Nông dân đưa công nghệ số vào từng khu vườn
Tại Bạch Dương Farm (xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi), chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức sản xuất dâu tây xứ lạnh. Thay vì phụ thuộc vào việc chăm sóc thủ công, trang trại đã mạnh dạn đầu tư hệ thống nhà màng hiện đại, kết hợp tưới nước, bón phân tự động và các thiết bị cảm biến thông minh.
Theo anh Nguyễn Đức Tín, Quản lý trang trại Bạch Dương Farm, với diện tích hơn 3.800m² trồng dâu tây, việc ứng dụng công nghệ giúp kiểm soát tốt hơn các điều kiện sinh trưởng của cây trồng, đồng thời giảm đáng kể công sức chăm sóc.
“Từ khi lắp đặt hệ thống tưới tự động, việc chăm sóc vườn dâu trở nên thuận tiện hơn. Chỉ cần bật công tắc, hệ thống sẽ tự động vận hành và tắt sau khoảng một giờ. Toàn bộ hệ thống được tích hợp, điều khiển trên điện thoại thông minh, giúp tôi dễ dàng quản lý việc tưới nước ngay cả khi đi xa”, anh Tín chia sẻ.
Không dừng lại ở tự động hóa khâu tưới tiêu, trang trại còn lắp đặt hệ thống cảm biến để kiểm soát các yếu tố môi trường trong nhà màng. Thiết bị có khả năng đo nhiệt độ, độ ẩm không khí, độ ẩm giá thể và truyền dữ liệu về trung tâm điều khiển.
Nhờ hệ thống được kết nối với điện thoại thông minh, các thông số được cập nhật thường xuyên, giúp người trồng chủ động phát hiện những thay đổi bất thường để kịp thời xử lý. Nước tưới và phân bón cũng được phân bổ đồng đều hơn, hạn chế lãng phí vật tư đầu vào.
Hiệu quả rõ nét nhất là giảm nhân công nhưng vẫn duy trì năng suất ổn định. Nếu trước đây trang trại cần từ 7 - 10 kỹ sư, lao động thường xuyên thì hiện nay chỉ còn khoảng 3 - 4 người. Sản lượng dâu tây đạt 4 - 5 tạ/ngày, tăng khoảng 1 - 2 tạ so với trước khi ứng dụng hệ thống tự động hóa.
Ông Ngô Tấn Khương, Trưởng phòng Kinh tế xã Măng Đen cho biết: “Hiện địa phương có 21 doanh nghiệp, 1 hợp tác xã, 3 trang trại và 25 hộ cá thể ứng dụng công nghệ cao gắn với chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp. Việc tiếp cận công nghệ hiện đại giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện chất lượng nông sản, từng bước hình thành các liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị”.
Không chỉ ở những trang trại dâu tây, chuyển đổi số còn được các doanh nghiệp tại Quảng Ngãi ứng dụng vào nhiều loại cây trồng khác nhau. Tại Công ty TNHH MTV Duy Trung (xã Đăk Hà), phần mềm quản lý nông nghiệp công nghệ cao đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong quá trình sản xuất dưa lưới.
Công nghệ số tạo đà cho nông nghiệp xanh, bền vững
Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh được cài đặt ứng dụng, người quản lý có thể theo dõi hoạt động của 6 vườn dưa, điều khiển hệ thống tưới tiêu, châm phân tự động và lưu trữ dữ liệu phục vụ quá trình chăm sóc cây trồng.
Thông qua hệ thống, lượng nước và phân bón được kiểm soát theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây dưa lưới. Những công đoạn vốn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và sức lao động nay từng bước được tự động hóa, giúp hạn chế thất thoát vật tư, giảm áp lực nhân công và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đáng chú ý, việc ứng dụng hệ thống quản lý và tự động hóa giúp doanh nghiệp giảm khoảng 20 - 30% chi phí nhân công mỗi năm.
Nếu như trước đây, việc ứng dụng công nghệ hiện đại chủ yếu xuất hiện tại các doanh nghiệp, trang trại quy mô lớn thì nay ngày càng nhiều hộ nông dân cũng chủ động tiếp cận và đưa thiết bị thông minh vào sản xuất.
Đặc biệt hơn, sự thay đổi không chỉ nằm ở phương thức canh tác mà còn thể hiện trong tư duy của người làm nông nghiệp: Từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang quản lý bằng dữ liệu, lấy hiệu quả và tính bền vững làm mục tiêu.
Tại thôn Đăk Tân, xã Sa Bình, ông Nguyễn Văn Sơn (52 tuổi) đã ứng dụng hệ thống cảm biến thông minh vào chăm sóc vườn sầu riêng hơn 2ha. Thông qua điện thoại, ông có thể theo dõi các chỉ số về độ ẩm, nhu cầu nước tưới, lịch canh tác và chủ động điều chỉnh chế độ chăm sóc phù hợp.
Nếu trước đây, việc tưới nước, bón phân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và người trồng phải thường xuyên có mặt tại vườn thì nay nhiều công đoạn đã được tự động hóa. Hệ thống tưới nhỏ giọt, châm phân tự động giúp cây trồng được cung cấp nước và dinh dưỡng phù hợp, ngay cả khi chủ vườn không trực tiếp có mặt.
“Việc tự động hóa các khâu sản xuất như hệ thống tưới nhỏ giọt, bón phân tự động, chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời đã giúp gia đình giảm công chăm sóc, tiết kiệm nước tưới, phân bón và vật tư đầu vào”, ông Sơn chia sẻ.
Theo ông Sơn, dù chi phí đầu tư hệ thống ban đầu tương đối cao nhưng hiệu quả mang lại lâu dài, nhất là khi sản xuất nông nghiệp đang hướng đến tiêu chí xanh, an toàn và bền vững. Việc sử dụng nước, phân bón hợp lý không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần bảo vệ đất, nguồn nước và môi trường sinh thái.
Đặc biệt, ông Sơn còn chủ động sử dụng máy bay không người lái trong chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh bằng các chế phẩm sinh học hữu cơ. Phương thức này giúp tiết kiệm thời gian, giảm tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời nâng cao hiệu quả chăm sóc vườn cây so với cách làm truyền thống.
Bà Võ Thị Thùy Lương, Phó Chủ tịch UBND xã Sa Bình nhận xét: “Những năm qua, chuyển đổi số đã giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân trên địa bàn nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tăng năng lực cạnh tranh. Qua đó, góp phần tạo ra những giá trị mới, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương”.
Thực tế từ các mô hình cho thấy, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời mà đang trở thành công cụ thiết thực trong sản xuất nông nghiệp. Chiếc điện thoại thông minh giờ đây không chỉ phục vụ liên lạc mà còn trở thành thiết bị quản lý cả khu vườn, giúp người nông dân kiểm soát quá trình sản xuất từ xa, chủ động điều chỉnh các yếu tố đầu vào và giảm phụ thuộc vào lao động thủ công.
