Tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đã phác thảo bức tranh toàn cảnh của ngành: Trong khi vật liệu xây dựng đóng vai trò đầu vào không thể thay thế cho toàn bộ hạ tầng và đô thị hóa, đây cũng là lĩnh vực chịu áp lực lớn nhất về tiêu thụ tài nguyên, năng lượng và phát thải. Sức ép từ các cam kết quốc tế của Việt Nam về kinh tế carbon thấp, cùng với các rào cản kỹ thuật xanh ngày càng khắt khe từ thị trường xuất khẩu, khiến chuyển đổi không còn là lựa chọn.
Điểm nhấn quan trọng nhất của hội thảo lần này là việc lần đầu tiên các cơ quan quản lý công khai thảo luận chi tiết về lộ trình xây dựng khung pháp lý xanh cho ngành, thay vì chỉ dừng lại ở các khuyến nghị kỹ thuật thông thường.
Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 3/2/2026 của Ban Bí thư và Quyết định số 527/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ được xác định là nền tảng pháp lý mới nhất, đặt ra các yêu cầu cụ thể về kiểm soát thị trường, minh bạch cung - cầu và xử lý nghiêm vi phạm trong khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng.
Một điểm mới quan trọng được đưa ra thảo luận là việc xây dựng khung quản lý gắn liền với chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Hiện nay, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện Nghị định quản lý Vật liệu xây dựng (thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP) với mục tiêu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo bệ phóng cho các sản phẩm tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải. Đây được đánh giá là văn bản có tính bước ngoặt khi tích hợp đồng thời các yêu cầu về chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải ngay vào nền tảng pháp lý. Đây là điều chưa từng xuất hiện trong bất kỳ nghị định nào về vật liệu xây dựng trước đây.
Ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) trình bày chi tiết lộ trình thể chế hóa, trong khi các tham luận của bà Nguyễn Thị Tâm (Viện Vật liệu xây dựng) và ông Văn Viết Thiên Ân (Đại học Xây dựng Hà Nội) cung cấp cơ sở khoa học và giải pháp kỹ thuật cho từng nhóm vật liệu cụ thể.
Nhiều đại biểu tại hội thảo cũng nhận định, việc tiếp cận các chứng nhận xanh và yêu cầu kỹ thuật cao của quốc tế là con đường duy nhất để sản phẩm Việt Nam tăng tính cạnh tranh. Các tham luận tại sự kiện đã làm rõ giải pháp nâng cao hiệu quả tài nguyên thông qua việc đổi mới công nghệ và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở nghiên cứu.
Bế mạc hội thảo, ông Nguyễn Sơn Tùng - Phó Tổng biên tập Báo Xây dựng tái khẳng định: “Phát triển vật liệu xây dựng xanh không còn là xu hướng, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu”. Với vai trò cơ quan ngôn luận của ngành, Báo Xây dựng cam kết sẽ tiếp tục là cầu nối để lan tỏa các kiến nghị thực tiễn, đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu NetZero.
Hội thảo không chỉ dừng lại ở các bài tham luận lý thuyết mà còn mở ra không gian thảo luận trực diện về vai trò của vật liệu xanh trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để ngành vật liệu xây dựng Việt Nam chuyển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên công nghệ và hiệu quả tài nguyên.