Tại Bản án hình sự Sơ thẩm số 206/2026/HS-ST, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Bình 3 năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, liên quan đến hoạt động dạy thêm tại Trường THCS Ba Đình (Hà Nội) trong năm học 2013–2014.
Bản án được TAND Khu vực 1 – Hà Nội tuyên sau 4 ngày xét xử và nghị án. Cùng tội danh, bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt – cựu kế toán nhà trường bị tuyên phạt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Theo nhận định của HĐXX, bị cáo Bình đã tổ chức dạy thêm không đúng quy định, không có đơn đăng ký tự nguyện của học sinh có xác nhận của phụ huynh.
Việc tổ chức dạy thêm theo lớp chính khóa, từ đó làm căn cứ điều chỉnh mức thu, bị xác định là trái quy định. Tổng số tiền thu vượt quy định được xác định hơn 1 tỷ đồng, trong đó bị cáo Bình hưởng lợi khoảng 72 triệu đồng.
HĐXX cho rằng hành vi của bị cáo không chỉ mang yếu tố vụ lợi vật chất mà còn có yếu tố “vụ lợi phi vật chất”, thể hiện qua việc nâng cao uy tín cá nhân khi góp phần cải thiện thu nhập cho giáo viên. Theo cơ chế được áp dụng, giáo viên trực tiếp giảng dạy được hưởng 70% học phí, 30% còn lại nộp về nhà trường để chi cho công tác quản lý và cơ sở vật chất.
Tuy nhiên, HĐXX cũng đánh giá vụ án xảy ra đã lâu, mức độ nguy hiểm cho xã hội không cao, số tiền bị cáo hưởng lợi thực tế không lớn.
Bị cáo Bình được ghi nhận là người có nhiều tâm huyết trong công tác giáo dục, nhận được sự đánh giá tích cực từ giáo viên, phụ huynh và học sinh. Việc thu vượt quy định, theo nhận định của tòa, xuất phát một phần từ mục đích cải thiện thu nhập cho giáo viên và nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
Không đồng ý với phán quyết này, ngày 10/4, bị cáo đã kháng cáo toàn bộ bản án về cả trách nhiệm hình sự và dân sự, gửi TAND Khu vực 1 (TP Hà Nội), đề nghị xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
Trong đơn kháng cáo, bị cáo cho rằng bản án sơ thẩm có nhiều sai sót nghiêm trọng, bao gồm vi phạm tố tụng trong giai đoạn điều tra, đánh giá chứng cứ thiếu khách quan và áp dụng pháp luật chưa chính xác.
Bị cáo nhận định việc này có dấu hiệu làm thất lạc chứng cứ gỡ tội, vi phạm quy định về quản lý vật chứng, thậm chí có thể dẫn đến việc sai lệch hồ sơ vụ án. Điều này, theo bị cáo, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền bào chữa, do không thể thực hiện giám định chữ ký trên tài liệu gốc...
Đơn kháng cáo cũng nêu việc chưa trưng cầu ý kiến cơ quan quản lý giáo dục để xác định bản chất hoạt động dạy thêm – học thêm; chưa làm rõ sự khác biệt giữa cáo trạng và các kết luận thanh tra trước đó, trong đó xác định việc thu chi được thực hiện công khai, trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh và sai sót chủ yếu thuộc nghiệp vụ.
Bị cáo cũng cho rằng việc nhận định có “lớp học ảo” là thiếu căn cứ, khi dựa trên sơ đồ cơ sở vật chất chưa đầy đủ và sử dụng lịch học hè để đối chiếu với năm học chính thức.
Liên quan đến nội dung buộc tội, bị cáo cho rằng tòa sơ thẩm áp dụng pháp luật chưa phù hợp.
Trong đó, mức thu 15.000 đồng/tiết được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh và phù hợp với quy định tại Thông tư 17/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc thiếu đơn xin học thêm theo bị cáo chỉ là thiếu sót hành chính, không đủ căn cứ xác định hành vi ép buộc... Bị cáo cũng cho rằng việc phân lớp học thêm được thực hiện theo năng lực học sinh nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, không phải lập lớp không đúng quy định.
Đối với cáo buộc lập hai hệ thống sổ sách, bị cáo cho rằng chưa có chứng cứ vật chất chứng minh, trong khi lời khai giữa các bên còn mâu thuẫn...
Từ các nội dung trên, bị cáo cho rằng hành vi (nếu có sai phạm) chủ yếu mang tính hành chính, không gây thiệt hại thực tế và không phát sinh khiếu kiện, do đó chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
