Những thông tin lan truyền về việc xe điện gây cháy nhà đang khiến nhiều hộ gia đình e ngại sử dụng phương tiện này. Tuy nhiên, những con số đáng sợ xuất hiện trên mạng xã hội hoàn toàn không phản ánh dữ liệu thực tế về an toàn phòng cháy.
Theo số liệu của Hiệp hội Phòng cháy Quốc gia Mỹ (NFPA), trung bình mỗi năm chỉ có khoảng 2 vụ liên quan đến bộ sạc điện cho mỗi 100.000 thiết bị đang hoạt động, mức độ an toàn vượt trội so với các thiết bị quen thuộc trong bếp như bếp nấu, vốn gây ra tới 2.300 vụ cháy trên 100.000 thiết bị.
Con số “70% cháy nhà do xe điện xuất phát từ bộ sạc” được chia sẻ tràn lan trên mạng nhưng hoàn toàn không tồn tại trong bất kỳ cơ sở dữ liệu chính thức của NFPA hay UL. Đây là ví dụ điển hình cho tình trạng số liệu bị bóp méo hoặc thậm chí bịa đặt để gây hoang mang dư luận.
Những dữ liệu chính thức cho thấy rủi ro cháy nổ liên quan đến xe điện thấp hơn nhiều so với tưởng tượng. Thống kê của các cơ quan chuyên về an toàn cháy nổ cho thấy xe điện ít cháy hơn xe dùng động cơ đốt trong khoảng 25 lần.
Tỷ lệ cháy của xe điện chỉ khoảng 25,1 vụ trên 100.000 xe bán ra, trong khi xe xăng lên tới 1.529 vụ trên cùng số lượng. Ngay cả khi xảy ra cháy xe điện, chỉ khoảng 18 đến 30% số vụ liên quan đến việc sạc hoặc diễn ra ngay sau khi sạc.
Phần lớn sự cố liên quan đến xe đã từng va chạm hoặc hư hỏng trước đó, không phải do bộ sạc. Nguy cơ gặp cháy từ bộ sạc của gia đình thậm chí còn thấp hơn nhiều so với các thiết bị điện quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.
Trên thực tế, vấn đề cần quan tâm lại nằm ở việc quá tải hệ thống điện. Bộ sạc Level 2, vốn tiêu thụ dòng điện từ 30 đến 50 amp, có thể gây áp lực lên những hệ thống điện cũ hoặc không được thiết kế cho tải cao kéo dài.
Những ngôi nhà sử dụng tủ điện 100 đến 200 amp đã gần chạm ngưỡng tải khi hoạt động cùng lúc nhiều thiết bị gia dụng có thể đứng trước rủi ro nếu bổ sung thêm bộ sạc cho xe điện.
Bộ Quy chuẩn Điện quốc gia Mỹ yêu cầu lắp đặt mạch điện riêng biệt cho sạc EV để tránh quá tải, hạn chế tình trạng nóng dây dẫn hoặc nhảy aptomat có thể dẫn đến cháy.
Việc lắp đặt đúng kỹ thuật giúp loại bỏ gần như toàn bộ rủi ro này. Các thợ điện được cấp phép sẽ đánh giá tải điện của toàn bộ căn nhà, tính toán xem tủ điện có cần nâng cấp hay không trước khi đưa bộ sạc vào vận hành.
Một mạch điện chuyên dụng sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định, trong khi các thiết bị bảo vệ như aptomat chống hồ quang sẽ phát hiện và ngăn chặn sự cố trong giai đoạn sớm nhất.
Những giải pháp tự làm như kéo dây tạm hoặc dùng dây nối dài là nguyên nhân tạo ra rủi ro thực sự, trong khi lắp đặt chuyên nghiệp lại giúp loại bỏ gần như hoàn toàn nguy cơ cháy nổ.
Trong bối cảnh các quy định hỗ trợ quyền được lắp đặt bộ sạc tại nhà ngày càng phổ biến, việc xử lý đúng hạ tầng điện trở thành yếu tố then chốt để sử dụng xe điện an toàn.
Câu chuyện thực tế không phải là bộ sạc xe điện nguy hiểm như thế nào, mà nằm ở việc người dùng có tôn trọng nguyên tắc an toàn điện và được hỗ trợ bởi hạ tầng phù hợp hay không.
