Ca sĩ Ngọc Khuê: 'Tôi muốn đưa âm nhạc dân gian Việt Nam bay xa hơn trên trường quốc tế'

Nhân dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, phóng viên báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc gặp gỡ, trò chuyện với ca sĩ Ngọc Khuê để ghi nhận lại những chia sẻ về cơ duyên đến với nghệ thuật, những tâm tư về nghề và cuộc sống của nữ ca sĩ tài hoa ở hiện tại.

- Cha là nhạc sĩ, hoạ sĩ Phạm Ngọc Khôi, có phải từ lúc nhỏ chị được gia đình định hướng theo nghệ thuật, và quá trình đó đã diễn ra như thế nào cho tới sau này? 

Tôi sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, cha là nhạc sĩ – họa sĩ Phạm Ngọc Khôi, mẹ là giáo viên văn. Ngay từ nhỏ, tôi đã sống trong không gian đầy màu sắc của âm nhạc, hội họa và văn chương. Trong gia đình, cha mẹ tôi không áp đặt con đường sự nghiệp mà để tôi phát triển với đam mê của mình. Tôi yêu thích ca hát từ ngày bé, nhưng để theo đuổi âm nhạc chuyên nghiệp là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên trì và nỗ lực từng ngày.

Hiện tại, tôi không chỉ giảng dạy thanh nhạc tại trường Đại học Văn hoá Hà Nội, tôi còn nghiên cứu chuyên sâu về âm nhạc dân gian, đặc biệt là dân ca các vùng miền trên dải chữ S.

Tôi dành nhiều thời gian nghiên cứu về cách hát luyến láy, nhả chữ và những kỹ thuật thanh nhạc đặc trưng của dòng nhạc này. Tôi không muốn chỉ dừng lại ở việc kế thừa truyền thống, tôi muốn tìm cách đưa dân gian đến gần hơn với khán giả trẻ, giúp họ thấy âm nhạc truyền thống không hề cũ kỹ mà có thể trở nên rất thời thượng và hấp dẫn.

- Ca khúc “Bà Tôi” thể hiện trong “Bài hát Việt 2005” rất thành công và tạo nên tên tuổi của Ngọc Khuê. Vậy cuộc sống và sự nghiệp ca hát của chị sau đó ra sao?

Khi thể hiện ca khúc "Bà Tôi" tại chương trình “Bài Hát Việt 2005”, tôi không chỉ đơn thuần trình diễn một bài hát mà còn thể hiện một câu chuyện, một không gian ký ức gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ. Thành công của "Bà Tôi" không chỉ đến từ giai điệu đẹp mà còn nhờ vào cách tôi kết hợp giữa lối hát dân gian và tinh thần đương đại, cảm xúc chính là yếu tố tạo nên thành công cho màn trình diễn của tôi. Sau cột mốc này, tôi tiếp tục ra mắt ca khúc "Giọt sương bay lên" và ẵm giải “Ca sĩ được yêu thích nhất năm”, “Bài hát xuất sắc” do hội đồng nghệ thuật bình chọn.

Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động sôi nổi, tôi chọn cách tạm lùi lại để tập trung cho gia đình và công việc giảng dạy. Tôi không ra mắt sản phẩm ồ ạt mà dành thời gian nghiên cứu sâu hơn về âm nhạc dân gian và xu hướng âm nhạc thế giới. Tôi muốn khi trở lại, mỗi sản phẩm đều có giá trị nghệ thuật và mang đến những trải nghiệm độc lạ cho khán giả.

- Với chất giọng trong trẻo, mang đặc trưng riêng của dòng nhạc dân gian Việt Nam. Vậy đây có phải là chất liệu có sẵn giúp chị thể hiện những ca khúc dân gian hay và cuốn hút người nghe đến vậy? 

Giọng hát trong trẻo, luyến láy đặc trưng là một lợi thế, nhưng để thể hiện được những ca khúc dân gian hay và chạm đến cảm xúc của người nghe, tôi phải dành rất nhiều thời gian nghiên cứu. Hát dân gian không chỉ là chuyện kỹ thuật mà còn là hiểu biết về văn hóa, lịch sử, con người. Tôi tìm hiểu về từng vùng miền, cách họ hát, cách họ sử dụng ngữ điệu trong lời ca và “nhập vai”. Khán giả khi đó nhiều người nhận xét tôi hát như “lên đồng”.

Ngoài ra, tôi còn tìm cách kết hợp giữa dân gian và âm nhạc điện tử, sử dụng công nghệ âm thanh để mở rộng không gian cảm xúc cho bài hát. Trong một số dự án gần đây, tôi còn thử nghiệm thêm yếu tố ráp do chính mình viết lời, giúp những bài quan họ Bắc Ninh có màu sắc trẻ trung, hiện đại hơn. Tôi muốn âm nhạc dân gian không chỉ được gìn giữ mà còn phải phát triển để đến gần hơn với thế hệ trẻ.

- Những ca khúc như "Cặp ba lá", "Chuồn chuồn ớt", "Người ở người về" và "Đá trông chồng" cùng nhiều album âm nhạc như “Bên Bờ Ao Nhà Mình” (2004);… đã tạo nên tên tuổi của chị. Sau đó cùng nhiều giải thưởng âm nhạc tạo dấu ấn đặc biệt với công chúng, vậy khi làm “Người nổi tiếng” của Ngọc Khuê ở thời gian này ra sao? 

