Cảnh sát thành phố San Bruno, bang California, đã phải đối mặt với tình huống khó xử khi một chiếc xe tự lái Waymo Jaguar I-Pace thực hiện cú quay đầu trái luật ngay trước mặt họ tại một ngã tư.
Trong một bài đăng trên Facebook, Sở Cảnh sát San Bruno hài hước chia sẻ rằng sổ ghi vé phạt của họ không có mục dành cho “robot”. Sự việc xảy ra khi lực lượng cảnh sát đang thực hiện chiến dịch kiểm tra lái xe dưới ảnh hưởng của chất kích thích.
Theo luật hiện hành tại California, các vé phạt vi phạm giao thông chỉ được áp dụng cho tài xế là con người, như Trung sĩ Scott Smithmatungol của Sở Cảnh sát San Bruno giải thích với NBC News.
Quy định này đảm bảo rằng người vi phạm là tài xế điều khiển xe, chứ không phải chủ sở hữu nếu họ không lái xe vào thời điểm đó.
Tuy nhiên, với các phương tiện không có tài xế như xe tự lái, không có cá nhân nào để xử phạt, tạo ra một lỗ hổng pháp lý khiến các robotaxi như Waymo dễ dàng thoát khỏi trách nhiệm khi vi phạm. Dù vậy, đối với các vi phạm không liên quan đến di chuyển, như đỗ xe sai quy định, Waymo đã nhận 589 vé phạt trong năm qua.
Sở Cảnh sát San Bruno đã liên hệ với Waymo để thông báo về hành vi vi phạm. Họ hy vọng rằng việc điều chỉnh hệ thống sẽ ngăn chiếc xe tái diễn hành vi trái luật.
Đại diện Waymo, bà Julia Ilina, phản hồi trên Los Angeles Times rằng các phương tiện của công ty đã được giám sát chặt chẽ bởi cơ quan quản lý California.
Hệ thống lái tự động của Waymo được thiết kế để tuân thủ luật giao thông, và công ty cam kết cải thiện an toàn đường bộ thông qua quá trình học hỏi liên tục, bà Ilina khẳng định.
Hệ thống pháp lý chậm thích nghi với công nghệ
Hệ thống pháp lý thường chậm trễ trong việc bắt kịp các tiến bộ công nghệ. Vào năm 2023, dự đoán về vấn đề này đã được đưa ra, và sự việc tại San Bruno là minh chứng rõ ràng.
Năm ngoái, Hạ nghị sĩ Phil Ting đề xuất Dự luật 1777, nhằm quy định trách nhiệm cho xe tự lái khi vi phạm giao thông và cho phép cảnh sát xử phạt trực tiếp.
Tuy vậy, phiên bản cuối cùng được Thống đốc Gavin Newsom ký thành luật đã bị giảm nhẹ đáng kể. Thay vì cho phép xử phạt, luật chỉ cho phép lực lượng thực thi pháp luật báo cáo “hành vi không tuân thủ” lên Sở Giao thông Vận tải bang, mà không quy định rõ hậu quả hay quy trình xử lý sau đó.
Phân tích của chính dự luật chỉ ra rằng luật không xác định rõ điều gì sẽ xảy ra với các nhà sản xuất xe tự lái sau khi nhận thông báo vi phạm, cũng như không quy định trách nhiệm khi công ty không báo cáo vi phạm cho Sở Giao thông Vận tải. Quyền khiếu nại của các công ty này cũng không được làm rõ.
Liên đoàn Teamsters, một tổ chức lao động lớn, bày tỏ sự không hài lòng với quy định này. Họ cho rằng Dự luật 1777 không buộc các công ty xe tự lái chịu trách nhiệm đầy đủ, mà thay vào đó tạo ra sự bất bình đẳng trong thực thi pháp luật.
Trong khi tài xế con người có thể bị phạt hoặc thậm chí bị truy tố vì vi phạm giao thông, các công ty vận hành xe tự lái chỉ nhận thông báo qua Sở Giao thông Vận tải.
Một số bang như Arizona và Texas đã sửa đổi luật để cho phép cảnh sát xử phạt xe tự lái, dù việc xử phạt hay chỉ cảnh cáo vẫn phụ thuộc vào quyết định của nhân viên cảnh sát, tương tự như với tài xế con người.
Mặc dù vậy, tại California, khi luật mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tình trạng lấp lửng pháp lý vẫn sẽ tiếp diễn, khiến việc xử lý vi phạm của xe tự lái gặp nhiều khó khăn.
