Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giảng viên Việt Nam đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật tại các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống với Việt Nam hoặc có thế mạnh trong những ngành, lĩnh vực trọng điểm.
Việc xây dựng Nghị định nhằm thể chế hóa nhiệm vụ được xác định tại Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ, qua đó tạo cơ sở pháp lý cho các chính sách hỗ trợ người học và giảng viên Việt Nam học tập, nghiên cứu ở nước ngoài.
Người học có thể được hỗ trợ nhiều khoản
Theo dự thảo, đối tượng được hưởng chính sách là công dân Việt Nam được cử đi đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ tại các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống với Việt Nam hoặc có thế mạnh trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm, theo các đề án, chương trình học bổng sử dụng ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Người học phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí về quốc gia, ngành, lĩnh vực trọng điểm và những điều kiện cụ thể theo quy định.
Đáng chú ý, ngành đào tạo tại cơ sở giáo dục nước ngoài phải thuộc nhóm 500 ngành hàng đầu thế giới theo bảng xếp hạng quốc tế có uy tín tại thời điểm cấp có thẩm quyền phê duyệt danh sách trúng tuyển hoặc quyết định cử đi.
Về chế độ hỗ trợ, dự thảo đề xuất người học được hưởng: 2 vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông trong thời gian học; Lệ phí hộ chiếu, thị thực; Chi phí đi lại từ sân bay đến nơi đào tạo và ngược lại; Bảo hiểm y tế; Học phí.
Đặc biệt, mức sinh hoạt phí được đề xuất tăng đáng kể. Người học trình độ đại học được hưởng mức tương đương 1,5 lần mức sinh hoạt phí cao nhất đang áp dụng, trong khi người học thạc sĩ, tiến sĩ được hưởng 2 lần mức cao nhất hiện hành.
Đối với người học thạc sĩ, tiến sĩ là công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan, doanh nghiệp nhà nước hoặc cơ sở giáo dục, dự thảo đề xuất được giữ nguyên lương và các khoản phụ cấp trong thời gian học tập.
Giảng viên đi thỉnh giảng, trao đổi học thuật cũng được hỗ trợ
Không chỉ người học, dự thảo còn đề xuất chính sách hỗ trợ giảng viên của các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có trình độ tiến sĩ được cơ quan có thẩm quyền cử đi thỉnh giảng, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật tại cơ sở giáo dục nước ngoài.
Đối tượng này phải tham gia các chương trình hợp tác song phương, chương trình trao đổi học thuật trong khuôn khổ điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc đã ký kết.
Nội dung thỉnh giảng, nghiên cứu và trao đổi học thuật phải thuộc các ngành, lĩnh vực trọng điểm và đáp ứng điều kiện theo quy định.
Trong thời gian ở nước ngoài, giảng viên được đề xuất giữ nguyên lương và các khoản phụ cấp, đồng thời được hỗ trợ: 1 vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông; Lệ phí hộ chiếu, thị thực; Chi phí đi lại từ sân bay đến nơi ở và ngược lại; Bảo hiểm y tế; Sinh hoạt phí hằng tháng.
Mức sinh hoạt phí dự kiến bằng mức cao nhất đang áp dụng đối với công dân Việt Nam đi học ở nước ngoài theo các đề án, chương trình đào tạo của Chính phủ.
Trường hợp giảng viên đã được cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc tổ chức, cá nhân khác hỗ trợ một phần kinh phí, ngân sách nhà nước chỉ chi trả phần chênh lệch còn thiếu so với mức được hưởng theo chính sách.
Bộ GD&ĐT sẽ quy định cụ thể điều kiện cũng như cam kết về sản phẩm đầu ra đối với giảng viên được cử đi thỉnh giảng và trao đổi học thuật.
Chỉ hưởng chính sách có mức hỗ trợ cao nhất
Dự thảo cũng đưa ra nguyên tắc tránh trùng lặp chính sách. Theo đó, nếu một đối tượng đồng thời thuộc phạm vi áp dụng của nhiều chính sách hỗ trợ thì chỉ được hưởng chính sách có mức hỗ trợ cao nhất.
Danh mục các quốc gia cụ thể sẽ do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Ngoại giao.
Trong khi đó, danh mục ngành, lĩnh vực trọng điểm và danh mục các bảng xếp hạng quốc tế có uy tín sẽ do Bộ GD&ĐT quy định.
Theo kế hoạch, Bộ GD&ĐT dự kiến hoàn thiện hồ sơ và trình Chính phủ xem xét trong tháng 11/2026.
Nếu được ban hành, các chính sách khuyến khích, hỗ trợ theo dự thảo dự kiến áp dụng đối với người được cử đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài từ năm 2027 trở đi.
