Lý giải nguyên nhân giúp cá sấu sống sót qua thảm họa tuyệt chủng
Cá sấu là một trong những nhóm bò sát lâu đời nhất trên Trái đất, với tổ tiên xuất hiện cách đây hơn 240 triệu năm. Trải qua nhiều biến động khí hậu và các cuộc đại tuyệt chủng, chúng vẫn tồn tại cho đến ngày nay.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances, bí quyết sinh tồn của cá sấu có thể nằm ở việc chúng luôn gắn bó với những khu vực có khí hậu ấm áp.
Để đưa ra kết luận, các nhà khoa học đã phân tích hơn 7.000 dữ liệu hóa thạch và hồ sơ phân bố của hơn 400 loài cá sấu, bao gồm cả những loài đã tuyệt chủng.
Kết quả cho thấy, thay vì thích nghi với nhiều kiểu khí hậu khác nhau, cá sấu thường di chuyển đến những nơi có nhiệt độ phù hợp. Khi Trái đất nóng lên, chúng mở rộng phạm vi sinh sống về phía hai cực. Khi khí hậu lạnh đi, chúng lại di chuyển về gần xích đạo.
Khoảng 50 triệu năm trước, khi Trái đất trải qua giai đoạn nóng bất thường, cá sấu thậm chí từng sinh sống tại Bắc Mỹ, châu Âu và cả Nam Cực.
Điều gì giúp cá sấu sống sót khi khủng long tuyệt chủng?
Cách đây 66 triệu năm, một thiên thạch khổng lồ lao xuống khu vực ngày nay là Mexico, gây ra thảm họa môi trường toàn cầu. Bụi và các vật chất từ vụ va chạm che khuất ánh sáng Mặt trời, khiến nhiệt độ giảm mạnh và nguồn thức ăn suy giảm.
Thảm họa này khiến khoảng 75% số loài trên Trái đất biến mất, trong đó có các loài khủng long không thuộc nhóm chim. Tuy nhiên, một số dòng dõi cá sấu vẫn sống sót.
Theo các nhà khoa học, những vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới có thể vẫn duy trì nhiệt độ đủ ấm để cá sấu tồn tại, ngay cả khi khí hậu toàn cầu trở nên lạnh giá.
Ngoài ra, cá sấu là động vật máu lạnh nên tiêu thụ ít năng lượng hơn động vật máu nóng có kích thước tương đương. Chúng có thể nhịn ăn trong thời gian dài, giảm hoạt động và làm chậm nhịp tim để vượt qua điều kiện khắc nghiệt.
Những đặc điểm này có thể đã giúp tổ tiên cá sấu duy trì sự sống khi thức ăn trở nên khan hiếm sau vụ va chạm thiên thạch.
Nghiên cứu cũng cho thấy tổ tiên cá sấu từng đa dạng hơn nhiều so với ngày nay. Một số loài sống trên cạn, một số sống dưới biển, thậm chí có loài dài tới 12 mét, với kích thước khổng lồ tương đương khủng long bạo chúa.
Theo các nhà nghiên cứu, việc lựa chọn môi trường sống phù hợp, kết hợp với khả năng chịu đựng điều kiện khắc nghiệt, có thể là những yếu tố quan trọng giúp cá sấu tồn tại suốt hàng trăm triệu năm.