Làng nghề trống Đọi Tam nằm dưới chân núi Đọi, có lịch sử làm trống hơn 1000 năm. Đây cũng là quê hương của hai quả trống Sấm lớn nhất Việt Nam và dàn trống hội phục vụ đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội.
Đến làng trống Đọi Tam (xã Đọi Sơn, Duy Tiên, Hà Nam) những ngày cận Tết này, chúng ta có thể bắt gặp hình ảnh những mảnh trống chất đầy trước nhà. Tiếng người lao động, tiếng của máy bào, máy xẻ chạy ầm ầm vọng ra từ những hộ gia đình làm trống
Ghi nhận tại những xưởng sản xuất trống vào những ngày cận kề Tết Nguyên đán, người dân tại đây đang tất bật sản xuất những chiếc trống để cung cấp ra thị trường.
Nguyên liệu để làm trống gồm gỗ mít và da trâu. Gỗ được thu mua từ nhiều nơi chủ yếu là Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An còn da trâu nhập từ các lò mổ. Phần da trống được làm bằng da trâu.
Để hoàn thành một chiếc trống, người dân làng Đọi Tam phải trải qua 3 công đoạn chính: Làm da, làm tang và bưng trống. Da trâu sẽ được cạo lớp phôi cho mỏng rồi đem phơi khô.
Tang trống được làm bằng gỗ mít khô, xẻ cong. Mỗi cây gỗ được chia làm nhiều dăm. Người thợ làm trống sẽ làm cho các dăm gắn kết lại với nhau bằng keo sữa, tạo thành trống kín, khít, tròn. Dăm trống không được phép nối vì sẽ ảnh hưởng tới âm thanh
Một người làm trống lâu năm ở đây cho biết, chiếc trống đắt hay rẻ thì phụ thuộc vào tang gỗ. Cùng là chất liệu từ gỗ mít nhưng tang trống, rẻ nhất là tang rác (cỏ gỗ mít) màu trắng, còn loại giá cao là 100% là lõi mít không có sâu và mắt (là hàng tuyển chọn) có màu vàng và đậm hơn thì giá thành cao hơn nhiều lần, có thể gấp 3 đến 4 lần bình thường.
Những chiếc trống được làm với nhiều công đoạn cầu kỳ, tỉ mỉ.
Người thợ đóng đinh bằng vâu hoặc tre đóng cố định vào thân trống.
Bưng trống là công đoạn quan trọng nhất, quyết định tiếng trống theo mục đích của người làm trống
Trống sau khi hoàn thành sẽ được bán ra thị trường dao động ở nhiều mức giá, tuỳ thuộc vào kích cỡ và chất liệu từ 1 triệu đến vài chục triệu đồng.
