Ngày 4/5, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về việc xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng và Hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp (Tổ chức Emergent).
Xây dựng Nghị định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng
Báo cáo tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Trần Quang Bảo cho biết, trong Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2025 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và Dự toán ngân sách nhà nước năm 2025, đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng (dự thảo Nghị định). Dự thảo Nghị định quy định về đối tượng, hình thức chi trả, mức chi trả và quản lý sử dụng tiền dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; dự án các-bon rừng, xác định kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon rừng được cung ứng.
Đến nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh dự thảo Nghị định theo hướng phân cấp thủ tục hành chính “cấp tín chỉ các-bon rừng” cho địa phương nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Đối với Hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp, trước đó, ngày 31/10/2022, tại Hội nghị các Bên tham gia Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26), Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ký Ý định thư với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp (Emergent - Cơ quan điều hành Liên minh LEAF).
Theo Ý định thư (LOI), dự kiến Việt Nam chuyển nhượng cho Emergent 5,15 triệu tín chỉ các-bon rừng vùng Tây Nguyên và Nam Trung Bộ với mức giá tối thiểu 10 USD/tín chỉ các-bon rừng giai đoạn từ năm 2021 - 2025 thông qua việc đàm phán, ký kết Hợp đồng mua bán giảm phát thải (ERPA). Toàn bộ lượng tín chỉ này sẽ được giữ lại để tính vào đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến nay, Việt Nam đã hoàn thành các điều kiện kỹ thuật và thể chế để sẵn sàng tiếp cận các nguồn chi trả dựa vào kết quả thực hiện REDD+ từ Quỹ Khí hậu xanh, Quỹ đối tác các-bon trong lâm nghiệp (FCPF) và Liên minh LEAF.
Kế hoạch tiếp theo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường là tổ chức đàm phán, ký kết và triển khai Hợp đồng ERPA sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho chủ trương hoặc Nghị định các-bon rừng được ban hành. Bộ sẽ phối hợp với các Bộ, ngành đàm phán, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ký kết và triển khai ERPA.
Thiết lập một cơ chế giám sát kiểm tra để bảo đảm thị trường các-bon hoạt động minh bạch, hiệu quả
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon rừng; việc triển khai hợp đồng mua bán giảm phát thải với Liên minh LEAF là vấn đề mới, chưa được quy định cụ thể, nên việc triển khai còn khó khăn, vướng mắc, cần phải ban hành Nghị định để thống nhất triển khai.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh, việc ban hành Nghị định này là hết sức cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay để tạo khung pháp lý đầy đủ, thống nhất cho các địa phương, các chủ rừng triển khai dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon rừng. Quy định rõ cơ chế cung ứng, trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải từ carbon rừng. Phạm vi rất rộng, đặc biệt là thúc đẩy thị trường carbon rừng - một thị trường mà hiện nay Việt Nam chưa khai thác được.
Đối với dự thảo Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon rừng, Phó Thủ tướng cơ bản thống nhất đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về nội dung liên quan đến phân cấp cho các địa phương tại dự thảo Nghị định, để đảm bảo thống nhất với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền cho các địa phương.
Đồng thời với việc phân cấp, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường thiết lập một cơ chế giám sát kiểm tra để bảo đảm thị trường các-bon hoạt động minh bạch, hiệu quả.
Đối với việc triển khai Hợp đồng mua bán giảm phát thải, Phó Thủ tướng nêu rõ thẩm quyền đàm phán, ký kết là Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Vì vậy, Bộ cần chủ trì đàm phán, ký kết bảo đảm các nguyên tắc theo quy định và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Sau khi Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng được ban hành, Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiến hành đàm phán về Hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp ngay trong tháng 6/2026.
