Biến đổi khí hậu khiến một ngày trên Trái đất sẽ dài hơn

Hai nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng sự tan chảy của các sông băng và mực nước biển dâng cao - hậu quả trực tiếp của biến đổi khí hậu - có thể thay đổi tốc độ quay của Trái đất và thậm chí cả thời gian chuẩn toàn cầu. Trước đây, người ta thường cho rằng chỉ có các yếu tố như lực hấp dẫn của Mặt trăng và hoạt động bên trong lõi Trái đất mới có thể gây ra những thay đổi như vậy.

bien doi khi hau khien mot ngay tren trai dat se dai hon hinh 1

Thủy triều tạo ra lực ma sát giữa đại dương và lớp vỏ Trái đất, làm chậm tốc độ quay của hành tinh. (Ảnh: Siberian Art)

Chúng ta thường nghĩ rằng Trái đất quay một vòng quanh trục hết đúng 24 giờ. Nhưng thực tế, thời gian quay của Trái đất có thể thay đổi do nhiều yếu tố khác nhau, khiến một ngày không hoàn toàn bằng 86.400 giây.

Cách đây 500 triệu năm, một ngày chỉ dài 22 giờ. Điều này có nghĩa là Trái đất quay nhanh hơn rất nhiều so với bây giờ, và một năm khi đó có đến 400 ngày. Tuy nhiên, theo thời gian, lực ma sát từ thủy triều đại dương đã dần làm chậm tốc độ quay và đẩy Mặt trăng ra xa Trái đất.

Sự chênh lệch vận tốc giữa Mặt trăng và Trái đất, kết hợp với lực hấp dẫn, tạo ra dòng chảy thủy triều mạnh mẽ, tác động lên lớp vỏ Trái đất.

Giây nhuận

Trước đây, việc đo thời gian dựa chủ yếu vào chuyển động tự quay của Trái đất. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên, tốc độ quay này không ổn định, gây khó khăn cho việc xác định chính xác thời gian. Sự ra đời của đồng hồ nguyên tử đã đánh dấu bước ngoặt lớn trong việc đo thời gian, cung cấp một công cụ đo với độ chính xác cao chưa từng có.

Định nghĩa ban đầu về giây dựa trên tốc độ quay của Trái đất thế kỷ 19, nhưng thực tế hiện nay, một ngày dài hơn vài mili giây so với 86.400 giây. Sự chênh lệch này, dù nhỏ, lại có ý nghĩa rất lớn trong việc duy trì sự đồng bộ của các hệ thống công nghệ toàn cầu.

Do đó, kể từ năm 1972, người ta đã thêm vào 27 giây nhuận để duy trì sự đồng bộ giữa thời gian đo bằng đồng hồ nguyên tử và thời gian tự nhiên của Trái đất. Nếu không có giây nhuận, đồng hồ sẽ chạy lệch so với thời điểm mặt trời mọc và lặn. Điều này giống như việc thêm ngày 29/2 năm nhuận để lịch vẫn khớp với các mùa trong năm.

Tác động của biến đổi khí hậu tới thời gian

Thủy triều vốn là yếu tố chính gây ra sự thay đổi trong tốc độ quay của Trái đất. Nhưng giờ đây, hoạt động của con người đang làm thay đổi đáng kể tốc độ này. Khi khủng hoảng khí hậu trầm trọng hơn, việc băng tan và mực nước biển dâng cao cũng diễn ra nhanh hơn.

Việc băng tan ở hai cực khiến nước đổ về xích đạo, làm tăng khối lượng ở vùng này và làm chậm quá trình quay của Trái đất, giống như một vận động viên trượt băng thu cánh tay vào người.

Các nhà khoa học đã sử dụng giao thoa kế và hệ thống GPS để đo những thay đổi nhỏ trong tốc độ quay của Trái đất. Bằng cách so sánh thời gian sóng điện từ đến các điểm khác nhau trên bề mặt Trái đất, họ có thể tính toán được tốc độ quay và chu kỳ quay của hành tinh chúng ta.

Trái đất quay như thế nào?

Sự thay đổi phân bố khối lượng do biến đổi khí hậu đã khiến ngày ngắn đi khoảng 0,8 mili giây kể từ năm 1900. Các nhà khoa học dự đoán rằng nếu tình trạng băng tan tiếp tục, đến năm 2100, ngày có thể ngắn đi thêm 2,62 mili giây. Tuy nhiên, nếu chúng ta giảm thiểu được lượng khí thải nhà kính, con số này có thể giảm xuống còn 1 mili giây.

Một nghiên cứu khác công bố đã xác nhận kết quả trên. Bằng cách sử dụng dữ liệu vệ tinh, nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng sự tan chảy của băng đang làm chậm tốc độ quay của Trái đất. Tác giả nghiên cứu Duncan Agnew khẳng định hiện tượng này chưa từng xảy ra cách đây 30 năm.

Mặc dù băng tan làm Trái đất quay chậm lại, nhưng sự quay chậm của lõi ngoài lại làm tăng tốc độ quay của bề mặt Trái đất, gây ra hiệu ứng trái ngược.

