Góp ý văn kiện Đại hội XIV: Xác định rõ ngành công nghệ chiến lược, gắn với chuỗi giá trị và thương hiệu quốc gia

Góp ý vào dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế cho rằng, Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV lần đầu tiên đã tích hợp ba văn kiện, gồm: Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội và Báo cáo tổng kết xây dựng Đảng.

z7207893659968_f087b5c676f158eed7e1224d9de03ade(1).jpg
Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong. Ảnh: G. Đạt

Nội dung dự thảo ngắn gọn, rõ ràng, đi thẳng vào vấn đề và có kèm Chương trình hành động, giúp nâng cao tính thực tiễn và bảo đảm tính khả thi trong việc triển khai, hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội.

Dự thảo ghi nhận nền tảng kinh tế để Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với vị thế chưa từng có, đồng thời nhận diện đúng những điểm yếu về năng suất, chất lượng, hiệu quả của nền kinh tế còn thấp, thể chế phát triển còn chậm. Dự thảo cũng mạnh dạn đề ra mục tiêu cao, phương hướng, nhiệm vụ, biện pháp và chương trình hành động cụ thể để đạt được các mục tiêu đề ra.

Đặc biệt, theo TS. Nguyễn Minh Phong, Dự thảo đã tạo làn gió tươi mới trong đột phá nhận thức chính trị của Đảng ta về kinh tế, bởi lần đầu tiên, văn kiện Đại hội Đảng không còn dùng khái niệm “thành phần kinh tế”, mà chỉ dùng cụm từ “khu vực kinh tế”.

Đồng thời, cũng lần đầu tiên, văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc chính thức khẳng định phải phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của các khu vực kinh tế, trong đó khu vực kinh tế tư nhân có vai trò “là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”. Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Minh Phong nên bỏ chữ “một”.

Trong khi đó, kinh tế nhà nước thật sự giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm các cân đối lớn, định hướng chiến lược, dẫn dắt nền kinh tế; kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và các loại hình kinh tế khác giữ vai trò quan trọng.

Ngoài ra, Dự thảo cũng lần đầu tiên nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong đó thể chế chính trị giữ vai trò then chốt, định hướng; thể chế kinh tế là trọng tâm; các thể chế khác là quan trọng.

Dự thảo đề cập hoàn thiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; mở rộng không gian phát triển; thực hiện mô hình hệ thống chính trị 3 cấp, chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng thời, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước – thị trường – xã hội, để thị trường thực sự có vai trò quyết định trong huy động và phân bổ nguồn lực.

Dự thảo xác lập mô hình tăng trưởng mới, nhấn mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, cũng như khẳng định quan điểm “phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm”.

Trọng tâm là nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, tạo ra sức sản xuất mới, phương thức và lĩnh vực kinh doanh mới.

Dự thảo cũng đề cập việc giải quyết tốt mối quan hệ giữa tự chủ sản xuất trong nước với tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đẩy mạnh liên kết vùng, mở rộng và cơ cấu lại không gian phát triển phù hợp với hệ thống hành chính mới.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, những chỉ số, định hướng và mục tiêu mang tầm nhìn táo bạo của Dự thảo là đúng đắn, có tính khả thi, tạo niềm tin và sự kỳ vọng của nhân dân vào lời hứa của Đảng trong kỷ nguyên mới, thể hiện sự kiên định và các quyết sách chiến lược mang tính đột phá, cho phép vượt qua mọi thách thức truyền thống và phi truyền thống trong giai đoạn 2026 – 2030.

TS. Nguyễn Minh Phong cũng cho rằng, Dự thảo cần chú ý bổ sung một số định hướng: Phát triển đồng bộ các thị trường và chuỗi cung ứng; phát triển kinh tế đối ngoại gắn với tăng cường tính tự chủ, bảo đảm an ninh kinh tế; tuân thủ đầy đủ các quy luật và quy trình quản lý kinh tế thị trường; tôn trọng các cam kết và thông lệ tốt trong quản lý kinh tế quốc tế.

Xác định rõ hơn các ngành công nghệ chiến lược (ví dụ: chip bán dẫn, tự động hóa, vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học), gắn với phát triển doanh nghiệp ngành, chuỗi giá trị và thương hiệu quốc gia.

Nhấn mạnh cơ chế đột phá chuyển từ “nền kinh tế tăng trưởng” sang “nền kinh tế chất lượng, xanh, số hóa, sáng tạo”; chuyển mạnh từ cơ chế “xin – cho” sang “bật đèn xanh – chịu trách nhiệm” cho doanh nghiệp.

Áp dụng thử nghiệm cơ chế đặc thù tại các địa bàn chiến lược, dự án quốc gia.

