Lang thang giữa những vì sao cùng phi hành gia 70 tuổi
Hoài Phương
(CLO) Tối 19/4 (giờ Mỹ), phi hành gia kỳ cựu của NASA Don Pettit sẽ khép lại hành trình thứ tư trong không gian khi đáp xuống Trái đất từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Ngay ngày hôm sau, ông sẽ bước sang tuổi 70, nhưng cái tuổi ấy chỉ là con số khi nói đến một con người vẫn mải miết đuổi theo ánh sáng của các vì sao.
Pettit không chỉ là một nhà du hành mà còn là người khai phá. Ông từng phát minh ra chiếc cốc đựng đồ uống đầu tiên trong môi trường không trọng lực,một sáng chế được cấp bằng sáng chế ngay ngoài không gian, được gọi bằng cái tên thân mật: Cốc Zero-G. Nó không phải chỉ để uống nước cho dễ, mà là để khẳng định: kể cả khi bay giữa vũ trụ, con người vẫn cần một tách trà đàng hoàng.
Nhưng đó chưa phải là điều khiến người ta nhớ đến Don Pettit. Tên ông còn được nhắc đến trong giới nhiếp ảnh thiên văn như một kẻ "nghiện" chụp vũ trụ từ những góc nhìn không ai từng thấy. Trong một cuộc trò chuyện ngày 3/4 với nhà vật lý thiên văn Neil deGrasse Tyson, Pettit nói:
“Tôi thích những bức ảnh không lấy Trái đất làm trung tâm. Trong khung hình của tôi, bạn thấy đường chân trời cong vút của Trái đất, lớp khí quyển xanh mỏng manh, và rồi vũ trụ bất tận nằm ngoài rìa. Đó là bố cục tôi mê”.
Với ông, nhiếp ảnh không phải là để “lưu giữ khoảnh khắc”, mà là để kể lại câu chuyện về một góc nhìn từ quỹ đạo. Một góc nhìn mà chỉ số ít người trên Trái đất từng được thấy.
“Trái đất đã đẹp khi đứng từ mặt đất. Nhưng từ không gian nhìn xuống, nó như một viên ngọc sống động giữa khoảng đen mênh mông. Thật khó nói đâu mới là vẻ đẹp đỉnh cao, dưới mặt đất hay trên quỹ đạo. Nhưng tôi chắc chắn một điều: nếu có người sống cả đời trên vũ trụ, khi trở lại, họ sẽ thấy Trái đất bằng ánh mắt của một kẻ vừa được ban phép màu”.
Tất cả những bức ảnh kỳ vĩ ấy được ông chụp từ mái vòm trên ISS, nơi có 7 ô cửa sổ nhìn thẳng xuống Trái đất, nơi mà bất kỳ ai từng đặt chân lên trạm đều coi là “chốn linh thiêng”.
Trong 7 tháng qua, ông đã lưu giữ hàng trăm khung hình từ không gian, những tấm ảnh vừa khoa học, vừa thơ. Và khi ông trở lại Trái đất vào tối nay, có lẽ điều đầu tiên ông nhớ không phải là trọng lực, mà là cảm giác được bay lơ lửng, nhìn xuống hành tinh xanh như một kẻ mộng mơ giữa các vì sao.
Trong một lần phơi sáng 30 giây, Pettit bắt gặp một vệt sáng xanh bí ẩn lướt qua Thái Bình Dương."Tôi đã lái một thiết bị theo dõi tự chế cho phép phơi sáng theo thời gian cần thiết để chụp ảnh các trường sao".Biển Địa Trung Hải có thể được nhìn thấy từ Trạm vũ trụ quốc tế.Pettit chứng kiến tàu vũ trụ không người lái Starship 8 của SpaceX vỡ ra ở tầng khí quyển phía trên và rơi trở lại Trái đất vào ngày 6/3.Một buổi trình diễn vũ trụ hoành tráng: Ngân Hà, ánh sáng hoàng đạo, Starlink, các vì sao, ánh sáng không khí đỏ nâu từ tầng thượng khí quyển và cả ánh sáng thành phố phía dưới – tất cả cùng xuất hiện trong khung hình huyền ảo.Pettit, một nhiếp ảnh gia thiên văn đầy nhiệt huyết, đang thiết lập phần cứng máy ảnh để chụp ảnh các hoạt động nghiên cứu bên trong mô-đun phòng thí nghiệm Kibo của trạm vũ trụ vào ngày 15/3. Ảnh: NASATrong đêm 3/2, khi ISS lướt nhẹ trên Biển San Hô, cách nước Úc 259 dặm, Dải Ngân Hà lặng lẽ xuất hiện phía sau đường cong Trái đất trong bức ảnh chụp ánh sáng yếu đầy mê hoặc của Pettit.Vào tháng 10, từ độ cao 257 dặm phía trên Hồ Michigan, Pettit ghi lại một khung cảnh như từ phim khoa học viễn tưởng: ánh đèn thành phố rải khắp bề mặt Trái đất và cực quang đỏ lục rực cháy phía xa.Trong một cảnh quay tua nhanh, Pettit ghi lại khoảnh khắc các động cơ của tàu chở hàng SpaceX Dragon khai hỏa sau khi rời trạm vũ trụ, lùi dần ra khỏi mô-đun Harmony khi cả trạm đang bay trên Thái Bình Dương, phía tây Hawaii.Chỉ với một chiếc laptop trắng làm đèn, thêm chút kỹ xảo cùng tủ đông của trạm vũ trụ, Pettit đã tạo ra các miếng băng mỏng trong môi trường không trọng lực, hé lộ những tinh thể băng rực rỡ sắc màu như thể bị phù thủy đông lạnh rồi đập vỡ.Sáng 27/1, khi mặt trời vừa ló rạng trên Thái Bình Dương, Pettit bắt được một khoảnh khắc đẹp đến ngừng thở: Ngân Hà lơ lửng phía trên cực quang, ánh sáng không khí chạm sát chân trời Trái đất, tạo nên một lớp lang vũ trụ hoàn hảo.Cũng trong tháng 10, khi bay cùng phi hành gia Matthew Dominick, Pettit chứng kiến ISS lao vào một cơn cực quang đỏ rực như máu. “Chúng tôi không bay trên cực quang, mà bay trong lòng nó”, ông kể. Họ vội lắp 4 máy ảnh cùng lúc, chụp lia lịa theo kiểu syncopated, tạo nên bản giao hưởng nhiếp ảnh giữa vũ trụ.Pettit ghi lại cảnh những tia sét sáng rọi sáng những đám mây xa xa trên Thái Bình Dương vào một đêm tối tháng 11.
