Theo quy chế tuyển sinh đại học 2026, các trường bắt buộc xây dựng bảng quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ với tối thiểu 5 mức chênh lệch.
Điểm cộng khuyến khích tối đa cho IELTS giảm còn 1,5 thay vì 3,0 như những năm trước. Thí sinh đã quy đổi điểm từ chứng chỉ cũng không được cộng khuyến khích để tránh tính trùng thành tích.
Quy định mới khiến không ít học sinh hụt hẫng, nhất là những em đã đầu tư hàng chục triệu đồng và nhiều năm ôn luyện.
Hụt hẫng vì “mất” lợi thế
Trần Mai Anh, học sinh lớp 12 một trường THPT ở Hà Nội bắt đầu ôn IELTS từ cuối lớp 10. Gia đình chi khoảng 35 triệu đồng cho các khóa học và lệ phí thi. Tháng 12 năm ngoái, em đạt 6.0 và dự định thi lại để nâng lên 7.0 nhằm xét tuyển vào nhóm ngành kinh tế.
“Khi biết điểm cộng giảm một nửa, em khá sốc. Công sức hai năm không mất đi, nhưng lợi thế rõ ràng không còn như trước”, Mai Anh nói.
Thay vì chỉ tập trung vào IELTS, nữ sinh chuyển hướng ôn thêm kỳ thi đánh giá năng lực và dồn sức cho ba môn thi tốt nghiệp. Em dự tính thi lại IELTS theo hình thức tự học để tiết kiệm chi phí.
“Tôi không thể đặt hết hy vọng vào một chứng chỉ nữa. Phải chia đều sức cho các phương án”, Mai Anh cho hay.
Tương tự, Bùi Khánh Linh, học sinh lớp 11 tại Hà Nội, vừa đăng ký thi IELTS đầu năm nay. Tuy nhiên, trước thay đổi của quy chế, em cho rằng chỉ dựa vào IELTS là “quá rủi ro”.
“Em bắt đầu tìm hiểu kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội. Nhiều trường dùng kết quả này để xét tuyển nên đây là phương án an toàn hơn”, Linh nói.
Đầu tư lớn, tính toán lại chiến lược
Trần Thu Hà, học sinh lớp 12 ở Bắc Ninh đã có IELTS 8.0 sau khi đầu tư gần 50 triệu đồng cho việc học và thi. Trước đây, mức điểm này có thể mang lại lợi thế đáng kể khi xét tuyển kết hợp. Nhưng với quy định mới, em cho rằng “không còn khoảng cách quá lớn so với các bạn khác”.
Dù vậy, Hà không hối tiếc. “IELTS vẫn giúp em tự tin hơn về tiếng Anh và mở ra cơ hội du học. Chỉ là với tuyển sinh trong nước, mình phải tính toán kỹ hơn”, em nói.
Thay vì quy đổi toàn bộ sang điểm 10 môn tiếng Anh, Hà dự định tập trung làm tốt bài thi tốt nghiệp THPT để tận dụng thêm điểm khuyến khích. Em cũng cân nhắc phương thức xét tuyển kết hợp giữa điểm thi và chứng chỉ ngoại ngữ.
Theo Hà, trong bối cảnh mới, thí sinh nên đa dạng hóa lựa chọn thay vì phụ thuộc vào một “tấm vé vàng”.
“Quan trọng là cập nhật thông tin tuyển sinh của từng trường và chia giai đoạn ôn tập hợp lý. Nếu chủ động thích ứng, mình vẫn có cơ hội”, nữ sinh nói.
Những thay đổi trong chính sách được đánh giá nhằm đảm bảo công bằng giữa các nhóm thí sinh. Tuy nhiên, với nhiều gia đình đã đầu tư lớn cho chứng chỉ quốc tế, đây là mùa tuyển sinh đòi hỏi sự tính toán thận trọng và linh hoạt hơn bao giờ hết.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn - Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP Hồ Chí Minh đánh giá cao nhiều điểm mới trong dự thảo, đặc biệt là các quy định liên quan đến quy đổi và cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ.
Theo ông Phạm Thái Sơn, quy định không cho phép vừa quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm môn tiếng Anh, vừa cộng điểm ưu tiên hoặc khuyến khích là điều chỉnh cần thiết, góp phần khắc phục tình trạng thí sinh được hưởng lợi kép từ cùng một loại chứng chỉ.
