Sáng 10/12, Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (gọi tắt là Nghị quyết), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Cả nước hiện có hơn 1,05 triệu giáo viên mầm non và phổ thông hưởng lương từ ngân sách. Mức lương phổ biến từ 4,9 đến 15,87 triệu đồng/tháng; sau khi cộng các khoản phụ cấp, thu nhập đạt khoảng 6,6 đến 30 triệu đồng/tháng.
Chính phủ được giao hoàn thiện cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực theo hướng phân cấp mạnh. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm tuyển dụng, điều động, bổ nhiệm nhân sự thuộc thẩm quyền. Chủ tịch UBND cấp xã được phân quyền quản lý nhân sự tại các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi quản lý.
Nghị quyết bổ sung cơ chế tự chủ cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học trong xác định vị trí việc làm, tuyển dụng và ký hợp đồng với chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.
Nghị quyết quy định một bộ sách giáo khoa phổ thông thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027; đến năm 2030 sẽ hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, ưu tiên khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
Nhà nước bảo đảm nguồn lực để miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học theo lộ trình.
Nghị quyết yêu cầu ưu tiên đầu tư hạ tầng số, cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục; đến năm 2030, các cơ sở giáo dục đại học phải hoàn thiện nền tảng số, bảo đảm kết nối liên thông toàn hệ thống. Doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư phát triển sản phẩm, dịch vụ giáo dục số theo mô hình đối tác công – tư.
Cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học và tổ chức khoa học – công nghệ được chủ động tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế trong phạm vi chuyên môn; trường hợp có nội dung liên quan chủ quyền, an ninh, tôn giáo… phải tuân thủ quy định của Thủ tướng và pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.
Người học được tiếp cận tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để chi trả chi phí học tập, sinh hoạt. Chính phủ sẽ xem xét bổ sung nguồn vốn cho chương trình này.
Nghị quyết quy định chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian; nghiên cứu sinh tham gia theo cơ chế đặt hàng của Nhà nước được cấp học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí. Với các ngành nghệ thuật, thể thao thành tích cao, quy định mới tạo cơ chế phát hiện, ươm tạo tài năng sớm, ký hợp đồng dài hạn với nghệ sĩ, huấn luyện viên để bảo đảm chất lượng đào tạo.
HĐND tỉnh được phân quyền bổ sung dự án đầu tư trung hạn trong lĩnh vực giáo dục mà không phải chờ kỳ điều chỉnh kế hoạch. Các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất cho các dự án giáo dục được thực hiện theo trình tự rút gọn. UBND tỉnh phải ưu tiên bố trí quỹ đất cho phát triển giáo dục, cho phép sử dụng trụ sở công dôi dư phục vụ dạy học.
Nhà nước tiếp tục bảo đảm chi tối thiểu 20% ngân sách cho giáo dục, ưu tiên vùng khó khăn.
Trong thời hạn 6 tháng kể từ khi Hội đồng trường kết thúc hoạt động, cơ quan quản lý trực tiếp sẽ tạm thời thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền Hội đồng trường và quyết định nhân sự đứng đầu cơ sở giáo dục theo quy định. Trong giai đoạn chuyển tiếp, đơn vị được phép bố trí số lượng cấp phó vượt quy định nhưng phải có lộ trình giảm dần.
