Chính sách xuất phát từ nhu cầu thực tiễn
Trong nhiều năm qua, xe bán tải ngày càng được sử dụng phổ biến nhờ đáp ứng đồng thời nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, dù phần lớn được người dân sử dụng như phương tiện cá nhân, loại xe này vẫn chịu nhiều quy định về tổ chức giao thông như xe tải, khiến người sử dụng gặp không ít bất tiện khi lưu thông, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Theo các đại biểu tại tọa đàm, những quy định trên đã bộc lộ nhiều bất cập, chưa theo kịp thực tiễn sử dụng phương tiện. Đây cũng là một trong những lý do để Chính phủ ban hành Nghị định 241/2026/NĐ-CP, điều chỉnh quy định về tổ chức giao thông đối với xe bán tải có khối lượng toàn bộ không quá 3.500 kg.
“Thứ nhất, đối với dòng xe này sẽ không còn tổ chức giao thông như xe tải nữa, mà sẽ được tham gia như đối với xe con. Thứ hai là xe bán tải không còn phải đi theo cái làn dành riêng cho xe tải nữa. Theo quy định từ 1/7, xe bán tải được phép đi vào làn của xe con.
Thứ ba là xe bán tải không còn bị hạn chế lưu thông vào giờ cấm xe bán tải, mà được lưu thông như xe con.
Thứ tư, xe bán tải hiện nay không còn chịu sự áp dụng bởi biển cấm xe tải trên các tuyến đường”, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó trưởng Phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết.
Cũng theo Thượng tá Nguyễn Hồng Long, nghị định mới không làm thay đổi phân loại của xe bán tải mà chỉ điều chỉnh cách thức tổ chức giao thông đối với loại phương tiện này. Dù được điều chỉnh về tổ chức giao thông, xe bán tải vẫn phải thực hiện đầy đủ các quy định hiện hành liên quan đến đăng ký, đăng kiểm, tiêu chuẩn kỹ thuật, niên hạn sử dụng và các nghĩa vụ pháp lý khác theo quy định.
Vì vậy, Nghị định 241 không phải là việc "chuyển" xe bán tải thành xe con, mà chỉ thay đổi cách thức tổ chức giao thông để tạo thuận lợi hơn cho người dân, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước đối với loại phương tiện này.
Doanh nghiệp kỳ vọng thị trường khởi sắc
Không chỉ người sử dụng được hưởng lợi, các doanh nghiệp kinh doanh ô tô cũng bày tỏ sự đồng tình với những điều chỉnh mới của Chính phủ. Ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) chia sẻ: “Đối với doanh nghiệp, đây là một chính sách có ý nghĩa rất quan trọng và được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực cho thị trường xe bán tải.
Chúng tôi tin rằng điều này sẽ góp phần phục hồi và cải thiện doanh số của dòng xe này trong thời gian tới. Bên cạnh đó, quy định mới cũng giúp doanh nghiệp tự tin hơn trong việc định vị sản phẩm. Xe bán tải vốn là dòng xe có tính đa dụng, vừa phục vụ nhu cầu chở người, vừa có khả năng vận chuyển hàng hóa. Khi được tổ chức giao thông tương tự xe con trong các trường hợp theo quy định, giá trị sử dụng của sản phẩm càng được phát huy, giúp khách hàng khai thác tối đa công năng của phương tiện”.
Đồng quan điểm, bà Trịnh Kim Chi (đại diện Ford Việt Nam) cho biết: “Khách hàng và hệ thống đại lý của chúng tôi rất tích cực khi nghe thông tin Nghị định 241 được ban hành. Chính sách này đã giải quyết các rào cản tâm lý như tạo bình đẳng trong việc lưu thông, giúp khách hàng yên tâm sử dụng như các xe con khác. Đặc biệt hơn, điều này củng cố niềm tin vào cam kết lâu dài tại Việt Nam, đây là tín hiệu tích cực để những doanh nghiệp như Ford tiếp tục nâng cấp dòng xe và mở rộng sinh thái, dịch vụ đi kèm”.
Hoàn thiện hệ thống biển báo, tăng cường quản lý để bảo đảm an toàn
Bên cạnh những tác động tích cực, các đại biểu cho rằng, việc triển khai Nghị định 241 cần được thực hiện đồng bộ để bảo đảm hiệu quả trong thực tiễn.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý và Tổ chức giao thông (Cục Đường bộ Việt Nam), cho biết thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiến hành rà soát hệ thống biển báo giao thông để bảo đảm thống nhất với quy định mới.
“Chúng tôi sẽ rà soát lại các biển báo có biển cấm xe tải đi vào làn ô tô con. Đồng thời, những biển báo hạn chế về giờ tham gia giao thông của xe tải thì phải loại trừ những xe bán tải có khối lượng toàn bộ dưới dưới 3.500kg. Chúng tôi sẽ rà soát, điều chỉnh bằng cách thêm biển báo phụ.
Việc điều chỉnh hệ thống biển báo sẽ giúp các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình lưu thông. Tuy nhiên, ông Lê Hồng Điệp nhấn mạnh việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho xe bán tải không đồng nghĩa với việc nới lỏng quản lý.
"Về mặt khoa học, đây vẫn là loại xe có khả năng chở hàng, có thùng xe, vì vậy người tham gia giao thông phải tuân thủ nghiêm các quy định về xếp hàng, chằng buộc hàng hóa để bảo đảm an toàn khi lưu thông", ông Điệp nói.
