Độc đáo lễ hội vật cầu nước làng Vân ở Bắc Giang- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Từ ngày 12/5 – 14/5 (tức ngày 12,13,14/4 âm lịch) tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang diễn ra lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên (còn gọi là làng Vân). Lễ hội là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đây được xem là lễ hội “độc nhất vô nhị” ở Việt Nam, thu hút nhiều du khách.

Với giá trị "độc bản", lễ hội vật cầu nước làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 1

Độc đáo hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội "độc nhất vô nhị" ở Việt Nam, 4 năm tổ chức một lần.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 2

Ghi nhận của PV, vào chiều 12/5, tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, đại diện Cục Di sản Văn hóa-Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận Lễ hội vật cầu nước làng Vân là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 3

Luật chơi của hội vật cầu nước được tổ chức như sau: 16 thanh niên khỏe mạnh tham gia hội vật gọi là quân cầu được chia làm hai giáp (mỗi giáp tám người), gọi là giáp trên và giáp dưới.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 4

Làng sẽ cử ra những cô gái trẻ đẹp nết na, chưa có chồng, mặc trang phục truyền thống áo nâu sòng của phụ nữ vùng Kinh Bắc, gánh nước từ sông Cầu đổ vào sân cầu. Đồ gánh phải là đòn gánh cong, quang sòng và gánh bằng hai chĩnh gốm Thổ Hà.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 5

Hội vật cầu nước được tổ chức trên sân có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống, mỗi lần đẩy được cầu xuống hố là kết thúc một hiệp.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 6

Quả cầu trong hội vật làm bằng gỗ lim nặng 20kg được lưu truyền trong đình làng từ đời này qua đời khác.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 7

Theo tâm linh, mỗi lần cầu được đẩy xuống hố tượng trưng cho đất trời hòa hợp, mưa thuận gió hòa giúp mùa màng bội thu.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 8

Được biết, lễ hội vật cầu nước làng Vân bắt đầu từ năm 2002 đến nay, chiếu theo lệ làng, cứ 4 năm địa phương tổ chức vật cầu một lần.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 9

Tục truyền rằng, khi xưa có bốn anh em Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy đi theo Triệu Quang Phục đánh đuổi giặc Lương. Khi đánh thắng quân Lương trở về đầm Dạ Trạch thì bị bọn quỷ đen ở đầm quấy phá. Hai bên xung trận, bọn quỷ ra điều kiện nếu thắng, chúng phải được thưởng lớn; còn nếu thua, chúng sẽ quy phục theo hầu nhà thánh.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 10

Cuối cùng bọn quỷ đen thua trận, phải quy phục đức thánh Tam Giang ở đây. Chính vì vậy, dân làng Vân mở hội vật cầu (còn gọi là hội Khánh Hạ) vào ngày hóa của đức thánh, với ý nghĩa hội mừng chiến thắng.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 11
doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 12

Lễ hội cũng là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đây được xem là lễ hội “độc nhất vô nhị” ở Việt Nam, thu hút nhiều du khách.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 13
doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 14

Ghi nhận vào chiều ngày 12/5, ngày đầu tiên khai hội. Trên sân tổ chức hội vật cầu nước với 16 thanh niên trai tráng tranh đấu quyết liệt.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 15

Trời mưa lớn vào đúng lúc thi vật cầu nước làm sân thi đấu thêm trơn trượt, khiến cả 2 đội thêm khó khăn trong việc giữ cầu.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 16

Các thành viên trong đội phải ra sức kéo đối thủ ra khỏi cầu và vị trí hố bên mình.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 17

Nhiều quân cầu ôm chặt cầu lao lên 1 mình trước đội bạn.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 18

Khi cả đội không còn cách nào lôi được cầu ra khỏi người đối thủ, đành nhấc bổng cả người lẫn cầu lên cao.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 19

Người dân "đội mưa" xem hội vật cầu nước, mặc dù trời mưa to vào đúng thời điểm đang diễn ra hội.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 20

Người, cầu, bùn hòa vào nhau cùng 1 màu sắc chung trên sân hội vật cầu nước khiến màn thi hội thêm hấp dẫn.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 21

Niềm vui của đội đã đẩy được cầu xuống hố đối thủ.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 22

Theo lãnh đạo xã Vân Hà (huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang), ngoài lễ công bố quyết định công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, phần hội năm nay sẽ gồm rước, đánh cầu, giao lưu hát quan họ truyền thống, đốt lửa trại, các trò chơi dân gian. Du khách cũng sẽ được trải nghiệm tại 5 gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP của xã và huyện.

Xem thêm

An Trạch từng bước khẳng định sức bật trên hành trình phát triển mới

An Trạch từng bước khẳng định sức bật trên hành trình phát triển mới

Nhờ tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, những cách làm hay, thiết thực nên thời gian qua bức tranh kinh tế - xã hội của xã An Trạch (Cà Mau) tiếp tục có bước chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống người dân và mở ra động lực cho chặng đường phát triển mới.

Gia Lai: Nông dân lắp 'mắt thần', dựng lều xuyên đêm giữ mùa vàng cà phê

Gia Lai: Nông dân lắp 'mắt thần', dựng lều xuyên đêm giữ mùa vàng cà phê

(CLO) Cùng với niềm vui được mùa, được giá, người trồng cà phê ở Gia Lai đang canh cánh nỗi lo kẻ gian đột nhập vườn rẫy, trộm cắp cà phê tươi, nhân. Để bảo vệ tài sản, nhiều hộ dân đã chủ động lắp camera giám sát, dựng lều túc trực, thành lập các tổ tuần tra xuyên đêm không để kẻ gian có cơ hội ra tay.

Quảng Ngãi: Dùng điện thoại điều khiển vườn cây, nông dân mở lối nền nông nghiệp hiện đại

Quảng Ngãi: Dùng điện thoại điều khiển vườn cây, nông dân mở lối nền nông nghiệp hiện đại

(CLO) Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào sức người và kinh nghiệm truyền thống, nhiều nông dân ở tỉnh Quảng Ngãi đã chủ động đưa công nghệ số vào sản xuất. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, họ có thể điều khiển hệ thống tưới, châm phân tự động và giám sát vườn cây từ xa. Đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất mà còn đánh dấu bước chuyển trong tư duy làm nông nghiệp hiện đại.

Đưa người khuyết tật đến gần hơn với các giá trị văn hóa truyền thống

Đưa người khuyết tật đến gần hơn với các giá trị văn hóa truyền thống

(CLO) Ngày 31/10, Trung tâm Chăm sóc người khuyết tật Hà Nội tổ chức cho gần 40 người khuyết tật tham quan, trải nghiệm tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Hoạt động góp phần giúp người khuyết tật tiếp cận các giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống tinh thần và tăng cường cơ hội giao lưu, hòa nhập cộng đồng.

Đóng cọc, đặt biển đình chỉ 16 bãi xe không phép ở Hà Nội, nhiều ô tô vẫn mắc kẹt bên trong

Đóng cọc, đặt biển đình chỉ 16 bãi xe không phép ở Hà Nội, nhiều ô tô vẫn mắc kẹt bên trong

(CLO) Sau đợt ra quân xử lý từ ngày 26 đến 31/10, phường Định Công (Hà Nội) đã đình chỉ hoạt động 16/18 bãi trông giữ xe không phép. Dù được thông báo trước, tại một số bãi xe vẫn còn nhiều ô tô chưa được di chuyển ra ngoài khi lực lượng chức năng đóng cọc, đặt biển đình chỉ.

Xử lý hàng loạt trường hợp mua, bán vé xem Concert quốc gia tại Thái Nguyên

Xử lý hàng loạt trường hợp mua, bán vé xem Concert quốc gia tại Thái Nguyên

(CLO) Công an tỉnh Thái Nguyên tuần tra, phát hiện 3 trường hợp mua, bán vé xem Concert quốc gia. Đây là Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Nối vòng tay lớn” được tổ chức tại Sân vận động Thái Nguyên tối 1/11/2026 thuộc chuỗi chương trình Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam”.

Thái Nguyên khánh thành phố đi bộ trung tâm dài hơn 330m

Thái Nguyên khánh thành phố đi bộ trung tâm dài hơn 330m

(CLO) Tối 31/10, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản Taseco tổ chức lễ khánh thành Phố đi bộ trung tâm tỉnh Thái Nguyên (Central Square Thái Nguyên), công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn cảnh quan, văn hóa và thương mại, dịch vụ tại khu vực trung tâm tỉnh.

Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi

Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi

(CLO) Sáng 31/10, tại Hà Nội, chương trình tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi Thủ đô được tổ chức với sự tham gia hướng dẫn của các chuyên gia Nhật Bản, nhằm trang bị kiến thức sinh tồn, kỹ năng tự bảo vệ và ứng phó an toàn với các tình huống nguy hiểm dưới nước.

Tuyên Quang: Hỗ trợ thiết bị vui chơi, học tập cho trẻ em vùng khó khăn

Tuyên Quang: Hỗ trợ thiết bị vui chơi, học tập cho trẻ em vùng khó khăn

(CLO) Trong tháng 10/2026, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Tuyên Quang tổ chức trao tặng thiết bị vui chơi ngoài trời và thiết bị học tập cho các trường học tại 5 xã: Minh Quang, Bình Xa, Quang Bình, Nấm Dẩn và Hồ Thầu, góp phần cải thiện điều kiện chăm sóc, giáo dục trẻ em tại các địa bàn khó khăn.

Gia Lai: Già làng vùng biên nhường đất, chặt điều tìm đồng đội nằm lại chiến trường xưa

Gia Lai: Già làng vùng biên nhường đất, chặt điều tìm đồng đội nằm lại chiến trường xưa

(CLO) Không tiếc đất sản xuất, sẵn sàng chặt bỏ cây trồng để bộ đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, già làng Siu Pích (xã Ia Dom, Gia Lai) đã góp sức đưa 16 hài cốt liệt sĩ trở về với đất Mẹ. Nghĩa cử ấy không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc mà còn tiếp thêm động lực cho hành trình tìm kiếm những người lính đã nằm lại nơi chiến trường xưa.

Nhận diện tiềm năng, tìm “bài toán lớn” cho Đồng Nai phát triển bền vững

Nhận diện tiềm năng, tìm “bài toán lớn” cho Đồng Nai phát triển bền vững

(CLO) Ngày 30/10, các tổ khảo sát của Hội đồng Tư vấn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Đồng Nai đã tiến hành khảo sát thực tế tại khu vực Sân bay Long Thành và Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai nhằm nhận diện tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, khó khăn, vướng mắc để đề xuất các “bài toán lớn” có thể giải quyết hoặc tạo chuyển biến thông qua hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cỡ chữ bài viết: