‘Cuộc chiến săn nhân tài’: Doanh nghiệp nhỏ lấy gì đấu với những 'ông lớn'?

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc trao đổi với bà Đỗ Thị Thùy Vân, Phó Tổng giám đốc OmiGroup về những thách thức trong “cuộc đi săn” nhân tài.

Nhân lực chất lượng cao: “Bài toán” khó của doanh nghiệp công nghệ

+ Với doanh nghiệp công nghệ, theo bà, đâu mới là rào cản khó vượt qua nhất hiện nay, nguồn vốn để phát triển sản phẩm hay đội ngũ nhân lực đủ năng lực làm chủ công nghệ mới?

- Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ nói chung và y tế số nói riêng, thì vốn, chi phí hay lãi suất không hẳn là những khó khăn lớn nhất. Thách thức lớn hơn đó là tìm kiếm và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Công nghệ đang thay đổi với tốc độ rất nhanh, khiến yêu cầu về chuyên môn và khả năng làm chủ các giải pháp mới ngày càng cao. Vì vậy, những doanh nghiệp công nghệ như chúng tôi không chỉ cần nhân sự nắm vững kiến thức nền tảng mà còn cần những người có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, phát triển sản phẩm và giải quyết các bài toán cụ thể của ngành.

Đối với lĩnh vực y tế số, yêu cầu này càng trở nên quan trọng. Nhân sự không chỉ cần có kiến thức về công nghệ mà còn phải hiểu đặc thù của ngành y tế, nắm bắt được nhu cầu thực tế của các cơ sở khám, chữa bệnh và người sử dụng.

Do đó, việc tìm kiếm nhân sự đáp ứng được cả yêu cầu nêu trên là một “bài toán” rất khó mà chúng tôi đang phải nỗ lực giải quyết.

+ Để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, doanh nghiệp đang có những giải pháp cụ thể nào, thưa bà?

- Hiện nay, chúng tôi đang tăng cường hợp tác với các trường đại học có thế mạnh về công nghệ, trong đó có Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhằm phối hợp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Song song với việc tuyển dụng nhân sự mới, chúng tôi chú trọng phát triển năng lực cho đội ngũ kỹ sư hiện có. Trong lĩnh vực y tế số, nhân sự không chỉ cần kiến thức về công nghệ thông tin mà còn phải hiểu quy trình nghiệp vụ, đặc thù dữ liệu và các yêu cầu chuyên môn của ngành y tế.

Vì vậy, chúng tôi từng bước trang bị kiến thức y tế cho đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin, giúp họ hiểu rõ hơn bài toán thực tế và phát triển các giải pháp phù hợp với nhu cầu của ngành.

Bên cạnh đó, trước tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh đào tạo lại và cập nhật kỹ năng cho nhân sự, từng bước chuyển dịch từ các công nghệ truyền thống sang những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT).

Theo tôi, giải quyết bài toán nhân lực không chỉ dừng lại ở việc tuyển dụng mà quan trọng hơn là phát triển năng lực phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đồng thời kết hợp hiệu quả giữa kiến thức công nghệ và chuyên môn ngành. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp phát huy kinh nghiệm của đội ngũ hiện có, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm y tế số đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

+ Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, theo bà, Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ nào để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực y tế số?

- Chúng tôi kỳ vọng Nhà nước sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo và ứng dụng công nghệ trong thực tiễn. Cụ thể, chúng tôi mong muốn có môi trường thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) dành cho các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế.

Hiện nay, dữ liệu y tế còn phân mảnh, chưa được tập trung và kết nối đồng bộ. Trong khi đó, các cơ chế, chính sách liên quan đến việc sử dụng dữ liệu kết hợp với AI và Internet vạn vật (IoT) vẫn cần được hoàn thiện, hướng dẫn rõ ràng hơn để doanh nghiệp có cơ sở triển khai.

Nếu có môi trường thử nghiệm phù hợp, doanh nghiệp có thể phối hợp với các cơ sở y tế để đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ trong điều kiện thực tế.

Qua đó, chúng ta có thể đạt được hai mục tiêu: nâng cao tay nghề, năng lực thực hành cho đội ngũ nhân lực công nghệ; đồng thời phát triển những sản phẩm sáng tạo, có khả năng giải quyết các nhu cầu thực tiễn của ngành y tế và phù hợp với điều kiện tại Việt Nam.

“Săn nhân tài”: Cơ hội nào cho doanh nghiệp nhỏ?

+ Theo bà, chất lượng nguồn nhân lực trẻ hiện nay đã có những cải thiện như thế nào để đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp tuyển dụng?

- Chất lượng nguồn nhân lực trẻ trong những năm gần đây đã có những chuyển biến tích cực. Điều đáng mừng là sinh viên ngày càng chủ động kết hợp giữa học lý thuyết và trải nghiệm thực tế, thay vì chờ đến khi tốt nghiệp mới bắt đầu tìm hiểu môi trường làm việc.

Nhiều bạn đã chủ động tìm kiếm cơ hội thực tập, học việc tại doanh nghiệp ngay từ năm thứ hai, năm thứ ba. Qua đó, các bạn có thể vận dụng kiến thức được học trên giảng đường, làm quen với quy trình làm việc và hiểu rõ hơn những yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

Tôi cho rằng đây là một xu hướng rất tích cực, bởi trải nghiệm thực tế giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị tốt hơn cho công việc sau khi ra trường.

