Theo đó, từ đầu năm đến nay, người trồng sầu riêng ở Gia Lai liên tiếp đối mặt với thời tiết khắc nghiệt. Nếu như trong 2 tháng đầu năm, không khí lạnh kèm gió mạnh và sương muối khiến nhiều vườn cây rụng lá trơ trụi, không thể ra hoa đúng thời điểm.
Thì mới đây, trên địa bàn Gia Lai tiếp tục xuất hiện những cơn mưa đầu mùa kèm dông lốc đã ảnh hưởng đến nhiều vườn sầu riêng. Ngoài sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm làm hoa nở không đồng đều, tỉ lệ đậu quả thấp, nhiều nhà vườn xót xa chứng kiến cảnh quả non rụng la liệt, nguy cơ mất mùa, thua lỗ rõ rệt.
Điển hình là khu vườn của ông Võ Văn Lương (trú tại xã Ia Yok, huyện Ia Grai). Chỉ trong một đêm, vườn sầu riêng của gia đình ông bị rụng trái non đến 85%.
Dẫn PV đi thăm vườn, nhặt từng trái sầu riêng rụng, ông Lương không khỏi tiếc nuối nói: “Gia đình có khoảng 80 cây sầu riêng đang vào thời kỳ khai thác thì bị rụng trái hàng loạt. Những trái sầu riêng này nếu thu hoạch có giá không dưới 150.000 đồng/trái. Ấy vậy mà vài cơn mưa đầu mùa đã khiến sầu riêng rụng hết, giờ mỗi cây chỉ còn vài trái. Vụ mùa này thua lỗ là điều hiển nhiên rồi”.
Không riêng gì vườn sầu riêng của ông Lương bị rụng trái non, nhiều vườn sầu riêng ở xã Ia Bă, huyện Ia Grai cũng lâm vào cảnh tương tự. Tại xã Ia Bă có vườn sầu riêng của anh Trần Văn Nghĩa cũng bị rụng trái non hàng loạt.
Theo anh Nghĩa, sau nhiều năm chăm sóc, đây là năm đầu tiên vườn cho trái bói. Ban đầu sầu riêng ra hoa rất nhiều, những tưởng vụ mùa năm nay trúng đậm, ai ngờ thời tiết diễn biến thất thường khiến sầu riêng rụng “trắng gốc”.
Ông Phan Đình Thắm - Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Ia Grai, cho biết: “Toàn huyện hiện có khoảng 400ha diện tích trồng sầu riêng do người dân canh tác. Phần lớn các vườn đều đang trong giai đoạn cho trái. Hiện tình trạng sầu riêng rụng trái non hàng loạt đang xảy ra rất nhiều tại địa phương.
Nguyên nhân khiến sầu riêng rụng trái có thể do rụng sinh lý, cây thiếu dinh dưỡng hoặc thời tiết mưa nắng thất thường gây sốc nhiệt. Phòng Nông nghiệp và Môi trường và Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Ia Grai đã khuyến cáo người trồng sầu riêng chăm sóc cây đúng kỹ thuật, tưới nước ổn định để hạn chế tình trạng cây bị sốc nhiệt. Đồng thời, đảm bảm dinh dưỡng, tỉa bớt trái non không cần thiết để giảm nguy cơ rụng trái”.
Tại huyện Chư Pưh và Chư Pah (Gia Lai) cũng do diễn biến thất thường của thời tiết, nhiệt độ ngày và đêm quá chênh lệch đã khiến nhiều vườn sầu riêng bị “sốc nhiệt” gây rụng trái rất nhiều.
“Đợt sương muối đầu năm nay khiến vườn sầu riêng của gia đình rụng trụi lá, không thể kích thích ra hoa đúng thời vụ. Sau đó, thời tiết tiếp tục biến đổi thất thường, khí hậu đột ngột từ nóng chuyển lạnh, kèm theo gió mạnh càng làm vườn cây tổn thất nặng nề. Nhiệt độ giữa ngày và đêm chênh lệch quá nhiều, trời đang nắng bỗng có mưa khiến cây sầu riêng bị bị sốc nhiệt. Hiện tượng này khiến mầm hoa không thể phân hóa được, dẫn đến rụng”, ông Lê Hùng (thôn 2, xã Nghĩa Hòa) cho hay.
Theo ông Lê Xuân Dũng - Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Chư Păh, toàn huyện hiện có hơn 600ha diện tích trồng sầu riêng. Trong thời gian qua, thời tiết diễn biến thất thường đã gây ra tình trạng rụng hoa và quả non ở nhiều vườn, làm dấy lên lo ngại về khả năng giảm năng suất nhưng hiện tình trạng này đã giảm đáng kể.
Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh Gia Lai hiện có hơn 6.300 ha sầu riêng, tập trung chủ yếu tại các huyện Đức Cơ, Ia Grai, Chư Păh, Chư Pưh...
Ông Hoàng Thi Thơ - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai cho biết: “Thời gian qua, biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng đáng kể đến diện tích sầu riêng trên địa bàn. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, gió mạnh và lốc xoáy cục bộ đã gây rụng hoa, quả non. Để hạn chế tình trạng này trong giai đoạn cây nuôi quả, nông dân nên tăng cường bón phân lân, kali và các loại phân chứa silic, đồng thời bổ sung các yếu tố trung và vi lượng như magie, natri nhằm giúp cây giữ quả tốt hơn”.
Liên quan đến cây sầu riêng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai cũng đã có văn bản đề nghị các địa phương tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp hướng dẫn người dân phát triển theo hướng bền vững. Trong đó, khuyến cáo người dân không tự phát mở rộng diện tích sầu riêng tại các vùng đất, khí hậu không phù hợp. Không chặt bỏ những cây trồng khác để chuyển sang trồng thuần sầu riêng và không nên chuyển đổi vườn cà phê, hồ tiêu hiệu quả sang trồng thuần sầu riêng.
