Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thẳng thừng nhận định rằng Ukraine không thể đạt được mục tiêu giành lại toàn bộ lãnh thổ từ Nga, đồng thời tuyên bố Mỹ sẽ giảm vai trò đảm bảo an ninh châu Âu.
Ông Hegseth đã gây chấn động trong cuộc họp tại trụ sở NATO ở Brussels khi nhấn mạnh rằng việc Ukraine quay lại biên giới trước năm 2014 là không thực tế. Ông cảnh báo rằng việc theo đuổi mục tiêu này sẽ chỉ kéo dài cuộc xung đột và gây thêm đau khổ.
Ngay sau đó, ông Trump xác nhận đã có cuộc điện đàm "hiệu quả" với ông Putin và chỉ đạo nhóm đàm phán Mỹ bắt đầu làm việc ngay lập tức. Ông cũng tuyên bố sẽ thông báo cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy về kế hoạch này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Sputnik
Phản ứng trước quyết định bất ngờ từ Mỹ, các nhà lãnh đạo châu Âu, bao gồm Pháp, Đức, Anh, Ba Lan, Ý và Tây Ban Nha, đồng loạt khẳng định rằng họ phải có mặt trong mọi cuộc đàm phán liên quan đến Ukraine.
Trong một tuyên bố chung, họ nhấn mạnh: "Ukraine và châu Âu phải tham gia vào bất kỳ cuộc đàm phán nào" và khẳng định chỉ một thỏa thuận với các đảm bảo an ninh mạnh mẽ mới có thể mang lại hòa bình lâu dài.
Bộ trưởng Ngoại giao Đức Annalena Baerbock khẳng định: "Sẽ không có quyết định nào về Ukraine mà không có Ukraine". Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Radosław Sikorski nhấn mạnh rằng việc tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ukraine là điều cần thiết trước khi tiến hành đàm phán với Nga. Trong khi đó, Pháp vẫn duy trì lập trường ủng hộ Ukraine trên con đường gia nhập NATO, bất chấp việc chính quyền ông Trump bác bỏ điều này như một phần của giải pháp hòa bình.
Cuộc gọi giữa hai ông Trump và Putin đã gây bất ngờ cho các đồng minh châu Âu khi họ không hề được thông báo trước. Một số quan chức EU bày tỏ lo ngại rằng việc Mỹ đàm phán riêng với Nga có thể khiến Ukraine chịu áp lực phải nhượng bộ nhiều hơn.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chưa đưa ra bình luận, trong khi đại diện ngoại giao EU Kaja Kallas nhấn mạnh rằng châu Âu cần có vai trò trung tâm trong bất kỳ cuộc đàm phán nào về Ukraine.
Hiện tại, nhóm đàm phán của Mỹ bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Giám đốc CIA John Ratcliffe và Cố vấn An ninh Quốc gia Michael Waltz đã bắt đầu làm việc với phía Nga.
Ngọc Ánh (theo Reuters, Politico)