Tuy nhiên, đối với lĩnh vực công nghệ, kiến thức nền tảng vẫn đóng vai trò quan trọng. Doanh nghiệp cần những nhân sự không chỉ nắm vững nguyên lý mà còn có khả năng thực hành, chủ động cập nhật kiến thức và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Vì vậy, việc kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo tại nhà trường và trải nghiệm tại doanh nghiệp sẽ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

+ Các tập đoàn lớn thường có lợi thế về thu nhập và thương hiệu tuyển dụng. Vậy doanh nghiệp vừa và nhỏ cần làm gì để tạo sức hút riêng, thu hút người giỏi và giữ chân nhân tài?

- Đối với nhân lực công nghệ, đặc biệt là người trẻ, thu nhập không phải yếu tố duy nhất quyết định lựa chọn công việc. Môi trường làm việc, cơ hội phát triển chuyên môn và khả năng được trực tiếp tham gia vào những dự án có giá trị thực tiễn cũng rất quan trọng.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể chưa có lợi thế về quy mô hay chế độ đãi ngộ như các tập đoàn lớn, nhưng có thể tạo điều kiện để nhân sự tiếp cận công nghệ mới, tham gia giải quyết những bài toán thực tế và phát huy khả năng sáng tạo. Đây cũng là cơ hội để người lao động tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn và trưởng thành thông qua công việc.

Tại doanh nghiệp chúng tôi, nhân sự có cơ hội tham gia các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến, đồng thời giao lưu và làm việc với các chuyên gia quốc tế, trong đó có những đối tác đến từ Nhật Bản và Hàn Quốc. Đây là những thị trường mà chúng tôi đã có cơ hội hợp tác trong hơn 15 năm qua.

Việc tiếp xúc với các chuyên gia và môi trường làm việc quốc tế giúp nhân sự mở rộng kiến thức, học hỏi kinh nghiệm và tiếp cận những tiêu chuẩn công nghệ mới.

Tôi cho rằng, để thu hút và giữ chân người giỏi, doanh nghiệp cần tạo ra môi trường mà người lao động nhìn thấy cơ hội phát triển của bản thân, được trao cơ hội thử sức và trực tiếp đóng góp vào những sản phẩm có giá trị.

Khi công việc không chỉ mang lại thu nhập mà còn giúp mỗi người tiến bộ về chuyên môn và tạo ra những giá trị thiết thực, đó sẽ là động lực để họ gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

+ Không phải sinh viên nào cũng có cơ hội theo học tại các trường đại học “top” đầu. Theo bà, sinh viên ở những trường có điểm đầu vào thấp hơn cần làm gì để khẳng định năng lực và cạnh tranh với các ứng viên khác trên thị trường lao động?

- Quả thật, các trường Đại học nằm trong “top” đầu có lợi thế rất lớn về thương hiệu và truyền thống đào tạo lâu năm. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa sinh viên ở những trường có điểm đầu vào thấp hơn sẽ ít cơ hội phát triển.

Thực tế, nhiều trường đại học hiện nay ngày càng chú trọng đào tạo gắn với thực hành, đồng thời tăng cường kết nối với doanh nghiệp để sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế và vận dụng kiến thức đã học vào công việc.

Đối với bản thân sinh viên, điều quan trọng là không nên quá phụ thuộc vào tên trường hay tấm bằng tốt nghiệp, mà cần chủ động bồi đắp năng lực của bản thân, bằng cách củng cố kiến thức chuyên môn, rèn luyện kỹ năng thực hành, tìm kiếm cơ hội thực tập và tham gia các dự án thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Đặc biệt, trong lĩnh vực công nghệ, kiến thức và công cụ luôn thay đổi. Vì vậy, khả năng tự học, tinh thần chủ động và năng lực giải quyết vấn đề là những yếu tố rất quan trọng. Khi có kiến thức nền tảng vững chắc, kinh nghiệm thực tế và khả năng thích ứng tốt, sinh viên hoàn toàn có thể khẳng định năng lực của mình, bất kể xuất phát điểm từ trường đại học nào.

Cần một thế hệ trẻ giỏi kiến thức, vững thực hành

+ Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, bà muốn gửi gắm thông điệp gì tới những người trẻ đang nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp và làm chủ công nghệ “made in Việt Nam”?

- Tôi muốn nhắn nhủ các bạn trẻ rằng, trong bối cảnh công nghệ thế giới đang thay đổi nhanh chóng, việc học đi đôi với hành là vô cùng quan trọng. Bên cạnh việc nắm vững kiến thức chuyên môn, các bạn cần chủ động mở rộng hiểu biết sang những lĩnh vực liên quan, thay vì chỉ giới hạn mình trong một mảng kiến thức nhất định.

Chẳng hạn, phát triển phần mềm không nên tách rời phần cứng, robot, Internet vạn vật (IoT) hay các hệ thống nhúng. Sự kết hợp giữa những lĩnh vực này sẽ giúp các bạn tạo ra những sản phẩm hoàn chỉnh, có khả năng vận hành và giải quyết các nhu cầu thực tế của cuộc sống.

Công nghệ Việt Nam đang đứng trước cơ hội chuyển từ gia công cho các quốc gia khác sang tự chủ phát triển những giải pháp của riêng mình. Để nắm bắt cơ hội đó, chúng ta cần thế hệ trẻ có nền tảng kiến thức vững chắc, tư duy sáng tạo, năng lực thực hành và khát vọng làm chủ công nghệ.

Tuy nhiên, khởi nghiệp không phải con đường dễ dàng. Đam mê và ý tưởng là điểm khởi đầu, nhưng để đi đường dài, các bạn cần kiên trì học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và bắt đầu từ việc giải quyết những vấn đề thực tế.

Tôi hy vọng ngày càng có nhiều người trẻ Việt Nam đủ tự tin phát triển những sản phẩm công nghệ do chính mình làm chủ, vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa đóng góp thiết thực cho xã hội và sự phát triển của đất nước.

+ Xin cảm ơn bà!