Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 60/2024/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển và quản lý chợ để chuẩn bị trình Chính phủ ban hành.
Nguồn thu khai thác chợ nộp về ngân sách
Theo Bộ Công Thương, thực tiễn thi hành Nghị định số 60/2024/NĐ-CP thời gian qua cho thấy hệ thống với hơn 8.000 chợ trên cả nước vẫn giữ vai trò mạch máu trong cung ứng hàng hóa, đảm bảo sinh kế cho khoảng 2 triệu hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo Nghị quyết số 60-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và Luật Tổ chức chính quyền địa phương đòi hỏi cơ chế quản lý chợ phải được tái cấu trúc tránh nảy sinh khoảng trống pháp lý.
Dự thảo làm rõ quy định ngân sách nhà nước sẽ đảm bảo nguồn vốn đầu tư xây dựng mới, cải tạo chợ dân sinh và chợ đầu mối tại các khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn. Đối với các khu vực còn lại, địa phương chủ động cân đối ngân sách hoặc kết hợp các nguồn vốn xã hội hóa.
Việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng chợ phải tuân thủ các nguyên tắc quy định tại Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
Đối với nguồn thu từ việc cho thuê hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản là kết cấu hạ tầng chợ, sau khi trừ chi phí liên quan, phần còn lại nộp toàn bộ về ngân sách Nhà nước.
Sau khi bên thuê thanh toán, trong thời hạn 45 ngày kể từ lần thanh toán đầu tiên và 30 ngày đối với các lần thanh toán tiếp theo, cơ quan, đơn vị quản lý chợ nộp số tiền còn lại vào ngân sách.
Dự thảo Nghị định đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để cho chính quyền địa phương, điều chỉnh hàng loạt thẩm quyền từ UBND cấp tỉnh sang Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định (Điều 17 Dự thảo Nghị định).
Các nội dung này bao gồm giao tài sản kết cấu hạ tầng chợ, cho thuê hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác, thu hồi, điều chuyển và thanh lý tài sản chợ do Nhà nước đầu tư.
Tương tự, thẩm quyền của UBND cấp xã cũng được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyết định việc giao tài sản kết cấu hạ tầng chợ (Điều 18 Dự thảo Nghị định).
Song song với việc phân quyền, dự thảo Nghị định quy định cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính theo hướng giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và địa phương.
Dự thảo Nghị định đề xuất bãi bỏ Phụ lục II của Nghị định số 60/2024/NĐ-CP quy định về quy trình chuyển đổi mô hình quản lý, kinh doanh, khai thác chợ. Thực tế áp dụng thời gian qua cho thấy quy định này làm phát sinh các thủ tục trung gian không cần thiết.
Đồng thời, cắt giảm quy trình UBND cấp tỉnh phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương trước khi phê duyệt đề án cho thuê, chuyển nhượng quyền khai thác tài sản chợ liên quan đến quốc phòng, an ninh.
Bổ sung chợ chuyển đổi số
Một thay đổi khác là việc hiện đại hóa khái niệm và tiêu chí quản lý hạ tầng chợ. Dự thảo chính thức loại bỏ các thuật ngữ "chợ kiên cố" hay "chợ bán kiên cố" vốn đã không còn phù hợp với pháp luật về xây dựng hiện hành, chuyển sang gắn tiêu chí phân hạng chợ với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và thời hạn sử dụng theo thiết kế công trình (Điều 4 Dự thảo Nghị định).
Nhằm thích ứng với sự phát triển của công nghệ và thay đổi thói quen tiêu dùng, Dự thảo Nghị định mới bổ sung quy định về "Chợ chuyển đổi số", là mô hình chợ ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và kinh doanh, có hạ tầng hỗ trợ thanh toán không dùng tiền mặt, truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số và kết nối kinh doanh đa kênh…
Đối với chợ chuyển đổi số, tổ chức quản lý hỗ trợ hạ tầng để thương nhân, cá nhân kinh doanh tại chợ thực hiện các hoạt động chuyển đổi số. Phối hợp với các đơn vị cung cấp thanh toán triển khai hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt đồng bộ.
