Lắng nghe để thấu hiểu học sinh
Lứa tuổi THCS (11 - 15 tuổi) là giai đoạn chuyển tiếp với nhiều thay đổi về thể chất, cảm xúc, nhận thức và các mối quan hệ xã hội. Những biến đổi trong tuổi dậy thì, áp lực học tập, mối quan hệ với bạn bè và nhu cầu khẳng định bản thân có thể khiến học sinh trở nên nhạy cảm, dễ tự ti hoặc gặp khó khăn trong kiểm soát cảm xúc. Vì vậy, việc tổ chức các chương trình tư vấn tâm lý, hoạt động ngoại khóa và giáo dục kỹ năng sống trong trường học có ý nghĩa quan trọng, giúp học sinh hiểu rõ cảm xúc của bản thân, trang bị kỹ năng ứng phó với khó khăn và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Tại Trường THCS Trần Phú (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai), nhà trường đã xây dựng kế hoạch tư vấn tâm lý học đường cho học sinh ngay từ đầu năm thông qua các hoạt động tư vấn trực tiếp, các buổi ngoại khóa giáo dục kỹ năng ứng phó với các tình huống trong học tập và giao tiếp, đặc biệt là trên không gian mạng. Qua đó, học sinh được trang bị kiến thức về sức khỏe tinh thần, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết những khó khăn trong cuộc sống học đường.
Cô Bùi Thị Lệ Huyền - Phó Hiệu trưởng kiêm Tổ trưởng Tổ tư vấn tâm lý Trường THCS Trần Phú cho biết: Nhà trường đã xây dựng các kênh tư vấn để học sinh chủ động chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình học tập và rèn luyện. Bên cạnh đó, phòng tư vấn tâm lý trực tiếp và hòm thư “Điều em muốn nói” cũng góp phần tạo điều kiện cho học sinh có thêm cơ hội bày tỏ tâm tư, nguyện vọng để nhà trường kịp thời nắm bắt và đồng hành cùng các em.
Thông qua các hoạt động tư vấn tâm lý từ nhà trường, các em học sinh từng bước nâng cao nhận thức về sức khỏe tinh thần, học cách kiểm soát cảm xúc và ứng phó với những khó khăn trong cuộc sống học đường.
Em Trần Anh Tài, học sinh lớp 9, Trường THCS Trần Phú, chia sẻ: “Qua các buổi ngoại khóa về chăm sóc sức khỏe tinh thần, phòng, chống bạo lực học đường và những giờ học kỹ năng sống, em hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của sức khỏe tinh thần. Năm học này, do phải chuẩn bị nhiều hơn cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 nên đôi lúc em cũng cảm thấy căng thẳng và áp lực. Tuy nhiên, em đã biết cách điều chỉnh cảm xúc, sắp xếp thời gian học tập và nghỉ ngơi hợp lý để giữ tinh thần thoải mái. Khi gặp khó khăn vượt quá khả năng tự giải quyết, em sẽ chủ động chia sẻ với thầy cô, gia đình để được lắng nghe và hỗ trợ kịp thời”.
Tại Trường THCS Phạm Hồng Thái (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), Tổ chuyên môn cũng đã phối hợp với Tổ tư vấn tâm lý chủ động lồng ghép việc chăm sóc sức khỏe tâm lý vào các tiết học chính khóa, các hoạt động sinh hoạt dưới cờ, ngoại khoá... Nhà trường cũng tích cực phối hợp cùng phụ huynh trong việc nhận diện và quan tâm đến cảm xúc của các con để có những biện pháp giáo dục phù hợp đối với mỗi em. Từ đó, giúp nâng cao nhận thức, kiến thức và thay đổi hành vi của học sinh theo hướng tích cực, tạo môi trường học tập an toàn và hạnh phúc.
Tăng cường giải pháp chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường
Để công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường đạt hiệu quả lâu dài, các trường THCS cần tiếp tục duy trì hoạt động tư vấn tâm lý, tăng cường giáo dục kỹ năng sống và tạo điều kiện để học sinh chủ động chia sẻ những khó khăn trong học tập, cuộc sống.
Cô Trịnh Thị Hạnh – Phó Hiệu trưởng Trường THCS Phạm Hồng Thái cho biết: “Nhà trường sẽ tiếp tục tăng cường các hoạt động tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện và ứng phó với những vấn đề tâm lý. Đồng thời, thắt chặt mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh, chủ động nắm bắt những thay đổi trong tâm lý và hành vi của học sinh, để có biện pháp hỗ trợ phù hợp”.
Cùng chia sẻ, cô Bùi Thị Lệ Huyền – Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trần Phú cho biết: “Nhà trường sẽ tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn và giáo dục tâm lý. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tích cực sản xuất các video ngắn nhằm tuyên truyền, giáo dục kỹ năng kiểm soát cảm xúc và hành vi của học sinh. Trong tương lai, nhà trường cũng mong muốn có thêm điều kiện mời các chuyên gia tâm lý đến từ những thành phố lớn trực tiếp tham gia tư vấn, chia sẻ với học sinh về sức khỏe tinh thần và những vấn đề tâm lý thường gặp ở lứa tuổi THCS, từng bước nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tâm thần cho các em”.
Dưới góc độ chuyên môn, chuyên gia Trần Thị Hương – Trưởng ban Kết nối yêu thương, Trung tâm Tâm lý và Phát triển con người (chi nhánh Quan Hoa, thành phố Hà Nội) cho rằng: “Chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường cần được thực hiện chủ động từ sớm, chú trọng trang bị cho học sinh kỹ năng nhận diện cảm xúc và ứng phó với khó khăn. Đối với những địa phương còn hạn chế về điều kiện tiếp cận chuyên gia tâm lý, nhà trường có thể chủ động kết nối từ xa để hai bên có thể chia sẻ, hỗ trợ chuyên sâu về kiến thức và kỹ năng trong vấn đề này. Từ đó, nâng cao hiệu quả đồng hành, hỗ trợ học sinh chăm sóc tốt sức khỏe tâm thần”.
