Dù không tìm thấy ma túy trên tàu, giới chức Colombia và các nguồn an ninh khu vực nghi ngờ đây là cuộc thử nghiệm của bọn buôn lậu nhằm tự động hóa vận chuyển cocain.
Tàu ngầm bán ngầm có người lái được đóng trong các xưởng đóng tàu bí mật trong rừng đã được sử dụng hàng chục năm qua để vận chuyển cocain từ Colombia – quốc gia sản xuất cocain lớn nhất thế giới – tới Trung Mỹ hoặc Mexico. Tuy nhiên, những năm gần đây, chúng đã mở rộng phạm vi hoạt động, vượt cả Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
Theo Đô đốc Juan Ricardo Rozo, đây là lần đầu tiên một tàu ngầm không người lái bị phát hiện tại vùng biển Nam Mỹ. Hải quân Colombia xác định chiếc tàu thuộc sở hữu của Gulf Clan, tổ chức buôn lậu ma túy lớn nhất nước này, với khả năng chở tới 1,5 tấn cocain.
Một đoạn video do hải quân công bố cho thấy chiếc tàu màu xám nhỏ, có ăng-ten vệ tinh gắn ở mũi. Đây không phải lần đầu tiên ăng-ten Starlink bị phát hiện trên các phương tiện vận chuyển ma túy. Tháng 11/2024, cảnh sát Ấn Độ từng thu giữ một lô hàng methamphetamine trị giá 4,25 tỷ USD trên một tàu không người lái điều khiển từ xa qua Starlink gần quần đảo Andaman và Nicobar.
Đô đốc Rozo cho biết việc sử dụng tàu ngầm tự động phản ánh sự chuyển dịch của bọn tội phạm sang hệ thống không người lái tinh vi hơn, khó bị phát hiện trên biển, "khó theo dõi bằng radar và thậm chí cho phép hoạt động với mức độ tự chủ cao".
Juana Cabezas, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Phát triển và Hòa bình Colombia, cho biết các băng đảng ma túy Mexico hoạt động tại Colombia đã thuê chuyên gia công nghệ và kỹ sư phát triển tàu ngầm không người lái từ năm 2017. Bà nhấn mạnh rằng tàu không người lái khiến giới chức khó truy ra các trùm ma túy đứng sau.
Henry Shuldiner, nhà nghiên cứu tại tổ chức tư vấn InSight Crime (Mỹ), cho biết: "Loại bỏ thủy thủ đoàn giúp chúng tránh được rủi ro bị khai thác thông tin khi bị bắt". Ông cũng chỉ ra thách thức trong việc tuyển dụng thủy thủ cho những chiếc tàu ngầm tạm bợ, thường được mô tả như "quan tài nổi".
Theo một báo cáo gần đây, số lượng tàu ngầm ma túy bị chặn ở Đại Tây Dương và Thái Bình Dương năm 2024 gần chạm mức kỷ lục. Tháng 11/2023, 5 tấn cocain từ Colombia đã bị thu giữ trên một tàu bán ngầm đang trên đường tới Úc.
Theo luật Colombia, việc sử dụng, chế tạo, mua bán, sở hữu và vận chuyển tàu bán ngầm có thể bị phạt tới 14 năm tù.
Sản xuất, thu giữ và sử dụng cocain đều đạt mức kỷ lục vào năm 2023, theo báo cáo của Liên hợp quốc. Tại Colombia, sản lượng cocain tăng cao do nhu cầu toàn cầu gia tăng, thúc đẩy các tổ chức tội phạm đầu tư vào công nghệ vận chuyển tinh vi hơn.
