Tham dự tọa đàm có ông Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam; ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Ninh; cùng trên 300 đại biểu đại diện các phòng, đơn vị, bộ môn thuộc Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, các sở, ngành, liên đoàn, hiệp hội thể thao, các huấn luyện viên và vận động viên tiêu biểu của tỉnh Quảng Ninh.
Cần đầu tư các môn thể thao trọng điểm
Phát biểu chỉ đạo tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển dịch căn bản tư duy phát triển thể thao từ chiều rộng sang chiều sâu theo hướng tập trung, trọng điểm, hiện đại và bền vững.
Ông khẳng định, Quảng Ninh đang sở hữu những lợi thế đặc biệt về hạ tầng và kinh nghiệm tổ chức để trở thành trung tâm thể thao lớn của khu vực, tuy nhiên tỉnh cần kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải bằng cách rà soát và tập trung nguồn lực vào các môn thể thao trọng điểm có khả năng bứt phá tại đấu trường ASIAD và Olympic.
Trong công tác đào tạo, Phó Cục trưởng lưu ý địa phương phải chuẩn hóa quy trình tuyển chọn năng khiếu dựa trên hệ thống đa tiêu chí khoa học, chú trọng tiềm năng phát triển dài hạn thay vì thành tích tức thời, đồng thời gắn chặt việc huấn luyện chuyên môn với ứng dụng y học thể thao và chăm sóc con người toàn diện.
Ông Nguyễn Hồng Minh cũng khẳng định: người thầy chính là yếu tố quyết định hàng đầu, do đó việc xây dựng đội ngũ huấn luyện viên có trình độ cao và tư duy hiện đại sẽ là đòn bẩy then chốt để thể thao Quảng Ninh hiện thực hóa khát vọng vươn tầm châu lục và thế giới.
Nhận diện những “nút thắt” từ thực tiễn
Chủ đề trọng tâm của buổi tọa đàm là: “Nâng cao hiệu quả công tác tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện vận động viên thể thao thành tích cao tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đây được coi là bước đi quan trọng để hiện thực hóa khát vọng xây dựng Quảng Ninh trở thành địa phương kiểu mẫu, phát triển con người toàn diện và năng động.
Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã thẳng thắn nhìn nhận thực trạng thời gian qua của thể thao thành tích cao Quảng Ninh. Với quy mô đào tạo 18 môn, hơn 600 vận động viên và đội ngũ 55 huấn luyện viên, tỉnh đã đạt được những thành tựu nhất định, đặc biệt là các môn thể thao dưới nước chiếm hơn 50% số huy chương vàng.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những “nút thắt” lớn như công tác tuyển chọn còn nặng về kinh nghiệm, thiếu sự hỗ trợ của y học thể thao và việc ứng dụng khoa học công nghệ, dữ liệu số vào huấn luyện còn rất hạn chế.
Đòn bẩy chiến lược
Đóng góp giải pháp tháo gỡ, TS. Trần Ngọc Dũng (Vụ KHCNĐTMT, Bộ VHTTDL) khẳng định: khoa học công nghệ phải trở thành trục xuyên suốt thông qua việc ứng dụng chỉ thị gene trong tuyển chọn và sử dụng các chỉ số y sinh học như VO₂max để cá nhân hóa giáo án huấn luyện.
Tiếp nối quan điểm này, TS.BSCKII. Lê Thanh Tùng (Giám đốc Bệnh viện Thể thao Việt Nam) nhấn mạnh y học thể thao chính là “nền tảng âm thầm” quyết định sự bền vững của thành tích. Ông kiến nghị tỉnh cần sớm đầu tư một Trung tâm Hồi phục và Y học Thể thao chất lượng cao ngay tại vùng lõi các cụm công trình thể thao, đồng thời xây dựng phần mềm quản lý dữ liệu y tế tập trung để theo dõi tiền sử chấn thương và kiểm soát doping hiệu quả.
Đặc biệt, việc ký kết hợp tác chiến lược với các bệnh viện chuyên khoa sẽ giúp chuyển tuyến nhanh các ca chấn thương nặng và nhận chuyển giao kỹ thuật vật lý trị liệu tiên tiến cho đội ngũ y tế địa phương.
Dưới góc độ đào tạo trẻ, TS. Đặng Hoài An (Trường Đại học TDTT Bắc Ninh) đề xuất mô hình quản trị “3 tuyến - 1 quy trình - 1 hệ tiêu chí” để loại bỏ tính cảm tính trong tuyển chọn. Việc tổ chức đào tạo theo các “cụm môn” được xem là giải pháp tối ưu để dùng chung nguồn lực y tế, dinh dưỡng và cơ sở vật chất.
Bổ trợ cho ý kiến này, TS. Trương Đức Thắng nhấn mạnh phải chuẩn hóa quy trình hồi phục chức năng như một giai đoạn bắt buộc trong huấn luyện, sử dụng các thiết bị hiện đại như thủy trị liệu để giảm mệt mỏi và kéo dài tuổi nghề cho vận động viên.
Phát biểu bế mạc Tọa đàm, ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Ninh khẳng định: thể thao không chỉ là rèn luyện thân thể mà còn là nguồn lực lớn gắn liền với lịch sử hào hùng và sự phát triển kinh tế năng động của vùng đất mỏ.
Trên cơ sở tiếp thu các ý kiến tâm huyết của chuyên gia, ông Dũng nhấn mạnh 5 nội dung trọng tâm mà tỉnh Quảng Ninh sẽ tập trung thực hiện gồm: đổi mới công tác tuyển chọn, xây dựng đội ngũ huấn luyện viên tinh nhuệ, đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, đảm bảo chế độ dinh dưỡng đặc thù và xây dựng cơ chế chính sách đãi ngộ xứng tầm.
Giám đốc Sở VHTTDL cũng hé lộ tầm nhìn chiến lược đến năm 2045 với kế hoạch xây dựng Khu liên hợp thể thao mới quy mô 1.000 ha và sân vận động 40.000 chỗ ngồi tại khu vực Bắc vịnh Cửa Lục, đồng thời cam kết sẽ sớm tham mưu các nghị quyết đặc thù để hỗ trợ đời sống và giữ chân tài năng thể thao.
Việc lấy y học thể thao và khoa học công nghệ làm đòn bẩy sẽ giúp thể thao Quảng Ninh bứt phá, không chỉ dẫn đầu khu vực mà còn tự tin vươn ra các đấu trường tầm cỡ Olympic.
