Phát biểu tại lễ ra mắt Trung tâm tư liệu Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng TS Thích Gia Quang - Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội nhấn mạnh: Phật giáo Việt Nam kể từ khi được truyền bá, lan tỏa và phát triển đến nay đã trải qua hơn hai thiên niên kỷ. Trong quá trình đó, mỗi giai đoạn đều có những thành tựu, mốc son phát triển và những dấu ấn riêng và đã có những di sản vật thể, phi vật thể quý báu đại diện cho các thời kỳ phát triển của Phật giáo Việt Nam.
Ban Điều hành Trung tâm Tư liệu Phật giáo Việt Nam do Thượng tọa Thích Tiến Đạt làm Giám đốc
Những di sản đó là tập hợp những di sản như kinh sách, hệ thống các cơ sở thờ tự, cảnh quan kiến trúc, mỹ thuật biểu tượng, di văn, di vật, văn hóa, văn học, pháp khí… Có thể nói nguồn tư liệu liên quan đến Phật giáo là hết sức phong phú, đa dạng, bao gồm nhiều loại hình có giá trị biểu tượng, giá trị lịch sử, khảo cổ… đối với Phật giáo nước nhà.
Tuy nhiên, trải qua binh lửa, thiên tai, thời tiết nhiều tư liệu đã bị hư hỏng, mất mát. Nhiều chùa xưa, kinh sách, khoa cúng các tổ, bia đá đã bị mai một. Chính vì những lý do đó nên rất cần phải có một Trung tâm tư liệu có đủ nguồn lực để sưu tầm các nguồn tư liệu Phật giáo, nhằm phát hiện, lưu giữ những gì đang còn, phát hiện và tái tạo, khôi phục những gì có thể làm được trên cơ sở khoa học và thực tiễn.
Trung tâm Tư liệu Phật giáo Việt Nam vừa ra mắt tại chùa Đại Từ Ân. Ảnh: Báo Giác Ngộ
Việc ra mắt Trung tâm tư liệu Phật giáo Việt Nam sẽ góp phần thu thập, lưu trữ bảo tồn và khai thác, phát huy giá trị của khối tư liệu Phật giáo sẽ mang lại những lợi ích to lớn trên nhiều phương diện, góp phần vào việc hoằng dương Phật pháp, lưu giữ và phát huy truyền thống văn hiến và giá trị to lớn của văn hóa Phật giáo nói riêng, văn hóa dân tộc nói chung.
Thượng tọa Thích Tiến Đạt - người được nhận nhiệm vụ Giám đốc Trung tâm tư liệu Phật giáo Việt Nam cho biết, qua quá trình tập hợp tư liệu ban đầu để thiết lập Trung tâm tư liệu Phật giáo Việt Nam, đến nay đã có hơn 10.000 đầu dữ liệu tư liệu đã được sưu tầm, quy tập và biên mục.
Hiện vật và thư tịch trưng bày tại Trung tâm. Ảnh: Báo Giác Ngộ
Hiện đang có 50.000 dữ liệu tư liệu đã được sưu tầm, nhưng chưa được biên mục, sẽ được tiếp tục biên mục trong thời gian tới. Trung tâm Tư liệu Phật giáo Việt Nam, trước mắt có trên 120 thành viên, cộng tác viên tham gia thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn về công tác sưu tầm, tái tạo, khảo cổ, bảo quản - lưu trữ, nghiên cứu và khai thác dữ liệu, tư liệu Phật giáo, đặc biệt và trước hết là nguồn tư liệu về Phật giáo các tỉnh miền Bắc.
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Trung tâm Tư liệu Phật giáo sẽ xây dựng kho dữ liệu, nguồn tư liệu Phật giáo phục vụ việc cung ứng, khai thác, đối chiếu, tra cứu… phục vụ cho công tác nghiên cứu, học thuật, phát huy giá trị to lớn của tư liệu Phật giáo.
Hơn 50.000 tư tiệu đã quy tập về Trung tâm. Ảnh: Báo Giác Ngộ
Cùng với đó là lập danh bạ các chùa trên internet, với đầy đủ thuyết minh từ lịch sử, kiến trúc, hành trang chư tăng của các chùa; số hóa các ngôi chùa cổ; nghiên cứu và cung cấp phần mềm dịch tự động từ văn bản Hán - Nôm sang chữ quốc ngữ với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo; khôi phục và bảo tồn giá trị mộc bản tại các chùa, khắc in lại mộc bản bằng công nghệ mới, cung cấp phương án bảo quản phù hợp…
T.Toàn
