Theo HoREA, thời gian qua, thành phố có chủ trương giao cho các doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng nhà ở để phục vụ nhu cầu tái định cư. Sau khi hoàn tất bố trí tái định cư, phần căn hộ dôi dư được thành phố cho phép bán lại theo cơ chế thị trường, tức là chuyển thành nhà ở thương mại. Tuy nhiên, do các căn hộ này vẫn bị xem là thuộc "quỹ nhà ở tái định cư", nên người dân mua lại dù đã thanh toán đầy đủ và vào ở nhiều năm vẫn không được cấp sổ hồng.
Một phần nguyên nhân của vướng mắc này là do Luật Đất đai và Nghị định 43/2014 chưa có quy định cụ thể về việc chuyển mục đích sử dụng đất từ "đất ở không hình thành đơn vị ở" hoặc "quỹ nhà ở tái định cư" sang "đất ở thương mại". Điều này khiến các cơ quan chức năng lúng túng trong việc xác định tính pháp lý để cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.
![congluan-cdn.congluan.vn-files-content-2024-10-03-_an-phu-quan-2-03-1-1626.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/Om5MFzAn0FdggJiqcjZtjCxbdjzkOiHXjTXc6wj_x2yAbOrofqk1qa9trxkc_yqyLbRoq9hxRFl1w0nPH-2Hb9DP7FuXGomZJnei7vGtMLlDmk6Q7RMQix-P2XRI9IEq2cuc8jCDL2MuDmIJHxDjbA/congluan-cdn.congluan.vn-files-content-2024-10-03-_an-phu-quan-2-03-1-1626.jpg.avif "Từ năm 2005 đến nay, người mua nhà trong phần diện tích thuộc quỹ tái định cư vẫn bị "treo" sổ hồng (Ảnh minh hoạ).")
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho rằng các vướng mắc hiện nay chủ yếu phát sinh từ Công văn 7623, thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND TP HCM.
Trong thông báo số 77 ngày 25/1/2024, UBND thành phố nêu rõ các tiêu chí phân loại, xử lý dự án vướng mắc gồm: nguồn gốc đất, căn cứ pháp lý về nghĩa vụ tái định cư, ưu đãi từng được hưởng, nghĩa vụ tài chính đã thực hiện và nhu cầu tái định cư hiện nay.
Dựa vào các tiêu chí này, ông Châu cho rằng UBND TP HCM hoàn toàn có thể chỉ đạo cấp sổ hồng ngay cho các căn hộ thuộc diện tái định cư trong dự án nhà ở đã có pháp lý đầy đủ, đất có nguồn gốc rõ ràng (chuyển nhượng hoặc đấu giá), và đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
Những căn hộ tái định cư dôi dư, sau khi được phép bán theo giá thị trường, đã không còn thuộc phạm vi quản lý của quỹ nhà tái định cư nữa và nên được xem là nhà ở thương mại. Việc chậm cấp sổ hồng không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân, mà còn tạo rào cản pháp lý đối với sự phát triển minh bạch, lành mạnh của thị trường bất động sản.
Từ thực tiễn nêu trên, HoREA đề nghị UBND TP.HCM xem xét kiến nghị lên Bộ Tài nguyên và Môi trường sớm có hướng dẫn cụ thể, cho phép xác định loại hình nhà ở đối với các căn hộ tái định cư đã chuyển nhượng hợp pháp, từ đó tạo cơ sở để cấp sổ hồng cho người mua nhà.
