Vụ án thu hút sự chú ý của đông đảo phụ huynh và người dân khi liên quan cách thu “đồng giá” 15.000 đồng/tiết và lập hai hệ thống sổ sách để quản lý nguồn tiền.
Sáng 24/3, Tòa án nhân dân khu vực I – Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bà Nguyễn Thị Bình (SN 1973), cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình và bà Phạm Thị Minh Nguyệt (SN 1976), cựu Kế toán trưởng nhà trường, cùng về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Đây là vụ án nhận được sự quan tâm lớn của dư luận, đặc biệt trong bối cảnh các quy định về dạy thêm, học thêm đang được siết chặt.
Thu hơn 2,1 tỷ đồng, vượt quy định trên 1 tỷ đồng
Theo cáo trạng mới nhất của Viện KSND TP Hà Nội (ban hành tháng 12/2025), trong năm học 2013–2014, hai bị cáo đã tổ chức thu tiền học thêm của 24 lớp khối 7, 8, 9 với tổng số tiền hơn 2,1 tỷ đồng.
Trong khi đó, theo Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội, mức thu học thêm phải phụ thuộc vào sĩ số lớp, dao động từ 6.000 đến 26.000 đồng/tiết/học sinh. Lớp càng đông, mức thu càng giảm.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng xác định bà Nguyễn Thị Bình đã chỉ đạo thu một mức “đồng giá” 15.000 đồng/tiết/học sinh, cao hơn mức trần quy định ở nhiều nhóm lớp.
Tổng số tiền thu vượt quy định được xác định là hơn 1,09 tỷ đồng, được cho là gây thiệt hại cho phụ huynh học sinh.
Lập hai hệ thống sổ sách để “quản lý riêng”
Cáo trạng cho rằng, để hợp thức khoản thu, bị cáo Bình đã chỉ đạo kế toán lập hai hệ thống sổ sách kế toán.
Cụ thể, 30% số tiền thu từ dạy thêm được tách thành hai phần: Một phần đưa vào sổ sách báo cáo tài chính; một phần để ngoài sổ sách, sử dụng chi tiêu nội bộ, không qua kiểm soát của cơ quan chức năng.
Việc chia tách này được thực hiện thông qua việc “tách lớp”, lập hai bộ chứng từ song song và thu tiền qua giáo viên chủ nhiệm.
Cơ quan điều tra xác định, bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt biết rõ việc làm này trái quy định nhưng vẫn thực hiện theo chỉ đạo.
Lý giải “đồng giá 15.000 đồng/tiết”
Tại hồ sơ vụ án, bà Nguyễn Thị Bình cho rằng việc áp dụng một mức thu chung xuất phát từ thực tế khó triển khai quy định nhiều mức.
Theo bị cáo, sĩ số các lớp học thêm biến động theo từng buổi, khiến việc tính toán mức thu theo từng nhóm trở nên phức tạp. Đồng thời, sự chênh lệch lớn giữa các mức (từ 6.000 đến 26.000 đồng) có thể gây bất bình đẳng giữa các lớp.
“Chỉ chênh một học sinh là mức thu thay đổi đáng kể, gây khó khăn cho giáo viên và phụ huynh”, bị cáo nêu quan điểm.
Bị cáo cũng cho biết mức 15.000 đồng/tiết được đưa ra sau khi bàn bạc tại nhiều cuộc họp trong nhà trường, bao gồm ban giám hiệu, hội đồng sư phạm và phụ huynh.
Liên quan vụ án, một số giáo viên và phụ huynh từng có con học tại trường đã có đơn gửi cơ quan chức năng, cho rằng cần xem xét toàn diện bối cảnh và tính chất vụ việc.
Một số ý kiến bày tỏ quan điểm việc thu tiền học thêm dù có sai sót về quy định, nhưng chưa đến mức phải xử lý hình sự.
Tuy nhiên, theo cơ quan tố tụng, hành vi thu vượt quy định với số tiền lớn và việc lập sổ sách ngoài để chi tiêu không kiểm soát đã đủ căn cứ xác định dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Vụ án được khởi tố từ tháng 11/2023, nhưng quá trình điều tra, truy tố kéo dài với nhiều lần trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
Cơ quan điều tra đã 3 lần ra kết luận điều tra bổ sung, trong khi Viện kiểm sát cũng phải điều chỉnh cáo trạng trước khi đưa vụ án ra xét xử.
Theo quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự, hành vi gây thiệt hại tài sản từ 1 tỷ đồng trở lên có thể đối mặt mức án từ 10 đến 15 năm tù.
Phiên tòa dự kiến tiếp tục làm rõ trách nhiệm của từng bị cáo, cũng như bản chất các khoản thu – chi trong hoạt động dạy thêm, học thêm tại nhà trường.
