Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT để lấy ý kiến.
Theo dự thảo, lần đầu tiên các trường có thể tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ bằng bài làm trên máy tính. Tuy nhiên, trường chỉ được áp dụng khi đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra, đánh giá và nhân lực vận hành theo hướng dẫn của Bộ.
Hình thức kiểm tra phải được thông báo trước cho học sinh và phụ huynh, kèm các yêu cầu kỹ thuật. Kết quả bài làm trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài trên giấy.
Các trường cũng phải có phương án dự phòng nếu xảy ra sự cố kỹ thuật. Học sinh có thể được kiểm tra lại hoặc chuyển sang làm bài trên giấy trong vòng bảy ngày làm việc. Với học sinh khuyết tật, trường phải có điều chỉnh phù hợp để các em tiếp cận được hình thức kiểm tra này hoặc chuyển sang phương thức khác.
Nếu được thông qua, quy định mới sẽ mở đường để học sinh từ lớp 6 đến 12 thực hiện các bài kiểm tra định kỳ trên máy tính, thay cho việc chủ yếu làm bài trên giấy hiện nay.
Theo Thông tư 22/2021, đang được áp dụng ở THCS và THPT, mỗi học kỳ, môn học đánh giá bằng nhận xét kết hợp điểm số có một lần kiểm tra giữa kỳ và một lần cuối kỳ.
'Có thể học cách thi IELTS'
Thầy Nguyễn Tấn Tới, giáo viên THCS tại Bắc Ninh cho rằng, kiểm tra trên máy tính nếu được tổ chức tốt sẽ giúp giảm áp lực thi cử, đồng thời hạn chế một số yếu tố chủ quan trong quá trình kiểm tra.
Theo thầy, với hình thức làm bài trên máy, nhiều khâu có thể được chuẩn hóa và tự động hóa, từ đó giảm sự can thiệp của con người, tăng tính khách quan và hạn chế những tiêu cực có thể xảy ra khi tổ chức kiểm tra truyền thống.
Tuy nhiên, đưa học sinh lên máy tính không có nghĩa chỉ cần trang bị đủ máy là có thể tổ chức kiểm tra. Thầy Tới cho rằng Bộ GD&ĐT cần có lộ trình, trước mắt thí điểm tại những địa phương, trường học đủ điều kiện về hạ tầng, phần mềm và nhân lực.
Học sinh cũng cần được hướng dẫn và làm quen trước với cách thức làm bài mới.
“Có thể tham khảo cách tổ chức các kỳ thi IELTS, trong đó quy trình thi trên máy được chuẩn hóa từ khâu tổ chức, giám sát đến xử lý sự cố”, thầy Tới nói.
'Không phải môn nào cũng phù hợp'
Cô Nguyễn Cẩm Lan, giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội đánh giá kiểm tra trên máy có ưu điểm rõ rệt về thời gian và chi phí. Giáo viên có thể giảm công sức chấm bài, nhà trường bớt chi phí in ấn, trong khi dữ liệu kết quả được lưu trữ và hệ thống hóa thuận tiện hơn.
Theo cô Lan, nếu được xây dựng tốt, dữ liệu kiểm tra còn giúp giáo viên theo dõi quá trình học tập và sự tiến bộ của từng học sinh thay vì chỉ nhìn vào điểm số của từng bài.
Dù vậy, máy tính không thể tự bảo đảm một kỳ kiểm tra trung thực. Tính chính xác và công bằng vẫn phụ thuộc vào người coi thi, học sinh và quy trình tổ chức. Vì vậy, cô cho rằng Bộ GDĐT cần tính đến đặc thù của từng môn học trước khi áp dụng.
“Ngoài cơ sở vật chất, học sinh cũng cần được trang bị kỹ năng. Các em nên được hướng dẫn và làm quen kỹ với thao tác trên máy trước khi kiểm tra chính thức”, cô Lan nói.
Thầy Tới đề xuất Bộ GD&ĐT không nên áp dụng đồng loạt ngay từ đầu, mà có thể ưu tiên những môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Theo ông, các môn, hoạt động chủ yếu đánh giá bằng nhận xét như Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Âm nhạc, Mĩ thuật, Nội dung giáo dục của địa phương và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở cấp THCS nên được cân nhắc riêng.