Bổ sung mục tiêu và giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) trong xuất khẩu, ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số, hợp tác với doanh nghiệp lớn, tham gia chuỗi toàn cầu; bảo đảm môi trường bình đẳng, minh bạch; tránh tập trung quá lớn gây bóp nghẹt SME; tăng phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương, doanh nghiệp tư nhân, kinh tế hợp tác.

Bổ sung nội dung phát triển nhanh thị trường tín chỉ các-bon, có chỉ tiêu về phát thải khí nhà kính, năng lượng sạch, năng suất năng lượng; nhấn mạnh cơ chế thu hút đầu tư xanh, ưu đãi cho công nghệ “thải thấp” và loại bỏ đầu tư “thải cao”.

Thử nghiệm thể chế mới (sandbox) cho công nghệ, đầu tư xanh, đổi mới sáng tạo; nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng nhanh nhưng không đánh đổi môi trường, không làm mất công bằng xã hội.

Bổ sung cơ chế thu hút nhân tài quốc tế, liên kết với khu vực tư nhân, khởi nghiệp, nghiên cứu ứng dụng – để tạo “đầu vào” cho đổi mới bên cạnh “đầu ra”.

Đồng thời, cần định vị rõ hơn cơ chế giám sát – đánh giá – trách nhiệm trong phát triển kinh tế, gắn với hệ thống chỉ số đánh giá định kỳ; cơ chế thưởng – phạt rõ ràng từ Trung ương tới địa phương; thu hút sự tham gia của người dân, doanh nghiệp; ngăn ngừa lợi ích nhóm, thao túng thị trường, trục lợi chính sách...

Xem thêm

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

(CLO) Báo Nhà báo và Công luận trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam và Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan:

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

(CLO) Quốc hội vừa thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Đáng chú ý, Bộ luật bổ sung thủ tục đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị; đồng thời, đặt ra yêu cầu bảo đảm tính tự nguyện, không hạn chế quyền bào chữa.

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật giữ quy định không lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi và nâng độ tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người ngoài gia đình lên từ đủ 25 tuổi.

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39% tổng số đại biểu Quốc hội. Luật bổ sung nhiều quy định về công khai thông tin dự án, điều kiện huy động tiền, tiến độ thanh toán, nhằm tăng minh bạch thị trường và bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản.

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

(CLO) Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Kế hoạch tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt chú trọng mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và dân tộc thiểu số nhằm chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng ứng phó thực tế.

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

(CLO) Với 481/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

(CLO) Sáng 21/11, với 466/479 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật sửa đổi nhiều nội dung liên quan đến quy hoạch, thu hồi đất, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, đồng thời bổ sung quy định xử lý đối với dự án không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

(CLO) Với 491/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,40% tổng số đại biểu Quốc hội), Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI được thông qua, đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể nhằm đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, siết quản lý thuế, tháo gỡ điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Sửa Luật Điện lực: Gỡ điểm nghẽn đầu tư, bảo đảm an ninh cung ứng điện

Sửa Luật Điện lực: Gỡ điểm nghẽn đầu tư, bảo đảm an ninh cung ứng điện

(CLO) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực vừa được Quốc hội thông qua, hướng tới tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư các dự án điện, đẩy nhanh tiến độ nguồn và lưới điện, đồng thời bảo đảm an ninh cung ứng điện, kiểm soát chi phí và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Hà Nội: Không để đùn đẩy kiến nghị của cử tri

Hà Nội: Không để đùn đẩy kiến nghị của cử tri

(CLO) Đoàn giám sát HĐND TP Hà Nội yêu cầu các đơn vị xác định rõ cơ quan chủ trì, thời hạn hoàn thành cụ thể cho từng vụ việc, kiên quyết chuyển đúng thẩm quyền và không để xảy ra tình trạng đùn đẩy kiến nghị của người dân.

Bộ Nội vụ: Địa phương không để người có công chậm nhận trợ cấp cuối năm 2026

Bộ Nội vụ: Địa phương không để người có công chậm nhận trợ cấp cuối năm 2026

(CLO) Tại hội nghị tập huấn về quản lý kinh phí thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương yêu cầu các địa phương bảo đảm chi trả đúng đối tượng, đúng chế độ, tuyệt đối không để người có công chậm nhận trợ cấp trong những tháng cuối năm 2026.

Luật mới làm rõ trách nhiệm chính quyền trong phản hồi, giải trình ý kiến người dân

Luật mới làm rõ trách nhiệm chính quyền trong phản hồi, giải trình ý kiến người dân

(CLO) Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, chính quyền cấp xã trong việc tiếp nhận, xử lý, phản hồi và công khai kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của người dân. Đáng chú ý, người dân được tạo điều kiện trình bày ý kiến trước một số quyết định hành chính có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích của mình.

Cỡ chữ bài viết: