Ai đang kiểm soát vùng đất băng giá và khắc nghiệt Nam Cực?

(CLO) Tổng thống Chile Gabriel Boric gần đây đã trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên ở châu Mỹ đến thăm Nam Cực, dấy lên các cuộc thảo luận toàn cầu về chủ quyền và hoạt động khám phá khoa học ở Nam Cực.

Nam Cực từ lâu đã là tâm điểm của sự quan tâm địa chính trị, với 7 quốc gia tuyên bố chủ quyền lãnh thổ đối với lục địa này: Chile, Argentina, Vương quốc Anh, Na Uy, Úc, New Zealand và Pháp. Tuy nhiên, những tuyên bố chủ quyền này thường chồng chéo và chưa được luật pháp quốc tế thừa nhận. 

Vào 2/1, ông Gabriel Boric đã đến Nam Cực trong chuyến đi tên “Chiến dịch Polar Star III”. Tổng thống Chile đã có chuyến thăm đến Trạm Nam Cực Amundsen-Scott và các cơ sở nghiên cứu của Chile nơi đây. "Đây là một cột mốc quan trọng với chúng tôi", Tổng thống Boric phát biểu.

ai dang kiem soat vung dat bang gia va khac nghiet nam cuc hinh 1

Tổng thống Chile Gabriel Boric ở Nam Cực. (Ảnh: Gabriel Boric / X)

Nam Cực, lục địa lớn thứ năm trên thế giới, là lục địa duy nhất không có dân bản địa hay chính quyền. Nơi đây có diện tích 5.405.430 dặm vuông và được quản lý tập thể theo Hiệp ước Nam Cực năm 1961, chỉ định là khu bảo tồn khoa học, cấm hoạt động quân sự.

Dù Hiệp ước Nam Cực đã tạm dừng các tranh chấp lãnh thổ, nhưng các quốc gia, trong đó có Chile, vẫn tuyên bố chủ quyền đối với các khu vực, dẫn đến tình trạng chồng lấp lãnh thổ.

Hiệp ước Nam Cực

Ký kết trong bối cảnh căng thẳng của Chiến tranh Lạnh, Hiệp ước Nam Cực là nền tảng của hòa bình và hợp tác khoa học. Hiệp ước này đóng băng các yêu sách lãnh thổ và cấm khai thác tài nguyên và các hoạt động quân sự, đảm bảo khu vực này vẫn là tài sản chung toàn cầu dành cho nghiên cứu khoa học.

Trong chuyến thăm của mình, ông Boric đã khẳng định lại cam kết của mình, nhấn mạnh vào việc Hiệp ước Nam Cực sẽ bảo vệ châu lục trắng khỏi các cuộc cạnh tranh địa chính trị và tập trung vào nghiên cứu khoa học.

Mỹ có tham gia không?

Mỹ đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển nghiên cứu khoa học ở Nam Cực. Là một trong 12 quốc gia đầu tiên ký Hiệp ước Nam Cực vào năm 1959, Hoa Kỳ đã cam kết duy trì Nam Cực như một khu vực hòa bình, không bị quân sự hóa và là nơi để nghiên cứu khoa học quốc tế. Hiệp ước này đã tạo nền tảng cho sự hợp tác quốc tế về khoa học và bảo vệ môi trường tại Nam Cực.

Mỹ duy trì ba trạm nghiên cứu lớn tại Nam Cực: Trạm McMurdo, Trạm Palmer và Trạm Nam Cực Amundsen-Scott. Dù không tuyên bố chủ quyền lãnh thổ tại Nam Cực, Mỹ vẫn duy trì một sự hiện diện tích cực.

Hiệp ước Nam Cực và Nghị định thư Bảo vệ Môi trường sẽ được xem xét lại vào năm 2048, mở ra cơ hội thay đổi quản lý khu vực này.

Nghị định thư 1991 cấm khai thác mỏ và coi Nam Cực là "khu bảo tồn thiên nhiên," nhưng nhu cầu về năng lượng và nước ngày càng tăng có thể thách thức nguyên tắc bảo tồn. Tài nguyên thiên nhiên ở Nam Cực, như dầu và khoáng sản, có thể trở thành mục tiêu khai thác, gây tranh cãi về việc cân bằng giữa bảo vệ môi trường và khai thác tài nguyên.

Hà Trang (theo GI, Newsweek)

Xem thêm

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

(CLO) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực kiểm soát tội phạm tài chính.

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

(CLO) Một thỏi vàng nặng 521,2 kg do Xưởng đúc tiền Perth (Perth Mint) tại bang Tây Úc chế tác đã chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là thỏi vàng lớn nhất thế giới, vượt xa kỷ lục cũ 300 kg do một xưởng đúc tại Dubai thiết lập cách đây hai năm.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc lao động cưỡng bức của Mỹ

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc lao động cưỡng bức của Mỹ

(CLO) Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối quyết định của Mỹ về việc đưa thêm 43 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách các thực thể bị cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức, cho rằng động thái này không có cơ sở thực tế và làm gián đoạn sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ấn Độ, Trung Quốc khôi phục giao thương qua đèo Himalaya

Ấn Độ, Trung Quốc khôi phục giao thương qua đèo Himalaya

(CLO) Sau 6 năm đóng cửa vì đại dịch COVID-19 và căng thẳng biên giới, đèo Nathu La - cửa khẩu nằm ở độ cao hơn 4.300 m nối bang Sikkim của Ấn Độ với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc - đã chính thức khôi phục hoạt động thương mại từ ngày 1/8.

Xin visa Mỹ có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD

Xin visa Mỹ có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD

(CLO) Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ duy trì vĩnh viễn chương trình bảo lãnh visa, theo đó người xin thị thực từ 50 quốc gia, phần lớn ở châu Phi, có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD trước khi được cấp visa, theo thông báo ngày 1/8.

Chủ tịch FIFA rút lại kế hoạch 'bán World Cup'

Chủ tịch FIFA rút lại kế hoạch 'bán World Cup'

(CLO) Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã từ bỏ kế hoạch bán cổ phần tại các giải đấu của FIFA, trong đó có World Cup, cho các nhà đầu tư tư nhân sau khi vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn bóng đá trên thế giới.

Phi công Malaysia buôn lậu hơn 26 kg ma túy bị bắt tại Indonesia

Phi công Malaysia buôn lậu hơn 26 kg ma túy bị bắt tại Indonesia

(CLO) Cơ quan Hải quan Indonesia đã bắt giữ một phi công người Malaysia với cáo buộc buôn lậu hơn 26 kg ma túy tổng hợp MDMA vào Jakarta ngay sau khi điều khiển chuyến bay từ Kuala Lumpur, đồng thời xác định người này dương tính với nhiều chất ma túy.

Hamas đạt thỏa thuận giải giáp vũ khí ở Gaza

Hamas đạt thỏa thuận giải giáp vũ khí ở Gaza

(CLO) Hamas cùng các phe phái Palestine đã thống nhất một văn kiện đặt nền tảng cho quá trình giải giáp vũ khí tại Dải Gaza. Các bên sẽ xây dựng lộ trình giải giáp chi tiết trong vòng 14 ngày, có thể gia hạn nếu được cơ quan giám sát quốc tế chấp thuận và tất cả các bên đồng thuận.

Cỡ chữ bài viết: