Sở VHTT&DL tỉnh Lâm Đồng vừa đưa ra một thông tin đáng chú ý: Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông hiện mới đáp ứng đầy đủ 1 trong 7 nhóm khuyến nghị của UNESCO sau kỳ tái thẩm định năm 2023.
Sáu nhóm nội dung gồm: hoàn thiện hạ tầng, tăng cường hệ thống nhận diện, phát triển du lịch địa chất, củng cố nguồn nhân lực, mở rộng mạng lưới đối tác và đẩy mạnh hợp tác quốc tế vẫn còn nhiều hạn chế, cần tập trung khắc phục trong giai đoạn 2026 - 2027.
Kết quả này được đưa ra sau khi Sở VHTT&DL tỉnh Lâm Đồng - cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo - cùng đoàn chuyên gia và các đơn vị liên quan khảo sát 41 điểm thuộc 3 tuyến du lịch chính và nhiều điểm có giá trị địa chất, văn hóa, du lịch trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông từ ngày 8 đến 12/6.
Qua kiểm tra, nhiều tồn tại được nhận diện sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, không ít địa phương còn lúng túng trong việc tiếp nhận, quản lý cơ sở vật chất; nhiều công trình chưa xác định rõ đơn vị vận hành, chưa có phương án khai thác sau đầu tư, dẫn đến hiệu quả sử dụng chưa cao và tiềm ẩn nguy cơ xuống cấp.
Đoàn khảo sát cũng ghi nhận hệ thống biển chỉ dẫn, bảng thuyết minh, pa nô quảng bá tại nhiều điểm di sản chưa đáp ứng yêu cầu nhận diện của mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO. Một số điểm còn xuất hiện tình trạng rác thải, cảnh quan xuống cấp hoặc bị tác động bởi các hoạt động lấn chiếm, khai thác tài nguyên trái với định hướng bảo tồn.
Kết quả khảo sát cũng phân loại 49 điểm trong vùng công viên địa chất thành 3 nhóm. Trong đó có 5 điểm tiềm năng mới cần tiếp tục nghiên cứu, 33 điểm đang hoạt động ổn định nhưng cần chỉnh trang, nâng cấp và 11 điểm được xác định là ưu tiên đầu tư, hoàn thiện trước thời điểm tái thẩm định do còn nhiều tồn tại về cơ sở vật chất, nội dung trưng bày hoặc cơ chế quản lý.
Tại cuộc họp mới đây của Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, ông Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông yêu cầu các sở, ngành, địa phương là thành viên Ban Chỉ đạo tập trung thực hiện các nhiệm vụ nhằm bảo vệ và phát huy giá trị thương hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, quyết tâm duy trì "thẻ xanh" của UNESCO trong đợt tái thẩm định sắp tới.
Đặc biệt, cần khẩn trương xây dựng kế hoạch khắc phục những hạn chế đã được chỉ ra; hoàn thành việc bàn giao, tiếp nhận và đưa các công trình vào vận hành; tăng cường bảo vệ di sản, chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường và nâng cao chất lượng phục vụ khách tham quan.
Ông Đinh Văn Tuấn cho rằng, thời gian chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định vào tháng 7/2027 không còn nhiều. Vì vậy, cần tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ để hoàn thành các tiêu chí theo yêu cầu của UNESCO, qua đó giữ vững danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông và phát huy hiệu quả các giá trị địa chất, thiên nhiên, văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông có diện tích rộng trên 4.700km2, chiếm hơn 2/5 diện tích tự nhiên của tỉnh Đắk Nông cũ. Nơi đây hội tụ các giá trị tiêu biểu về địa chất địa mạo, khảo cổ, giá trị di sản văn hóa và đa dạng sinh học đặc trưng của khu vực.
Tháng 7/2020, Hội đồng Chấp hành UNESCO chính thức công nhận Công viên địa chất Đắk Nông là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO - công viên địa chất toàn cầu thứ 3 của Việt Nam. Tháng 7/2024, UNESCO tiếp tục tái công nhận danh hiệu này cho Công viên địa chất Đắk Nông trong giai đoạn 2024 - 2027.
