Đây là cuộc tổng đình công đầu tiên trong 14 năm có sự phối hợp của hai công đoàn lớn nhất Tây Ban Nha là UGT và CCOO, cùng nhiều tổ chức lao động và hiệp hội người thuê nhà. Các bên kêu gọi người lao động ngừng việc để phản đối chi phí nhà ở ngày càng đắt đỏ và tình trạng mất an toàn về chỗ ở.
Theo các công đoàn, mức độ hưởng ứng đình công khác nhau giữa các khu vực, trong đó sự ủng hộ mạnh nhất tập trung tại các vùng ven biển như Cantabria, Catalonia, Andalusia và một số địa phương ven Địa Trung Hải. Đây cũng là những nơi chịu áp lực lớn từ tình trạng thiếu nhà ở và giá thuê tăng cao.
Theo dự báo của Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha, nước này đang thiếu khoảng 750.000 căn nhà và con số có thể vượt một triệu vào năm 2028.
Do ngày càng ít người đủ khả năng mua nhà, nhu cầu thuê tăng lên, đẩy giá thuê nhà leo thang. Hội đồng Thanh niên Tây Ban Nha cho biết giá thuê trung bình hiện ở mức 1.176 euro (khoảng 33,7 triệu đồng) mỗi tháng, tương đương 98,7% thu nhập bình quân hàng tháng của một người trẻ.
Bà Angela de Miguel, Phó Chủ tịch CEOE, tổ chức đại diện cho giới chủ doanh nghiệp Tây Ban Nha, cho rằng cuộc đình công không giải quyết được vấn đề mà còn gây thêm khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ. Theo bà, tình trạng thiếu nhà ở khiến doanh nghiệp khó tuyển dụng lao động, bởi nhiều người không đủ khả năng chuyển đến những khu vực có việc làm.
Bà de Miguel nhấn mạnh giải pháp cần thiết là đẩy mạnh xây dựng nhà ở và giảm thuế đối với ngành xây dựng cũng như hoạt động mua bán nhà. Bà cho biết các loại thuế và chi phí liên quan đã góp phần khiến giá nhà mới tăng khoảng 40% trong thập kỷ qua.
Các công đoàn UGT và CCOO cho biết tỷ lệ tham gia đình công trong những giờ đầu đạt 90% tại các cảng biển và ngành sản xuất ô tô. Nhiều nhà máy gần như ngừng hoạt động hoàn toàn, trong đó có các cơ sở của Volkswagen tại Navarre và SEAT ở Barcelona.
Tỷ lệ tham gia đình công trong ngành công nghiệp thịt đạt 85%, ngành thu gom rác thải đạt 82% và ngành năng lượng đạt 75%. Trong khi đó, mức độ hưởng ứng thấp hơn tại lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và dịch vụ xã hội, với 38%, và ngành bưu chính, với 35%.
Các công đoàn cũng cho biết nhu cầu tiêu thụ điện giảm 10%, phản ánh mức độ gián đoạn tại những ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng. Phần lớn hoạt động trong các lĩnh vực hóa dầu, luyện kim, chế biến thực phẩm và vận tải bị đình trệ, ngoại trừ những dịch vụ phải duy trì theo quy định tối thiểu.
Tại Madrid, hàng chục người biểu tình cũng tìm cách ngăn các xe buýt rời bến vào sáng sớm, đồng thời vẫy cờ và hô vang những khẩu hiệu phản đối giới chủ doanh nghiệp.
Ở vùng Andalusia phía nam, đài truyền hình Canal Sur Television thể hiện sự hưởng ứng bằng cách tắt màn hình trong thời gian phát sóng bản tin buổi sáng.
Cuộc tổng đình công diễn ra sau nhiều tuần biểu tình và dựng lều phản đối việc một cụ bà 87 tuổi tại Madrid bị đuổi khỏi nhà và qua đời sau đó. Vụ việc đã trở thành tâm điểm tranh luận về tình trạng thiếu nhà ở và quyền lợi của người thuê nhà tại Tây Ban Nha.
Trước sức ép ngày càng lớn, ông Sanchez đã quyết định kêu gọi tổ chức bầu cử sớm vào ngày 29/11.
Chính phủ Tây Ban Nha chủ yếu quy trách nhiệm cho các lực lượng cánh hữu đang điều hành nhiều chính quyền khu vực và thành phố, cho rằng những chính quyền này chưa giải quyết hiệu quả tình trạng thiếu nhà ở và giá thuê tăng cao.
Dù vậy, các lãnh đạo công đoàn và người biểu tình cho rằng chính phủ trung ương cũng phải chịu trách nhiệm vì chưa đưa ra được giải pháp đủ sức giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài.
Bên cạnh vấn đề nhà ở, vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng thứ hai tại Tây Ban Nha trong năm nay cũng làm gia tăng sự bất mãn đối với chính phủ. Những vấn đề này đang tạo thêm thách thức cho ông Sanchez trong cuộc chạy đua giành sự ủng hộ của cử tri vào cuối tháng 11.
