Độc đáo lễ hội vật cầu nước làng Vân ở Bắc Giang- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Từ ngày 12/5 – 14/5 (tức ngày 12,13,14/4 âm lịch) tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang diễn ra lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên (còn gọi là làng Vân). Lễ hội là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đây được xem là lễ hội “độc nhất vô nhị” ở Việt Nam, thu hút nhiều du khách.

Với giá trị "độc bản", lễ hội vật cầu nước làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 1

Độc đáo hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội "độc nhất vô nhị" ở Việt Nam, 4 năm tổ chức một lần.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 2

Ghi nhận của PV, vào chiều 12/5, tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, đại diện Cục Di sản Văn hóa-Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận Lễ hội vật cầu nước làng Vân là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 3

Luật chơi của hội vật cầu nước được tổ chức như sau: 16 thanh niên khỏe mạnh tham gia hội vật gọi là quân cầu được chia làm hai giáp (mỗi giáp tám người), gọi là giáp trên và giáp dưới.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 4

Làng sẽ cử ra những cô gái trẻ đẹp nết na, chưa có chồng, mặc trang phục truyền thống áo nâu sòng của phụ nữ vùng Kinh Bắc, gánh nước từ sông Cầu đổ vào sân cầu. Đồ gánh phải là đòn gánh cong, quang sòng và gánh bằng hai chĩnh gốm Thổ Hà.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 5

Hội vật cầu nước được tổ chức trên sân có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống, mỗi lần đẩy được cầu xuống hố là kết thúc một hiệp.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 6

Quả cầu trong hội vật làm bằng gỗ lim nặng 20kg được lưu truyền trong đình làng từ đời này qua đời khác.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 7

Theo tâm linh, mỗi lần cầu được đẩy xuống hố tượng trưng cho đất trời hòa hợp, mưa thuận gió hòa giúp mùa màng bội thu.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 8

Được biết, lễ hội vật cầu nước làng Vân bắt đầu từ năm 2002 đến nay, chiếu theo lệ làng, cứ 4 năm địa phương tổ chức vật cầu một lần.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 9

Tục truyền rằng, khi xưa có bốn anh em Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy đi theo Triệu Quang Phục đánh đuổi giặc Lương. Khi đánh thắng quân Lương trở về đầm Dạ Trạch thì bị bọn quỷ đen ở đầm quấy phá. Hai bên xung trận, bọn quỷ ra điều kiện nếu thắng, chúng phải được thưởng lớn; còn nếu thua, chúng sẽ quy phục theo hầu nhà thánh.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 10

Cuối cùng bọn quỷ đen thua trận, phải quy phục đức thánh Tam Giang ở đây. Chính vì vậy, dân làng Vân mở hội vật cầu (còn gọi là hội Khánh Hạ) vào ngày hóa của đức thánh, với ý nghĩa hội mừng chiến thắng.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 11
doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 12

Lễ hội cũng là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đây được xem là lễ hội “độc nhất vô nhị” ở Việt Nam, thu hút nhiều du khách.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 13
doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 14

Ghi nhận vào chiều ngày 12/5, ngày đầu tiên khai hội. Trên sân tổ chức hội vật cầu nước với 16 thanh niên trai tráng tranh đấu quyết liệt.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 15

Trời mưa lớn vào đúng lúc thi vật cầu nước làm sân thi đấu thêm trơn trượt, khiến cả 2 đội thêm khó khăn trong việc giữ cầu.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 16

Các thành viên trong đội phải ra sức kéo đối thủ ra khỏi cầu và vị trí hố bên mình.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 17

Nhiều quân cầu ôm chặt cầu lao lên 1 mình trước đội bạn.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 18

Khi cả đội không còn cách nào lôi được cầu ra khỏi người đối thủ, đành nhấc bổng cả người lẫn cầu lên cao.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 19

Người dân "đội mưa" xem hội vật cầu nước, mặc dù trời mưa to vào đúng thời điểm đang diễn ra hội.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 20

Người, cầu, bùn hòa vào nhau cùng 1 màu sắc chung trên sân hội vật cầu nước khiến màn thi hội thêm hấp dẫn.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 21

Niềm vui của đội đã đẩy được cầu xuống hố đối thủ.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 22

Theo lãnh đạo xã Vân Hà (huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang), ngoài lễ công bố quyết định công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, phần hội năm nay sẽ gồm rước, đánh cầu, giao lưu hát quan họ truyền thống, đốt lửa trại, các trò chơi dân gian. Du khách cũng sẽ được trải nghiệm tại 5 gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP của xã và huyện.

Xem thêm

Bí thư Thái Nguyên: 'Không để cơ hội phát triển trôi qua'

Bí thư Thái Nguyên: 'Không để cơ hội phát triển trôi qua'

(CLO) Đứng trước mục tiêu duy trì tăng trưởng GRDP trên 10,5%/năm, Bí thư tỉnh Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường yêu cầu toàn bộ máy phải chủ động tạo dựng lợi thế mới, dám nghĩ dám làm và lấy chất lượng sống của từng gia đình làm thước đo tổ chức thực hiện.

Bộ đội đóng hơn 3.000 bao đất cát giúp dân gia cố hơn 2km đê chống ngập

Bộ đội đóng hơn 3.000 bao đất cát giúp dân gia cố hơn 2km đê chống ngập

(CLO) Mưa lớn kéo dài gây ngập úng tại nhiều khu vực ở Hà Nội. Ngày 17/9, 32 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 31, Lữ đoàn 28 đã khẩn trương phối hợp với lực lượng địa phương đóng hơn 3.000 bao đất cát, vận chuyển và gia cố hơn 2km bờ đê tại xã Trần Phú, góp phần ngăn nước tràn vào khu dân cư.

Bắc Ninh hoàn thành lấy mẫu ADN tại 2.758 phần mộ liệt sĩ

Bắc Ninh hoàn thành lấy mẫu ADN tại 2.758 phần mộ liệt sĩ

(CLO) Ngày 17/9, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh cho biết, sau 2,5 tháng triển khai, địa phương đã hoàn thành lấy mẫu hài cốt tại 2.758 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, đạt 100% kế hoạch và vượt tiến độ 6,5 tháng so với dự kiến ban đầu.

Gia Lai: Tin lời “việc nhẹ, lương cao”, giấc mơ đổi đời hóa đắng cay nơi đất khách

Gia Lai: Tin lời “việc nhẹ, lương cao”, giấc mơ đổi đời hóa đắng cay nơi đất khách

(CLO) Những lời hứa về “việc nhẹ, lương cao”, cuộc sống sung túc hay cơ hội được định cư ở nước thứ 3 từng khiến vợ chồng ông Mêch (68 tuổi, trú xã Ia Băng, tỉnh Gia Lai) bán trâu bò, nương rẫy, gom tiền đưa cả gia đình sang Thái Lan. Đổi lại, họ phải trải qua những tháng ngày cơ cực, nhặt rác kiếm sống, sống chui lủi và cuối cùng bị bắt giữ, trục xuất về nước.

Mưa lũ dâng nhanh ở Thanh Hóa: Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoãn họp, sẵn sàng di dời dân

Mưa lũ dâng nhanh ở Thanh Hóa: Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoãn họp, sẵn sàng di dời dân

(CLO) Trước diễn biến mưa lũ đặc biệt phức tạp, lũ trên các sông đang lên nhanh, nguy cơ ngập lụt, sạt lở đất ở mức rất lớn, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương, đơn vị tập trung cao nhất cho công tác ứng phó, đặt mục tiêu bảo đảm an toàn tính mạng Nhân dân lên trên hết.

Thanh Hóa: 35 địa phương đã sơ tán 1.669 người đến nơi an toàn

Thanh Hóa: 35 địa phương đã sơ tán 1.669 người đến nơi an toàn

(CLO) Sáng 17/9, mực nước trên các sông tiếp tục lên, mưa lớn tiếp diễn. Theo thống kê của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Thanh Hóa, đã có 35 địa phương tiến hành sơ tán người dân đến nơi an toàn; một số vị trí quốc lộ, đường tỉnh bị sạt lở gây tắc đường...

Thanh Hóa: Đề nghị phường Bỉm Sơn cung cấp thông tin liên quan đến phản ánh của báo chí

Thanh Hóa: Đề nghị phường Bỉm Sơn cung cấp thông tin liên quan đến phản ánh của báo chí

(CLO) Ngày 15/9/2026 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa vừa ban hành văn bản 6946 đề nghị UBND phường Bỉm Sơn kiểm tra, làm rõ nội dung thông tin theo phản ánh, đề nghị của Báo Nhà báo và Công luận; nghiên cứu làm việc, cung cấp thông tin cho phóng viên báo chí đảm bảo đúng quy định để báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa trước ngày 22/9.

TPHCM: Hơn 40.000 sản phẩm giả nhãn hiệu, gần 100kg thịt heo không rõ nguồn gốc bị xử lý

TPHCM: Hơn 40.000 sản phẩm giả nhãn hiệu, gần 100kg thịt heo không rõ nguồn gốc bị xử lý

(CLO) Thực hiện đợt cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm an toàn thực phẩm, lực lượng Quản lý thị trường TPHCM đã phát hiện, xử lý nhiều vụ vi phạm, trong đó có hơn 40.000 sản phẩm giả mạo nhãn hiệu và hơn 83kg thịt heo đông lạnh không rõ nguồn gốc.

Cỡ chữ bài viết: