Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản trả lời ý kiến nghị của cử tri một số tỉnh, thành gửi đến kỳ họp thứ 9 của Quốc hội. Theo đó, cử tri TP. Hồ Chí Minh phản ánh dù đã có nhiều hình thức tuyên truyền nhưng tình trạng vứt rác bừa bãi xuống kênh rạch, nơi công cộng còn xảy ra nhiều.
Cử tri đề nghị Quốc hội, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần có biện pháp xử phạt nghiêm đối với hành vi để rác không đúng nơi quy định và vứt rác bừa bãi. Đồng thời tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền để nhân dân nâng cao ý thức, đảm bảo cải thiện môi trường.
Trả lời nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận ý kiến của cử tri phản ánh tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm kênh rạch tại TP. Hồ Chí Minh. Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng vứt rác bừa bãi xuống kênh rạch, nơi công cộng.
Trong đó ý thức người dân chưa cao là nguyên nhân cốt lõi nhất. Mặc dù thành phố đã chi hàng chục nghìn tỉ đồng để cải tạo kênh rạch, đã phối hợp với các đoàn thể tuyên truyền rất nhiều hình thức nhưng ý thức của một số người dân vẫn chưa được cải thiện. Nhiều người dân vẫn còn thói quen xả rác bừa bãi, thậm chí lén lút đổ rác xuống kênh.
Trong khi đó, mặc dù có các quy định về xử phạt, nhưng việc giám sát và bắt quả tang hành vi xả rác trái phép gặp nhiều khó khăn do lực lượng chức năng các phường, xã còn mỏng, chưa triển khai thường xuyên, liên tục.
Ngoài ra, hệ thống thu gom rác chưa đồng bộ, nhất là tại một số khu dân cư tự phát, khu nhà trọ, việc thu gom rác thải chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến việc người dân dễ dàng xả rác bừa bãi. Đặc biệt, vào mùa mưa, rác từ hệ thống cống bị nước cuốn trôi ra kênh, làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm.
Để tăng cường quản lý chất thải rắn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để quản lý chất thải rắn.
Trong đó, tại khoản 7 Điều 77 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm trong việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt. Kiểm tra việc tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt. Bên cạnh đó, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt theo thẩm quyền; xem xét, giải quyết kiến nghị, phản ánh của tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt.
Chủ trì, phối hợp với cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt, cộng đồng dân cư, tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở để xác định thời gian, địa điểm, tần suất và tuyến thu gom chất thải rắn sinh hoạt. Hướng dẫn hộ gia đình, cá nhân chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt cho cơ sở thu gom, vận chuyển hoặc đến điểm tập kết đúng quy định.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 45/2022 quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực môi trường. Và hiện nay, Bộ đã hoàn thiện dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung nghị định 45/2022 (đã lấy ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, đang rà soát, hoàn thiện theo ý kiến thẩm định trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành).
Trong dự thảo dự kiến sẽ tăng mức hình phạt trong chế tài xử phạt các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường nói chung và vi phạm về quản lý chất thải rắn nói riêng để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, tính răn đe cao.
