Dầu động cơ không chỉ là hạng mục bảo dưỡng định kỳ, mà là yếu tố sống còn giúp động cơ vận hành trơn tru. Khi lượng dầu thiếu hụt hoặc dầu quá cũ, các chi tiết bên trong có thể hư hỏng rất nhanh, thậm chí phá hủy toàn bộ động cơ chỉ sau thời gian ngắn.
Với người thường xuyên lái xe, việc kiểm tra dầu máy và thay dầu định kỳ là khuyến cáo quen thuộc. Điều này đúng với cả xe cỡ nhỏ, xe tải hạng nặng lẫn các mẫu xe hiệu suất cao.
Theo SlashGear, nhiều chủ xe vẫn đặt câu hỏi vì sao dầu động cơ lại quan trọng đến mức phải theo dõi thường xuyên, thay sau mỗi 3.000 đến 10.000 dặm hoặc khi đèn cảnh báo trên bảng táp lô bật sáng. Về bản chất, dầu giúp bôi trơn hệ thống gồm nhiều chi tiết chuyển động phức tạp, qua đó giảm ma sát và giúp động cơ làm việc ổn định.
MAT Foundry Group cho biết các bộ phận bên trong động cơ vẫn sẽ chuyển động khi máy nổ, dù có dầu hay không. Tuy nhiên, nếu không có lớp dầu bảo vệ, những bề mặt kim loại sẽ trực tiếp cọ xát với nhau trong điều kiện tốc độ và nhiệt độ cao.
Về mặt kỹ thuật, một động cơ vẫn có thể nổ máy khi không có dầu. Dù vậy, đây là tình huống tuyệt đối không nên thử, kể cả với mục đích kiểm tra hay đùa vui, bởi nguy cơ hư hỏng có thể xuất hiện gần như ngay lập tức.
Khi thiếu dầu, các chi tiết kim loại tinh vi trong động cơ sẽ ma sát và cào xước lẫn nhau, trong nhiều trường hợp ở tốc độ 50 vòng mỗi giây hoặc cao hơn. Lực ma sát này khiến các bộ phận chuyển động bị mài mòn rất nhanh, rút ngắn quá trình hao mòn vốn có thể kéo dài nhiều năm xuống chỉ còn vài phút.
Áp lực cơ học cũng có thể làm bong các mảnh kim loại nhỏ bên trong động cơ. Những mạt kim loại này tiếp tục trôi qua các khe hở và bề mặt làm việc, khiến mức độ hư hại lan rộng hơn khi chúng cọ xát trong hệ thống.
Một thử nghiệm của Engineering Explained khi vận hành cùng một động cơ trong điều kiện có dầu và không có dầu cho thấy kịch bản nhẹ nhất là các chi tiết bên trong bị hư hỏng và xuất hiện mạt kim loại. Nghiêm trọng hơn, động cơ có thể bó cứng và ngừng hoạt động hoàn toàn.
Trong các trường hợp cực đoan được HOT ROD Network ghi nhận, việc chạy động cơ không dầu có thể dẫn tới khói, cháy hoặc thậm chí nổ bên trong. Vì vậy, kiểm tra mức dầu, thay dầu đúng hạn và xử lý sớm các dấu hiệu rò rỉ là những bước bảo dưỡng cơ bản nhưng có ý nghĩa quyết định đối với tuổi thọ động cơ.
