Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định đối với Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.
Tiếp sức cho khu vực kinh tế tư nhân
Theo kết quả báo cáo khảo sát của VCCI, ngoài khó khăn về pháp lý, các hộ, cá nhân kinh doanh gặp phải thì khó khăn về đầu vào đắt đỏ và biến động (chiếm hơn 59%), khó khăn về thị trường tiêu thụ yếu đi, khó khăn về thiếu nguồn lực như thiếu vốn, thiếu nguồn nhân lực. Đối với doanh nghiệp có doanh thu nhỏ cũng gặp khó khăn tương tự.
Vì vậy để khuyến khích tạo điều kiện đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp phát triển trước bối cảnh tình hình hiện nay, Bộ Tài chính đề xuất về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.
Theo dự thảo, chính sách hỗ trợ lần này tập trung giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Đối tượng thụ hưởng bao gồm toàn bộ các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cư trú cũng như các doanh nghiệp được thành lập hợp pháp theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu trong năm không quá 10 tỷ đồng.
Đây được xem là một trong những quyết sách quan trọng, mang tính đột phá nhằm tiếp tục tháo gỡ khó khăn, tiếp sức trực tiếp cho khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ trong giai đoạn bứt phá phát triển.
Mức trần doanh thu 10 tỷ đồng được đánh giá là sự bao quát hợp lý, tập trung nguồn lực ngân sách để nâng đỡ đúng nhóm đối tượng yếu thế nhất nhưng lại chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số cơ sở kinh doanh trên cả nước.
Để đảm bảo tính công bằng và tránh hiện tượng lợi dụng chính sách thông qua việc chia nhỏ doanh nghiệp hay chuyển giá nội bộ, dự thảo cũng quy định rõ cơ chế loại trừ.
Theo đó, quy định giảm thuế sẽ không áp dụng đối với các công ty con hoặc các doanh nghiệp có quan hệ liên kết mà đối tác liên kết đó không thuộc diện được giảm thuế. Điều này thể hiện sự chặt chẽ, minh bạch trong thiết kế chính sách, giúp dòng tiền hỗ trợ của Nhà nước đến đúng các địa chỉ thực sự cần trợ lực.
Về phương thức thực hiện, cơ chế tự kê khai, tự xác định và tự chịu trách nhiệm tiếp tục được áp dụng nhằm tối đa hóa sự thuận tiện cho người nộp thuế, hạn chế phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết.
Trong năm tính thuế, các hộ kinh doanh và doanh nghiệp có thể căn cứ vào doanh thu của năm trước hoặc dự kiến doanh thu của năm hiện tại để tự xác định mức giảm 30% cho số thuế tạm nộp hàng quý.
Đến cuối kỳ tính thuế, nếu tổng doanh thu thực tế phát sinh trong năm vượt ngưỡng 10 tỷ đồng, người nộp thuế chỉ cần kê khai, quyết toán và nộp bổ sung phần thuế còn thiếu theo đúng thực tế.
Đáng chú ý, nhằm tạo tâm lý yên tâm sản xuất kinh doanh, các hộ và cá nhân kinh doanh trong trường hợp bị vượt ngưỡng doanh thu sẽ không bị tính tiền chậm nộp đối với số thuế nộp bổ sung này.
Dự kiến giảm hơn 3.000 tỷ đồng thuế
Dưới góc độ tài chính công, việc giảm thuế sẽ gây áp lực nhất định lên nguồn thu ngân sách nhà nước trong ngắn hạn. Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, tổng số thuế dự kiến giảm trong năm 2026 rơi vào khoảng hơn 3.190 tỷ đồng, trong đó thuế thu nhập cá nhân giảm hơn 920 tỷ đồng và thuế thu nhập doanh nghiệp giảm trên 2.260 tỷ đồng. Sang năm 2027, con số giảm thu dự kiến tăng lên mức hơn 3.500 tỷ đồng.
Mặc dù làm giảm thu ngân sách trực tiếp, nhưng khoản tiền này lại chính là nguồn vốn hỗ trợ thiết thực được giữ lại cho nền kinh tế.
Dòng tiền hỗ trợ sẽ giúp các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ có thêm chi phí tích lũy để tái đầu tư, duy trì việc làm cho người lao động, mở rộng quy mô sản xuất và kích cầu tiêu dùng nội địa, từ đó tạo ra dư địa tăng trưởng bền vững cho các năm tiếp theo.
Để chính sách sớm đi vào cuộc sống, Bộ Tài chính đã phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn. Dự án sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI đang diễn ra.
Ngay sau khi Nghị quyết của Quốc hội được thông qua, Chính phủ cũng sẽ ban hành Nghị định quy định chi tiết để đảm bảo hiệu lực thi hành đồng bộ, đồng thời hỗ trợ người dân và cộng đồng doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, hưởng thụ chính sách ngay trong kỳ tính thuế năm 2026.