Giai đoạn hoàng kim của sự nghiệp giúp tôi có nhiều cơ hội đi diễn trong và ngoài nước, trải nghiệm nhiều sân khấu lớn nhỏ. Nhưng điều tôi trăn trở là làm sao để không bị gò bó vào một hình ảnh nhất định. Tôi không muốn chỉ được nhớ đến qua một vài bài hát, tôi muốn tạo ra một dấu ấn riêng, một phong cách âm nhạc có thể kết nối với nhiều thế hệ.

Là một nghệ sĩ nhiều người biết đến, tôi nhận được nhiều sự yêu mến nhưng cũng đối mặt với không ít áp lực. Tôi chọn cách làm nghề bền vững, không chạy theo thị hiếu nhất thời mà tập trung vào chiều sâu của âm nhạc. Đây cũng là lý do tôi quyết định nghiên cứu về công nghệ âm thanh, không ngừng thử nghiệm những cách phối khí mới, kết hợp các yếu tố điện tử để mang lại một trải nghiệm âm nhạc đa chiều hơn.

- Mới đây, chị cho ra album đĩa than mang tên "Dạo chơi" (gồm 8 ca khúc), một sản phẩm âm nhạc đầy sáng tạo và đột phá, kết hợp tinh tế giữa âm nhạc dân gian Việt Nam và âm thanh điện tử hiện đại. Vậy động lực nào thôi thúc chị ra album âm nhạc cực hay này. (Đây có phải món quà tặng khán giả trước dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025).

Album đĩa than “Dạo chơi” là một sản phẩm mà tôi rất tâm huyết. Tôi muốn tạo ra một album vừa mang âm hưởng truyền thống, vừa có sự đột phá trong cách thể hiện và trình bày. Những bản phối của album được master kĩ lưỡng bởi nhà sản xuất Huy Ngô, được kiểm duyệt bởi đội ngũ kĩ sư Dolby đến từ Mỹ, kĩ sư đến từ Đức, mang đến chất lượng tinh tế, giúp người nghe cảm nhận được mọi chi tiết trong từng giây phút.

Trong quá trình thực hiện, tôi và ê-kíp đã thử nghiệm nhiều bản phối khác nhau để tìm ra cách thể hiện phù hợp nhất cho từng bài hát. Tôi muốn mỗi ca khúc trong album đều mang một câu chuyện, một thế giới âm thanh riêng, đưa khán giả “dạo chơi” trong vùng trời âm nhạc dân gian theo cách hiện đại nhất.

Đây là món quà tôi dành tặng khán giả dịp Tết Nguyên Đán Ất Tỵ 2025, như một lời tri ân cho những con nguoi đã luôn đồng hành cùng tôi trong chặng đường âm nhạc 20 năm qua.

- Ở tuổi 43, đang là giảng viên Thanh Nhạc tại trường Đại học Văn hoá Hà Nội. Công việc rất bận rộn cùng nhiều áp lực từ bên ngoài, chị đã thu xếp thời gian như nào để vừa làm người của công chúng, vừa làm một người con, người vợ chu toàn trong gia đình?

Hiện tại, tôi vừa là giảng viên Thanh nhạc tại Đại học Văn hóa Hà Nội, vừa là ca sĩ, nhà sản xuất liveshow và người đồng sáng lập Công ty giải trí Đĩa Bay. Công việc rất bận rộn, nhưng tôi luôn cố gắng sắp xếp thời gian để để cân bằng giữa nghệ thuật, giảng dạy và gia đình.

Tôi cho rằng việc nghiên cứu và giảng dạy không chỉ giúp tôi hiểu sâu hơn về âm nhạc mà còn giúp tôi có cơ hội tiếp xúc với nhiều bạn trẻ tài năng. Điều đó thúc đẩy tôi không ngừng sáng tạo và tìm kiếm những hướng đi mới trong âm nhạc. Gia đình luôn là điểm tựa quan trọng nhất, dù bận rộn thế nào, tôi vẫn dành thời gian chăm sóc tổ ấm của mình.

- Sau album âm nhạc vừa ra mắt, trong năm 2025, chị có những dự định mới nào về nghệ thuật, thưa chị?

Năm 2025, tôi và Huy Ngô sẽ tiếp tục phát triển Công ty giải trí Đĩa Bay. Chúng tôi muốn Đĩa Bay không chỉ là nơi phát hành nhạc trên toàn cầu mà còn là một không gian sáng tạo, nơi các nghệ sĩ trẻ có thể thử nghiệm những ý tưởng mới, kết hợp giữa âm nhạc truyền thống và công nghệ hiện đại.

Bên cạnh đó, Công ty giải trí Đĩa bay cũng đang nghiên cứu về ứng dụng của công nghệ Dolby Atmos trong âm nhạc cũng như vừa cho ra sản phẩm "Dạo chơi" của tôi với phong cách dân gian điện tử, có cả bản mix Dolby Atmos được trình chiếu tại rạp chiếu phim, mang đến mọi trải nghiệm âm thanh của thế kỷ 21. Tôi tin rằng, nếu có sự kết hợp giữa truyền thống và công nghệ, âm nhạc dân gian Việt Nam có thể bay xa hơn trên thị trường quốc tế.

- Xin cảm ơn ca sĩ Ngọc Khuê!

Đình Trung (thực hiện)