Cấp phép nội dung AI: Nguồn thu mới cho các tòa soạn

(CLO) Sự phát triển của AI đang làm giảm lượng truy cập từ công cụ tìm kiếm, thúc đẩy các tòa soạn tìm kiếm nguồn thu mới thông qua cấp phép nội dung cho các công ty AI.

Trong khoảng hai thập kỷ qua, các tòa soạn cung cấp nội dung cho công cụ tìm kiếm để đổi lấy lưu lượng truy cập, từ đó tạo doanh thu quảng cáo và đăng ký trả phí. Mô hình này đang thay đổi khi các hệ thống AI có thể đọc, tổng hợp thông tin và trả lời trực tiếp câu hỏi của người dùng mà không cần họ truy cập trang báo.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, khi Google hiển thị bản tóm tắt do AI tạo ra, người dùng ít nhấp vào các đường dẫn đến trang web hơn. Tỷ lệ nhấp giảm từ 15% xuống còn 8%. Trong khi đó, chỉ 1% người dùng nhấp vào các nguồn được trích dẫn trong các câu trả lời của AI.

Điều này khiến các tòa soạn đứng trước bài toán làm thế nào để thu lại giá trị từ nội dung khi lượng truy cập giới thiệu có nguy cơ suy giảm.

untitled-5783.png
Cấp phép nội dung cho AI mở ra nguồn thu mới khi lưu lượng truy cập từ công cụ tìm kiếm suy giảm.
Ảnh: INMA

Cấp phép nội dung trở thành nguồn thu mới

Các tòa soạn đang áp dụng nhiều biện pháp, từ chặn trình thu thập dữ liệu AI, khởi kiện bản quyền đến ký thỏa thuận cấp phép thương mại.

Tờ New York Times (Mỹ) đã theo đuổi các vụ kiện bản quyền, đồng thời cấp phép nội dung cho Amazon sử dụng trong các sản phẩm AI. Theo các thông tin được công bố, thỏa thuận này có thể mang lại cho tờ báo hơn 20 triệu USD mỗi năm.

Trong khi đó, Wiley, nhà xuất bản học thuật, báo cáo doanh thu từ AI đạt 49 triệu USD trong năm tài chính 2026, đưa tổng doanh thu AI tích lũy lên hơn 110 triệu USD.

Theo công cụ theo dõi Media & the Machine của Rob Kelly, tính đến tháng 7/2026, đã có 94 thỏa thuận cấp phép nội dung AI được công bố công khai.

Thị trường cũng đang chuyển từ việc cấp quyền sử dụng kho dữ liệu để huấn luyện mô hình sang cung cấp nội dung mới, đáng tin cậy để AI truy xuất khi trả lời câu hỏi.

Các công cụ như Cloudflare, TollBit và Publisher Content Marketplace của Microsoft đang hỗ trợ tòa soạn kiểm soát hoặc thương mại hóa quyền truy cập của AI. Dù vậy, công nghệ không tự động bảo đảm doanh thu. Các tòa soạn vẫn cần xác định mức giá, điều khoản sử dụng, cách theo dõi hoạt động khai thác nội dung và khả năng thương lượng với đối tác.

Với những cơ quan báo chí nhỏ, việc đàm phán riêng từng thỏa thuận có thể tốn kém. Cấp phép tập thể được xem là một giải pháp tiềm năng, cho phép nhiều tòa soạn tập hợp quyền cấp phép trong một khuôn khổ chung, giảm chi phí giao dịch và giúp bên mua tiếp cận nhiều nguồn nội dung qua một đầu mối.

Tòa soạn cần chuẩn bị từ sớm

Trước khi tham gia thị trường, các tòa soạn cần rà soát quyền sở hữu nội dung, bởi không phải mọi bài báo, hình ảnh hay tư liệu đều có thể được cấp phép cho mọi mục đích. Họ cũng cần đánh giá riêng giá trị nội dung đối với độc giả và nhu cầu từ các hệ thống AI.

Các tòa soạn nên phân biệt giữa việc sử dụng dữ liệu để huấn luyện mô hình, truy xuất nội dung trực tiếp và lập chỉ mục tìm kiếm. Mỗi hình thức có giá trị thương mại và tác động khác nhau đối với lưu lượng truy cập từ con người.

Hãng tin Reuters đang triển khai hướng tiếp cận này. Tháng 7/2026, hãng ra mắt máy chủ Giao thức ngữ cảnh mô hình (MCP), cho phép các tác nhân AI của khách hàng tìm kiếm và truy xuất nội dung Reuters. Tháng 8 cùng năm, hãng đưa kho tin tức được cấp phép lên Snowflake Marketplace để tích hợp vào các ứng dụng AI.

Thị trường cấp phép nội dung AI vẫn đang hình thành, nhưng các tòa soạn có thể chủ động chuẩn bị ngay bây giờ bằng cách xác định rõ quyền sở hữu, bảo vệ doanh thu từ độc giả và xây dựng cơ chế cấp phép phù hợp. Đây có thể là hướng đa dạng hóa nguồn thu quan trọng khi AI tiếp tục thay đổi cách công chúng tiếp cận tin tức.

Xem thêm

Phát hiện tin giả, tin sai sự thật, người dân có thể phản ánh qua VNeID

Phát hiện tin giả, tin sai sự thật, người dân có thể phản ánh qua VNeID

(CLO) Khi phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật trên môi trường mạng, người dân có thể phản ánh, tố giác tới cơ quan có thẩm quyền thông qua nhiều kênh, trong đó có ứng dụng VNeID. Đây là một trong những quy định đáng chú ý tại Nghị định 328/2026/NĐ-CP về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Nút xuất bản không còn là điểm kết thúc của quy trình nội dung

Nút xuất bản không còn là điểm kết thúc của quy trình nội dung

(NB&CL) Nút xuất bản từng được xem là điểm kết thúc của một quy trình làm báo. Nhưng trong môi trường số, đó có thể chỉ là điểm bắt đầu của một vòng đời khác của tác phẩm. Một nội dung có thể được chia sẻ, cắt ghép, tách khỏi ngữ cảnh và mang theo cả tên tuổi, logo của cơ quan báo chí. Tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên, từng có nội dung bị cắt ghép nhưng vẫn giữ logo của Báo, khiến người tiếp nhận hiểu nhầm về nguồn đăng tải. Từ câu chuyện này, một vấn đề được đặt ra: trách nhiệm của tòa soạn sẽ đi đến đâu sau khi tác phẩm được xuất bản?

Qua những trang báo, thấy một Hà Nội ngày giải phóng

Qua những trang báo, thấy một Hà Nội ngày giải phóng

(CLO) Những tư liệu báo chí giai đoạn 1945–1954 được lưu giữ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam cho thấy báo chí đã đồng hành và ghi lại từng bước của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, từ những năm tháng chiến đấu, chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơ-ne-vơ đến 80 ngày đấu tranh và chuẩn bị tiếp quản Hà Nội.

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

(CLO) Lấy hình tượng "Trang giấy diệu kỳ" làm ngôn ngữ xuyên suốt, chương trình nghệ thuật "Chắp cánh tuổi thơ" do Báo Nhân Dân tổ chức là một món quà tinh thần ý nghĩa dành tặng các em nhỏ Thủ đô. Sự kết hợp giữa âm nhạc, xiếc, vũ đạo cùng dàn nghệ sĩ nổi tiếng không chỉ tạo ra một không gian tương tác bùng nổ cảm xúc, mà còn sâu xa gửi gắm thông điệp nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu quê hương, đất nước.

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

(CLO) Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ II do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức đã chính thức khép lại với giải Nhất thuộc về tác phẩm “Yêu một Hà Nội”. Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, sự kiện đã tôn vinh những góc nhìn mới mẻ về văn hóa, con người Hà Nội, đồng thời phát động mùa giải thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng”.

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

(CLO) Luật Báo chí 2025 đặt hoạt động báo chí trong một không gian pháp lý mới, gắn chặt hơn với môi trường số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, rủi ro pháp lý của một tác phẩm báo chí không còn chỉ nằm ở nội dung bài viết, mà có thể xuất hiện ở nhiều khâu, từ thu thập thông tin, xác minh, biên tập, sử dụng AI đến xuất bản, phân phối, chỉnh sửa và cải chính.

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

(CLO) Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026), những giá trị từ cuộc đời, sự nghiệp và di sản báo chí của ông tiếp tục được nhìn nhận không chỉ ở ý nghĩa lịch sử, mà còn ở những giá trị nghề nghiệp vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với báo chí hôm nay.

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

(NB&CL) Luật Báo chí 2025 mở rộng trách nhiệm của cơ quan báo chí từ tác phẩm phát sóng sang toàn bộ vòng đời nội dung trên không gian mạng. Với báo chí truyền hình, mỗi lần cắt dựng, đổi tiêu đề, thumbnail hay chuyển thể sang video ngắn đều có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung và phân định trách nhiệm trên từng nền tảng.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

(CLO) Sáng 30/9, Báo Bảo vệ Pháp luật tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”. Tại đây, đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp,... đã tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, nhất là trên môi trường số, đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

(CLO) Không còn chỉ là những cuộc gặp gỡ độc giả hay hoạt động bên lề, sự kiện đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong cách các tòa soạn xây dựng thương hiệu, tạo nội dung và phát triển doanh thu.

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” được lãnh đạo các cơ quan báo chí đánh giá cao không chỉ ở những vấn đề được đặt ra đúng thời điểm, mà còn ở khả năng phát hiện và dự báo những yêu cầu đang hình thành đối với báo chí. 

Cỡ chữ bài viết: