Cấp phép nội dung cho AI, báo chí vẫn có nguy cơ mất độc giả

(CLO) Các thỏa thuận cấp phép nội dung cho trí tuệ nhân tạo (AI) có thể mang lại nguồn thu cho các cơ quan báo chí, nhưng chưa chắc bảo vệ được mối quan hệ giữa tòa soạn và độc giả.

AI trở thành "cánh cửa" chính đến với tin tức

Các thỏa thuận cấp phép nội dung cho AI đang mở ra nguồn thu mới cho ngành báo chí. Khi doanh nghiệp công nghệ muốn tiếp cận những bài báo chất lượng cao, kho lưu trữ hoặc dữ liệu thời gian thực, việc trả phí cho các tòa soạn là hợp lý.

Dù vậy, cần phân biệt giữa nguồn thu trước mắt và chiến lược bảo vệ hoạt động báo chí về lâu dài. Tiền bản quyền có thể giúp các tòa soạn tăng doanh thu, nhưng không bảo đảm họ tiếp tục giữ được mối quan hệ trực tiếp với độc giả.

Hãy hình dung một người dùng hỏi trợ lý AI về những diễn biến tại Ukraine trong đêm trước, tác động đến thị trường và các thay đổi đáng chú ý. AI có thể tổng hợp thông tin từ Reuters, Financial Times, New York Times cùng các nguồn chuyên ngành để đưa ra câu trả lời đầy đủ mà người dùng không cần truy cập bất kỳ trang báo nào.

untitled-2720.png
Các tòa soạn cần tìm cách hợp tác với AI mà vẫn giữ được thương hiệu và mối liên hệ với độc giả. Ảnh: INMA

Đây là thách thức mang tính cấu trúc đối với ngành báo chí. AI kiểm soát giao diện mà người dùng tương tác, đồng thời ngày càng giữ vai trò trung tâm trong mối quan hệ giữa công chúng và thông tin. Các tòa soạn có nguy cơ chỉ còn là nguồn cung cấp dữ liệu phía sau.

Khi AI ngày càng giỏi tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn, nội dung của từng cơ quan báo chí cũng dễ bị xem là có thể thay thế cho nhau. Người dùng nhận được câu trả lời hữu ích mà không nhất thiết nhớ nguồn thông tin hay truy cập website của đơn vị đã tạo ra nội dung.

Do đó, nếu chỉ dựa vào cấp phép, các tòa soạn có thể rơi vào vòng luẩn quẩn. Họ cung cấp nội dung chất lượng để giúp AI cải thiện sản phẩm, người dùng dành nhiều thời gian hơn trên nền tảng AI, trong khi mối quan hệ trực tiếp giữa độc giả và tòa soạn ngày càng suy yếu. Ngay cả những khoản thanh toán nhỏ thông qua ví AI cũng chưa chắc giải quyết được vấn đề này.

Giúp AI nhận biết tài khoản báo chí của người dùng

Thay vì chỉ nhận tiền từ các công ty AI để sử dụng bài báo, các tòa soạn có thể cho phép người dùng xác nhận tài khoản đọc báo của mình để AI sử dụng những nội dung họ đã trả phí. Nhờ đó, AI biết người dùng được quyền tiếp cận những nội dung nào và có thể sử dụng chúng để trả lời câu hỏi.

Chẳng hạn ví dụ về Thí nghiệm Trí tuệ Chuyên gia của Google. Với mô hình này, người dùng có thể cho phép trợ lý AI Gemini sử dụng những cuốn sách họ đã mua. Google cho biết cách làm tương tự có thể được mở rộng sang các dịch vụ trả phí của bên thứ ba và lĩnh vực nghiên cứu kinh doanh.

Nếu áp dụng vào lĩnh vực tin tức, người dùng có thể xác nhận tài khoản Wall Street Journal (WSJ) với trợ lý AI cá nhân. Khi được hỏi về một vấn đề liên quan, AI có thể sử dụng các bài báo mà người dùng được quyền đọc để đưa ra câu trả lời.

Điều quan trọng là WSJ vẫn được nêu tên rõ ràng, thay vì chỉ trở thành một nguồn thông tin ẩn trong câu trả lời của AI. Người đã trả tiền đọc báo có thể tiếp cận những nội dung chuyên sâu và tìm hiểu thêm từ các bài viết mà người dùng thông thường không được đọc.

Người dùng cũng có thể quản lý tài khoản, tìm hiểu các gói đọc báo khác hoặc nâng cấp quyền truy cập ngay trong giao diện AI mà không cần chuyển sang website của tờ báo.

Cách làm này giúp cả ba bên cùng có lợi. Người dùng nhận được câu trả lời hữu ích hơn, AI có thêm nguồn tin đáng tin cậy, còn cơ quan báo chí vẫn giữ được tên tuổi và mối liên hệ với độc giả. Thay vì chỉ nhận tiền để AI sử dụng bài viết, các tòa soạn có cơ hội duy trì giá trị của dịch vụ đọc báo mà họ cung cấp.

Từ cung cấp nội dung đến xây dựng niềm tin

Các tòa soạn cần mở rộng cách tiếp cận khi đàm phán với doanh nghiệp AI. Thay vì chỉ nhấn mạnh rằng AI cần nội dung của họ, các tòa soạn nên chứng minh rằng thương hiệu, uy tín và mối quan hệ với người dùng có thể giúp cải thiện sản phẩm AI.

Các cơ quan báo chí sở hữu những lợi thế mà việc cung cấp dữ liệu đơn thuần không thể thay thế hoàn toàn, bao gồm chuyên môn, uy tín thương hiệu, khả năng tạo dựng niềm tin và cộng đồng khách hàng trả phí. Những yếu tố này có thể hỗ trợ các công ty AI giải quyết bài toán xác định nguồn gốc thông tin, đánh giá độ tin cậy và cá nhân hóa câu trả lời theo quyền truy cập của từng người dùng.

Đổi lại, tòa soạn cần được hưởng lợi từ mối quan hệ hợp tác thay vì chỉ nhận tiền để cung cấp nội dung. AI có thể tiếp cận các nguồn thông tin đáng tin cậy theo thỏa thuận, tòa soạn duy trì danh tính và mối quan hệ với độc giả, còn người dùng nhận được sản phẩm hữu ích hơn.

Sự khác biệt nằm ở chỗ cấp phép chủ yếu giải quyết vấn đề quyền sử dụng nội dung và doanh thu, trong khi xác thực có thể giúp duy trì mối liên hệ giữa người dùng và thương hiệu báo chí.

Nếu mô hình này phát triển, cuộc cạnh tranh của ngành báo chí sẽ không còn chỉ xoay quanh việc thu hút sự chú ý của độc giả hoặc kéo họ đến website. Các tòa soạn còn phải thuyết phục những hệ thống AI đang thay mặt người dùng tìm kiếm, lựa chọn và tổng hợp thông tin.

Xem thêm

Báo chí cần gì để thu hút độc giả mới hiệu quả?

Báo chí cần gì để thu hút độc giả mới hiệu quả?

(CLO) Độc giả trung thành đang trở thành ưu tiên của nhiều cơ quan báo chí. Tuy nhiên, giữ chân độc giả hiện tại là chưa đủ. Các tòa soạn cần mở rộng kênh phân phối, thu hút công chúng mới và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tập trung vào những nội dung khác biệt.

Phát hiện tin giả, tin sai sự thật, người dân có thể phản ánh qua VNeID

Phát hiện tin giả, tin sai sự thật, người dân có thể phản ánh qua VNeID

(CLO) Khi phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật trên môi trường mạng, người dân có thể phản ánh, tố giác tới cơ quan có thẩm quyền thông qua nhiều kênh, trong đó có ứng dụng VNeID. Đây là một trong những quy định đáng chú ý tại Nghị định 328/2026/NĐ-CP về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Nút xuất bản không còn là điểm kết thúc của quy trình nội dung

Nút xuất bản không còn là điểm kết thúc của quy trình nội dung

(NB&CL) Nút xuất bản từng được xem là điểm kết thúc của một quy trình làm báo. Nhưng trong môi trường số, đó có thể chỉ là điểm bắt đầu của một vòng đời khác của tác phẩm. Một nội dung có thể được chia sẻ, cắt ghép, tách khỏi ngữ cảnh và mang theo cả tên tuổi, logo của cơ quan báo chí. Tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên, từng có nội dung bị cắt ghép nhưng vẫn giữ logo của Báo, khiến người tiếp nhận hiểu nhầm về nguồn đăng tải. Từ câu chuyện này, một vấn đề được đặt ra: trách nhiệm của tòa soạn sẽ đi đến đâu sau khi tác phẩm được xuất bản?

Qua những trang báo, thấy một Hà Nội ngày giải phóng

Qua những trang báo, thấy một Hà Nội ngày giải phóng

(CLO) Những tư liệu báo chí giai đoạn 1945–1954 được lưu giữ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam cho thấy báo chí đã đồng hành và ghi lại từng bước của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, từ những năm tháng chiến đấu, chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơ-ne-vơ đến 80 ngày đấu tranh và chuẩn bị tiếp quản Hà Nội.

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

(CLO) Lấy hình tượng "Trang giấy diệu kỳ" làm ngôn ngữ xuyên suốt, chương trình nghệ thuật "Chắp cánh tuổi thơ" do Báo Nhân Dân tổ chức là một món quà tinh thần ý nghĩa dành tặng các em nhỏ Thủ đô. Sự kết hợp giữa âm nhạc, xiếc, vũ đạo cùng dàn nghệ sĩ nổi tiếng không chỉ tạo ra một không gian tương tác bùng nổ cảm xúc, mà còn sâu xa gửi gắm thông điệp nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu quê hương, đất nước.

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

(CLO) Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ II do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức đã chính thức khép lại với giải Nhất thuộc về tác phẩm “Yêu một Hà Nội”. Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, sự kiện đã tôn vinh những góc nhìn mới mẻ về văn hóa, con người Hà Nội, đồng thời phát động mùa giải thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng”.

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

(CLO) Luật Báo chí 2025 đặt hoạt động báo chí trong một không gian pháp lý mới, gắn chặt hơn với môi trường số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, rủi ro pháp lý của một tác phẩm báo chí không còn chỉ nằm ở nội dung bài viết, mà có thể xuất hiện ở nhiều khâu, từ thu thập thông tin, xác minh, biên tập, sử dụng AI đến xuất bản, phân phối, chỉnh sửa và cải chính.

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

(CLO) Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026), những giá trị từ cuộc đời, sự nghiệp và di sản báo chí của ông tiếp tục được nhìn nhận không chỉ ở ý nghĩa lịch sử, mà còn ở những giá trị nghề nghiệp vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với báo chí hôm nay.

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

(NB&CL) Luật Báo chí 2025 mở rộng trách nhiệm của cơ quan báo chí từ tác phẩm phát sóng sang toàn bộ vòng đời nội dung trên không gian mạng. Với báo chí truyền hình, mỗi lần cắt dựng, đổi tiêu đề, thumbnail hay chuyển thể sang video ngắn đều có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung và phân định trách nhiệm trên từng nền tảng.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

(CLO) Sáng 30/9, Báo Bảo vệ Pháp luật tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”. Tại đây, đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp,... đã tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, nhất là trên môi trường số, đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

(CLO) Không còn chỉ là những cuộc gặp gỡ độc giả hay hoạt động bên lề, sự kiện đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong cách các tòa soạn xây dựng thương hiệu, tạo nội dung và phát triển doanh thu.

Cỡ chữ bài viết: