỹ Đình

(CLO) Concert “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” diễn ra tối 24/11 tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Mỹ Tâm, Tùng Dương, Hoàng Thùy Linh, Hòa Minzy, Phương Mỹ Chi... Chương trình kết hợp âm nhạc đương đại với các giá trị di sản, dự kiến đón 50.000 khán giả và mở cửa miễn phí.

'Đến hẹn lại lên' trở lại trên sóng truyền hình Hà Nội

'Đến hẹn lại lên' trở lại trên sóng truyền hình Hà Nội

(CLO) Bộ phim kinh điển “Đến hẹn lại lên” của đạo diễn, NSND Trần Vũ, một trong những tác phẩm tiêu biểu của điện ảnh cách mạng Việt Nam sẽ được phát sóng lúc 20h30 ngày 16/11/2026 trên kênh Hà Nội 1, trong chương trình “Hẹn với phim Việt” của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Bộ VHTT&DL định hướng nhiều hoạt động tri ân nhà giáo nhân ngày 20/11

Bộ VHTT&DL định hướng nhiều hoạt động tri ân nhà giáo nhân ngày 20/11

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) định hướng các cơ sở đào tạo trực thuộc tổ chức nhiều hoạt động tri ân, tôn vinh đội ngũ nhà giáo, đồng thời thúc đẩy đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng đào tạo.

Viết tiếp mạch nguồn đạo học 950 năm tại Quốc Tử Giám

Viết tiếp mạch nguồn đạo học 950 năm tại Quốc Tử Giám

(CLO) Chương trình nghệ thuật “Thanh xuân viết tiếp mạch nguồn” diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám khép lại chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường quốc học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời lan tỏa thông điệp về trách nhiệm kế thừa và phát huy truyền thống hiếu học trong thế hệ trẻ.

Bảo tàng Mỹ thuật ra mắt trò chơi tương tác tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam

Bảo tàng Mỹ thuật ra mắt trò chơi tương tác tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam

(CLO) Chương trình giáo dục trải nghiệm “Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam - VNFAM Art Games” là bước phát triển mới trong hoạt động giáo dục của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đánh dấu nỗ lực ứng dụng công nghệ số, đổi mới phương thức tiếp cận và phát huy giá trị di sản mỹ thuật Việt Nam.

Cỡ chữ bài viết: