Khi người trẻ cũng thích tích tài sản bằng vàng
Nếu như trước đây vàng chủ yếu gắn với thế hệ lớn tuổi như một hình thức tích trữ truyền thống, thì hiện nay ngày càng nhiều người trẻ bắt đầu xem vàng như một kênh tích sản dài hạn.
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, áp lực sở hữu nhà ở ngày càng lớn, nhiều người trẻ cho rằng việc nắm giữ tiền mặt không còn là lựa chọn an toàn như trước. Thay vào đó, vàng được nhìn nhận như một kênh “trú ẩn” giúp bảo toàn giá trị tài sản trước rủi ro lạm phát và biến động thị trường.
Thực tế, giá vàng trong thời gian qua cũng chịu tác động từ nhiều yếu tố như xu hướng giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương, bất ổn địa chính trị, biến động tỷ giá USD và tâm lý tìm kiếm tài sản an toàn của nhà đầu tư toàn cầu. Những yếu tố này đã góp phần khiến vàng trở thành một trong những kênh đầu tư được quan tâm mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay.
Bạn Minh Tú (24 tuổi, TP.HCM), nhân viên văn phòng, chia sẻ: “Tháng nào mình cũng cố gắng mua từ vài phân cho đến nửa chỉ vàng. Không phải để làm giàu nhanh mà để tự ép mình tiết kiệm, vì để tiền trong tài khoản rất dễ tiêu hết.”
Không ít người trẻ hiện duy trì thói quen mua vàng định kỳ như một hình thức kỷ luật tài chính cá nhân. Chỉ với số tiền vỏn vẹn 1,5-2 triệu đồng/tháng, họ đã có thể bắt đầu quá trình tích lũy tài sản, thay vì phải chờ đến khi có khoản tiền lớn.
Người trẻ đội nắng mưa xếp hàng mua vàng (Ảnh minh họa từ internet)
Mạng xã hội và hiệu ứng chi phối trên thị trường vàng
Không thể phủ nhận vai trò của mạng xã hội trong việc đưa vàng trở thành chủ đề đầu tư được giới trẻ quan tâm rộng rãi như hiện nay. Trên TikTok, Facebook hay các hội nhóm tài chính, hàng loạt nội dung như “mua vàng từ năm 22 tuổi”, “mỗi tháng mua 1 chỉ vàng”, “tích sản chống lạm phát” thu hút lượng tương tác lớn.
Những nội dung này phần nào đánh trúng tâm lý bất an tài chính của Gen Z trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Đặc biệt, khi giá vàng tăng, hiệu ứng FOMO (sợ bỏ lỡ) cũng ngày càng trở nên rõ nét hơn, góp phần thúc đẩy làn sóng mua vàng mạnh mẽ hơn trong giới trẻ.
Khánh Linh (23 tuổi, Hà Nội) cho biết: “Ban đầu mình không quan tâm đến việc mua vàng lắm , nhưng thấy bạn bè ai cũng nói nên cũng bắt đầu tìm hiểu rồi mua theo.”
Bên cạnh hình thức mua trực tiếp tại các tiệm vàng, thời gian gần đây, xu hướng mua vàng online cũng gia tăng. Thông qua các ứng dụng tài chính hoặc kênh giao dịch số, người dùng có thể mua vàng với số lượng nhỏ, tích lũy theo từng ngày mà không cần đến trực tiếp cửa hàng.
Sự tiện lợi này giúp việc tiếp cận vàng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, đặc biệt với nhóm người trẻ có thói quen sử dụng công nghệ trong quản lý tài chính cá nhân. Tuy nhiên, chính sự “dễ tiếp cận” này cũng khiến hành vi mua vàng trở nên nhanh hơn, ít cân nhắc hơn nếu người dùng không có kế hoạch rõ ràng.
Các hình thức mua vàng online đang dần trở nên phổ biến (Ảnh minh họa từ internet)
Một số chuyên gia cho rằng, khi rào cản giao dịch được giảm xuống, nguy cơ mua theo cảm xúc, đặc biệt trong các giai đoạn giá vàng biến động mạnh, có thể khiến người trẻ dễ dàng đưa ra những quyết định cảm tính thay vì dựa trên phân tích và chiến lược dài hạn.
