Minh bạch đối tượng thụ hưởng, ngăn đầu cơ nhà ở
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 22/10, Quốc hội nghe Báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan tham gia thẩm tra nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở. Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đúng quy định, đủ điều kiện trình Quốc hội.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng, nhất là yêu cầu phân loại phát triển nhà ở thành 4 nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách để có cơ chế phù hợp với từng nhóm.
Một trong những yêu cầu được Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhấn mạnh là phải có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách, đồng thời ngăn chặn đầu cơ nhà ở.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt tại các đô thị lớn; có cơ chế ưu đãi khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, đáp ứng nhu cầu nơi ở của Nhân dân.
Đối với nhà ở cho thuê, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về đối tượng được thuê và các nhóm được ưu tiên, nhất là tại những dự án sử dụng vốn nhà nước. Việc xác định đối tượng thụ hưởng cần phù hợp với mục tiêu giải quyết khó khăn về nhà ở, đồng thời tiết kiệm nguồn lực ngân sách.
Liên quan đến nhà ở chính sách, cơ quan thẩm tra nhận thấy quy định về nhà ở xã hội tại Chương VI và nhà ở cho thuê tại Chương IV của dự thảo còn trùng lặp, đặc biệt đối với nhà ở xã hội để cho thuê. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, làm rõ các chính sách để tránh chồng chéo, bảo đảm khuyến khích các chủ thể tham gia phát triển nhà ở cho thuê.
Làm rõ trách nhiệm chủ đầu tư, xử lý bất cập quản lý chung cư
Về nhà ở thương mại, dự thảo Luật đã lược bỏ quy định chủ đầu tư phải đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khi bố trí quỹ đất hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất để thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng đây là chính sách thể hiện tinh thần Nhà nước và doanh nghiệp chung tay thực hiện an sinh xã hội, trong đó Nhà nước dành quỹ đất, doanh nghiệp đầu tư hạ tầng. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu, cân nhắc kỹ quy định về nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, bảo đảm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Đối với quản lý, sử dụng nhà chung cư, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách để tháo gỡ triệt để những bất cập trong thực tiễn, nhất là tình trạng trục lợi chính sách của Ban quản trị, tranh chấp giữa Ban quản trị với cư dân và tranh chấp về phần sở hữu chung, sở hữu riêng.
Bên cạnh đó, dự thảo cần được rà soát để bảo đảm thống nhất với các quy định của pháp luật về đất đai, kinh doanh bất động sản, thuế và các lĩnh vực liên quan. Với Quỹ nhà ở, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguồn vốn, nguyên tắc quản lý, sử dụng vốn và hạch toán tài sản hình thành từ vốn của Quỹ, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về ngân sách nhà nước.