Đến năm 2029, chúng ta có thể phải làm một việc chưa từng có: trừ đi một giây khỏi đồng hồ. Nếu không điều chỉnh, sự sai lệch này có thể gây ra hậu quả cho các hệ thống toàn cầu.

Biến đổi khí hậu đang khiến Trái đất quay chậm lại, và sự tan chảy của băng là một yếu tố chính gây ra hiện tượng này. Mặc dù lõi Trái đất cũng có ảnh hưởng đến tốc độ quay, nhưng tác động của băng tan ngày càng rõ rệt và có thể gây ra những thay đổi đáng kể cho hành tinh của chúng ta.

Hà Trang (theo YnetNews)

Xem thêm

“Tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp: Từ chính sách đến hành động thực tiễn”

Tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp: Từ chính sách đến hành động thực tiễn

(CLO) Ngày 16/9, tại thành phố Hải Phòng, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo “Tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp: Từ chính sách đến hành động thực tiễn”. Hội thảo là một trong những hoạt động của Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam, thuộc Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030 (VNEEP3).

Hà Nội mưa lớn, phố ngập, xe máy chết máy hàng loạt

Hà Nội mưa lớn, phố ngập, xe máy chết máy hàng loạt

(CLO) Mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến phố Hà Nội ngập nước trong giờ cao điểm sáng 15/9. Tại phố Núi Trúc, hàng loạt xe máy chết máy, người dân phải dắt bộ giữa dòng nước, trong khi giao thông tại một số khu vực ùn ứ.

Dự báo thời tiết ngày 14/9: Mưa lớn ở nhiều khu vực miền Bắc và Trung Bộ

Dự báo thời tiết ngày 14/9: Mưa lớn ở nhiều khu vực miền Bắc và Trung Bộ

(CLO) Ngày 14/9, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị có mưa to đến rất to, cục bộ có nơi trên 500mm. Ở Bắc Bộ, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Nam các tỉnh Sơn La, Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 70-150mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Áp thấp nhiệt đới vào Quảng Trị, miền Trung mưa lớn

Áp thấp nhiệt đới vào Quảng Trị, miền Trung mưa lớn

(CLO) Chiều 13/9, áp thấp nhiệt đới đã vào đất liền tỉnh Quảng Trị, gây gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8 trên biển. Hoàn lưu áp thấp tiếp tục gây mưa lớn từ Hà Tĩnh đến TP Huế, trong đó Quảng Trị và TP Huế có nơi mưa trên 350mm.

Dự báo thời tiết ngày 13/9: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có mưa rất to

Dự báo thời tiết ngày 13/9: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có mưa rất to

(CLO) Ngày 13/9, ảnh hưởng áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, khu vực miền Trung có mưa lớn diện rộng. Khu vực từ Hà Tĩnh đến phía Bắc tỉnh Quảng Trị có mưa to 50-100mm, có nơi trên 180mm; phía Nam tỉnh Quảng Trị đến TP. Đà Nẵng có mưa to đến rất to 100-200mm, cục bộ có nơi trên 350mm. Mưa lớn cảnh báo có khả năng gây ra ngập úng, lũ quét và sạt lở đất trên sườn dốc.

Dự báo thời tiết ngày 12/9: TP HCM tiếp tục có mưa lớn diện rộng

Dự báo thời tiết ngày 12/9: TP HCM tiếp tục có mưa lớn diện rộng

(CLO) Ngày 12/9, do tác động của dải hội tụ nhiệt đới, TP HCM và khu vực Nam Bộ tiếp tục có mưa lớn diện rộng, nguy cơ cao gây ngập tại các tuyến đường trũng thấp, khu vực ven sông. Từ ngày 13/9, dải hội tụ nhiệt đới sẽ nâng trục dần lên phía Bắc, Nam Bộ giảm dần mưa lớn.

Miền Trung mưa lớn, kéo dài đến 16/9

Miền Trung mưa lớn, kéo dài đến 16/9

(CLO) Từ chiều tối 11/9, mưa lớn tiếp tục xảy ra tại nhiều tỉnh, thành miền Trung, trong đó khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Đà Nẵng có nơi mưa trên 250mm. Dự báo, mưa to đến rất to còn diễn ra tại khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị, cục bộ có nơi trên 300mm và kéo dài đến sáng 16/9.

Dự báo thời tiết ngày 11/9: Mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo thời tiết ngày 11/9: Mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

(CLO) Ngày 11/9, khu vực Nghệ An đến TP. Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi, cao nguyên Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 100mm. Khu vực Nam Bộ có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 40-70mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 120mm.

Dự báo thời tiết ngày 10/9: Thanh Hóa đến Huế có mưa lớn

Dự báo thời tiết ngày 10/9: Thanh Hóa đến Huế có mưa lớn

(CLO) Ngày 10/9, khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Huế dự báo có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 150mm. Do ảnh hưởng của không khí lạnh, mưa cũng xuất hiện ở Bắc Bộ, trời chuyển mát với nhiệt độ thấp nhất từ 21-24 độ, vùng núi cao có nơi dưới 19 độ.

Cỡ chữ bài viết: