Tại Hội nghị lấy ý kiến góp ý vào Dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đội ngũ trí thức Đại học Quốc gia Hà Nội không chỉ dừng lại ở phản biện và phân tích. Những ý kiến được đưa ra trải dài từ văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ, kinh tế số cho đến xây dựng pháp quyền, quốc phòng và môi trường, tạo nên những hiến kế chiến lược mang tầm quốc gia.
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh tính chất đặc biệt quan trọng của lần góp ý này. Theo ông, Đại hội XIV là cột mốc lớn khi tổng kết 40 năm đổi mới, 35 năm thực hiện Cương lĩnh và xác lập tầm nhìn đến năm 2045, là thời điểm Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.
“Đây là dịp để đội ngũ trí thức Đại học Quốc gia Hà Nội tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định tầm nhìn và chiến lược phát triển đất nước… Việc chuẩn bị Văn kiện đòi hỏi tư duy đổi mới mạnh mẽ, tầm nhìn dài hạn và khả năng dự báo sâu sắc hơn”, PGS.TS Hoàng Minh Sơn chia sẻ.
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cũng nhấn mạnh định hướng đặt giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo ở vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Ông cho rằng đây chính là cơ hội để Đại học Quốc gia Hà Nội phát huy vai trò của một đại học nghiên cứu hàng đầu.
Hội nghị diễn ra sôi nổi với các góp ý trải rộng từ lý luận đến chính sách, từ văn hóa, xã hội đến kinh tế số, quốc phòng – an ninh. GS.TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào, tạo Đại học Quốc gia Hà Nội đánh giá cao cách tiếp cận của Dự thảo, đồng thời nhấn mạnh vai trò đặc biệt của văn hóa: “Văn hóa không chỉ là một lĩnh vực, mà là tài nguyên vô tận và vô địch, có khả năng chuyển hoá mọi giá trị của con người Việt Nam thành năng lực cạnh tranh quốc gia”.
GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đưa ra góc nhìn di sản như một động lực phát triển. Ông khẳng định di sản là “yếu tố cốt lõi của văn hóa”, đồng thời chỉ ra Hà Nội đang có cơ hội lớn để khai thác di sản theo hướng phát triển xanh và bền vững.
Từ lĩnh vực xã hội học, GS.TS Nguyễn Tuấn Anh, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học xã hội và nhân văn đề xuất chuyển hướng tiếp cận từ “quản lý xã hội” sang “quản trị xã hội”: “Quản trị là quá trình có sự tham gia của nhiều chủ thể… tăng tính minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và mở rộng không gian tham gia của xã hội”.
Ở khía cạnh đào tạo nguồn nhân lực và môi trường, PGS.TS Trần Quốc Bình, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên nhấn mạnh tính cấp thiết của Nghị quyết 71-NQ/TW và yêu cầu lượng giá đầy đủ tài nguyên để hoạch định chiến lược, đặc biệt liên quan đến an ninh nguồn nước, chỉ tiêu Net Zero và sự tham gia của cộng đồng.
Lĩnh vực khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo nhận được nhiều hiến kế quan trọng. GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ khẳng định: “Khoa học – công nghệ phải trở thành trụ cột mới của mô hình tăng trưởng… Chuyển đổi số không chỉ là công cụ mà phải trở thành phương thức sản xuất mới”.
Trong khi đó, PGS.TS Lê Trung Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế đề nghị lượng hóa rõ các mục tiêu chiến lược về kinh tế số, thể chế xanh và thị trường carbon, theo đúng cam kết Net Zero 2050.
Từ góc độ ứng phó biến đổi khí hậu, PGS.TS Lưu Thế Anh, Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường cảnh báo lượng phát thải khí nhà kính của Việt Nam đang thuộc nhóm cao nhất thế giới. Ông đề nghị thay thế chỉ tiêu độ che phủ rừng bằng đánh giá sinh khối rừng – yếu tố quyết định hấp thụ carbon.
GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn nhấn mạnh vai trò của nhân dân trong xây dựng Nhà nước pháp quyền và lưu ý: “Dân chủ phải gắn với trách nhiệm và kỷ cương".
GS.TS Lại Quốc Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn đề xuất bổ sung khái niệm Nhà nước pháp quyền số, nhằm thích ứng với sự dịch chuyển mạnh mẽ của đời sống xã hội trong thời đại số.
PGS.TS Nguyễn Hoàng Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật phản ánh thực trạng “lạm phát quy định” và đề nghị ưu tiên cải cách thể chế trong các lĩnh vực mũi nhọn như KH&CN, kinh tế tư nhân, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.
Ở lĩnh vực đối ngoại, TS. Hoa Ngọc Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ lưu ý tới kỹ thuật văn bản và việc sử dụng cụm “kỷ nguyên mới” để bảo đảm sự cân đối và chuẩn mực học thuật.
Trong khi đó, Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Thế, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị, Bộ Quốc Phòng nhấn mạnh đột phá trong công nghiệp quốc phòng, đề xuất bổ sung tư tưởng “lấy xây dựng chính trị làm cơ sở” trong xây dựng lực lượng.
PGS.TS Phạm Văn Linh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đánh giá cao cách tổ chức góp ý, cho biết các ý kiến từ đội ngũ trí thức có giá trị lớn để hoàn thiện Văn kiện vốn đang trong giai đoạn tổng hợp hàng triệu ý kiến từ trong và ngoài nước.
Ông nhấn mạnh Văn kiện lần này mang nhiều đổi mới, tích hợp tư tưởng từ các nghị quyết quan trọng, coi văn hóa là “hệ điều tiết phát triển xã hội” và đặt khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là đột phá chiến lược.
GS.TS Phùng Hữu Phú đánh giá các ý kiến góp ý của đội ngũ khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội là “tâm huyết, đi thẳng vào vấn đề cốt lõi”, giàu cơ sở khoa học và thực tiễn. Ông khẳng định các góp ý sẽ được tổng hợp và gửi Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV.
Giám đốc Hoàng Minh Sơn cho rằng hoạt động góp ý lần này không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội để Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định vai trò “trung tâm trí thức lớn của quốc gia”.
Ông nhấn mạnh, bước vào giai đoạn phát triển mới, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ đẩy mạnh mở rộng các lĩnh vực công nghệ, y dược và các ngành học liên ngành; xây dựng Hòa Lạc trở thành một đô thị đại học kiểu mẫu; đồng thời phát triển mô hình “đại học tinh hoa” theo chuẩn đại học nghiên cứu đẳng cấp thế giới.