Tích sản thông minh hay đầu tư theo cảm xúc?
Về mặt lý thuyết, vàng vẫn được xem là một tài sản có tính thanh khoản cao và khả năng giữ giá tốt trong thời gian dài, đặc biệt là trong bối cảnh lạm phát và bất ổn kinh tế như hiện nay. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc mọi quyết định mua vàng đều mang tính an toàn.
Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu từng nhận định: Vàng là kênh giữ tài sản tốt, nhưng rất dễ biến thành rủi ro nếu nhà đầu tư thiếu kiến thức và chạy theo tâm lý đám đông.
Nhiều người trẻ chọn mua vàng để lướt sóng chốt lời thay vì gửi tiết kiệm (Ảnh minh họa từ internet)
Thực tế, vàng chỉ phù hợp với mục tiêu tích lũy dài hạn, không phải công cụ để “lướt sóng” ngắn hạn. Trong khi đó, không ít người trẻ lại có xu hướng mua vàng theo các đợt tăng/giảm giá ngắn hạn, thậm chí sử dụng toàn bộ tiền tiết kiệm hoặc vay mượn để “đu đỉnh”.
Khi thị trường đảo chiều, không ít nhà đầu tư trẻ rơi vào trạng thái bị động, thậm chí “sốc” tâm lý vì giá giảm nhanh, khiến giá trị tài sản bốc hơi chỉ trong thời gian ngắn, có thể lên tới hàng triệu đồng mỗi lượng.
Gia Huy (25 tuổi, Bình Dương) chia sẻ: “Thấy vàng tăng liên tục nên mình cũng gom tiền đợi vàng giảm rồi mua theo, dự định giá lên cao sẽ bán chốt lời. Nhưng sau đó giá giảm vàng liên tục làm mình khá hoang mang vì không biết đến khi nào mới có thể lấy lại số tiền đã bỏ ra.”
FOMO tài chính: cạm bẫy của làn sóng đầu tư theo tâm lý đám đông
Việc người trẻ quan tâm đến vàng và chủ động đầu tư sớm là tín hiệu tích cực, cho thấy sự thay đổi trong nhận thức về quản lý tài chính cá nhân. Tuy nhiên, đó cũng là lúc ranh giới giữa đầu tư có kế hoạch và đầu tư theo cảm xúc đang ngày càng mờ đi.
Theo các chuyên gia tài chính, hiệu ứng FOMO đang tác động mạnh mẽ đến hành vi đầu tư của giới trẻ. Khi quyết định mua bán bị chi phối bởi xu hướng mạng xã hội hoặc tâm lý “sợ bỏ lỡ”, nhà đầu tư rất dễ đưa ra những lựa chọn sai lầm, qua đó làm gia tăng rủi ro thua lỗ và mất cân đối tài chính cá nhân.
Giữa “cơn sốt” vàng: điều người trẻ cần là gì?
Vàng có thể là một kênh tích lũy an toàn, nhưng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một chiến lược tài chính dài hạn, thay vì trở thành lựa chọn mang tính cảm xúc theo biến động thị trường.
Trên thực tế, sự hấp dẫn của vàng trong thời gian gần đây không chỉ đến từ yếu tố bảo toàn giá trị, mà còn bị chi phối bởi tâm lý thị trường và hiệu ứng đám đông. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia tài chính nhấn mạnh rằng điều quan trọng không nằm ở việc “mua vàng khi nào”, mà là người trẻ đang mua vàng với mục tiêu gì và trong giới hạn tài chính nào.
Nếu không xác định rõ mục tiêu tích lũy, khẩu vị rủi ro và tỷ trọng tài sản phù hợp, việc đầu tư rất dễ bị cuốn theo các “cơn sóng” thị trường ngắn hạn, thay vì đi theo một lộ trình tích lũy bền vững và ổn định qua thời gian.