Theo đó, sáng 12/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về tình hình xử lý kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong lĩnh vực đất đai, môi trường, khai thác khoáng sản và nguồn vật liệu.
Xác định đúng nguyên nhân gốc rễ có ý nghĩa quan trọng
Tại cuộc họp, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, đơn vị đã rà soát, tổng hợp, phân loại các phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề trong 4 lĩnh vực: Đất đai, môi trường, khai thác khoáng sản và nguồn vật liệu.
Qua phân tích, VCCI nhận thấy các vướng mắc trong 4 lĩnh vực trên tập trung vào 5 nhóm nguyên nhân mang tính hệ thống: Thứ nhất là độ trễ và tính hai chiều của lệch pha định giá đất; thứ hai là sự tách rời giữa nghĩa vụ tài chính pháp lý và khả năng thụ hưởng quyền sử dụng đất trên thực địa; thứ ba là rủi ro pháp lý hồi tố đối với các quyết định hành chính đã ban hành hợp pháp; thứ tư là thiếu vắng tiêu chí định lượng và đầu mối kết luận trong thủ tục môi trường và quy hoạch; thứ năm là tư duy quản lý chất thải theo hướng loại bỏ thay vì tuần hoàn.
Theo VCCI, việc xác định đúng nguyên nhân gốc rễ có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu chỉ xử lý từng vụ việc riêng lẻ, cùng một loại vướng mắc có thể tiếp tục phát sinh tại doanh nghiệp và địa phương khác.
Từ những phân tích, VCCI kiến nghị phân nhóm theo phương thức và thẩm quyền xử lý.
Cụ thể, nhóm thứ nhất là các nội dung có thể xử lý ngay trong quý III/2026 thông qua hướng dẫn, chỉ đạo hoặc giải quyết thủ tục thuộc thẩm quyền của Bộ NN&MT mà không cần sửa đổi luật.
Nhóm thứ hai là các nội dung cần sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật để hoàn thành trong quý IV/2026. Nhóm thứ ba là các nội dung cần có cơ chế tổng thể để xử lý các dự án còn tồn đọng, chưa có chính sách tháo gỡ, nhất là các dự án đang vướng mắc về đất đai.
Liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ
Tại cuộc họp, đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp đã nêu các vướng mắc, kiến nghị cụ thể liên quan quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, điều kiện năng lực của nhà đầu tư và các dự án đang triển khai nhưng kéo dài do vướng thủ tục…
Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam Nguyễn Hoài Nam kiến nghị nghiên cứu kéo dài thời hạn sử dụng đất đối với các dự án đầu tư lớn trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản.
Hiện nay, nhiều diện tích đất nuôi trồng thủy sản được doanh nghiệp đầu tư, thuê hoặc nhận chuyển nhượng nhưng thời hạn sử dụng chỉ 20 năm, trong khi hạ tầng và nguồn vốn đầu tư rất lớn, đến khi hết hạn có trường hợp phải đấu thầu, đấu giá lại thay vì được gia hạn.
Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam Đặng Hồng Anh đề nghị nghiên cứu cơ chế một đầu mối tiếp nhận và liên thông hồ sơ đối với các thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai, thay vì doanh nghiệp phải làm việc với nhiều sở, ngành.
Theo đó, việc liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý, nhất là đối với các dự án tồn đọng và dự án mới.
Đối với các hồ sơ đánh giá tác động môi trường đã thực hiện với Bộ NN&MT trước đây, khi chuyển thẩm quyền về địa phương, doanh nghiệp đề nghị được kế thừa kết quả đã có, tránh phải thực hiện lại toàn bộ thủ tục.
Cũng tại cuộc họp, đại diện Bộ NN&MT, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng… đã giải đáp, làm rõ các vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp; đề xuất hướng xử lý đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền và cần phối hợp liên ngành.