(CLO) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực kiểm soát tội phạm tài chính.
(CLO) Iran vào ngày 1/8 cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Mỹ tiếp tục không kích nước này, đồng thời tuyên bố các cơ sở năng lượng của nhiều quốc gia trong khu vực có thể trở thành mục tiêu nếu Washington mở rộng chiến dịch quân sự.
(CLO) Một vụ xả súng đẫm máu đã xảy ra tại nhà hàng burger In-N-Out ở thành phố Twin Falls, bang Idaho, Mỹ vào chiều ngày 1/8 theo giờ địa phương khiến ít nhất 3 người thiệt mạng.
(CLO) Theo nhà chức trách Nga, một quả bom tự chế do một phụ nữ mang theo đã khiến 3 người thiệt mạng và ít nhất 21 người bị thương trong một vụ nổ tại một quán cà phê ở trung tâm Moscow vào tối thứ Bảy (1/8).
(CLO) Trong gần ba thập kỷ qua, Trung Quốc đã có tới 17 doanh nhân lần lượt giữ danh hiệu người giàu nhất đất nước, cao gấp hơn 4 lần so với Mỹ. Theo Hurun Group, điều này phản ánh sự năng động và khả năng tạo ra cơ hội của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
(CLO) Một thỏi vàng nặng 521,2 kg do Xưởng đúc tiền Perth (Perth Mint) tại bang Tây Úc chế tác đã chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là thỏi vàng lớn nhất thế giới, vượt xa kỷ lục cũ 300 kg do một xưởng đúc tại Dubai thiết lập cách đây hai năm.
(CLO) Ngày 31/7, cựu Tổng thống Peru Ollanta Humala đã được trả tự do sau khi tòa án hủy bản án 15 năm tù vì tội rửa tiền, với lý do các khoản tài trợ tranh cử bị cáo buộc không cấu thành tội danh này theo luật tại thời điểm xảy ra vụ việc.
(CLO) Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối quyết định của Mỹ về việc đưa thêm 43 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách các thực thể bị cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức, cho rằng động thái này không có cơ sở thực tế và làm gián đoạn sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.
(CLO) Sau 6 năm đóng cửa vì đại dịch COVID-19 và căng thẳng biên giới, đèo Nathu La - cửa khẩu nằm ở độ cao hơn 4.300 m nối bang Sikkim của Ấn Độ với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc - đã chính thức khôi phục hoạt động thương mại từ ngày 1/8.
(CLO) Giao tranh giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang khi cả hai bên đều cáo buộc đối phương tấn công các khu dân cư khiến nhiều thường dân thương vong.
(CLO) Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ duy trì vĩnh viễn chương trình bảo lãnh visa, theo đó người xin thị thực từ 50 quốc gia, phần lớn ở châu Phi, có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD trước khi được cấp visa, theo thông báo ngày 1/8.
(CLO) Ngày 1/8, Triều Tiên đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ kế hoạch đại tu mạng lưới nhiên liệu vừa được Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phê duyệt.
(CLO) Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã từ bỏ kế hoạch bán cổ phần tại các giải đấu của FIFA, trong đó có World Cup, cho các nhà đầu tư tư nhân sau khi vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn bóng đá trên thế giới.
(CLO) Gần như tất cả những người di cư vào Ceuta đã quay trở lại Morocco, theo Bộ trưởng Ngoại giao Tây Ban Nha thông báo hôm thứ Sáu (31/7), đồng thời nói "đã đến lúc chấm dứt việc cố tình tung tin sai lệch".
(CLO) Tân Ngoại trưởng Peru Carlos Espá ngày 31/7 khẳng định, nước này sẽ tăng cường quan hệ với Mỹ, đồng thời thúc đẩy khôi phục quan hệ ngoại giao với Mexico và Colombia, cũng như từng bước nối lại quan hệ với Venezuela.
(CLO) Cơ quan Hải quan Indonesia đã bắt giữ một phi công người Malaysia với cáo buộc buôn lậu hơn 26 kg ma túy tổng hợp MDMA vào Jakarta ngay sau khi điều khiển chuyến bay từ Kuala Lumpur, đồng thời xác định người này dương tính với nhiều chất ma túy.
(CLO) Bộ Ngoại giao Mỹ đã xin lỗi sau khi trình chiếu một bản đồ châu Phi có nhiều lỗi nghiêm trọng tại Hội nghị AIDS 2026 ở Rio de Janeiro (Brazil), gây làn sóng chỉ trích và chế giễu trên mạng xã hội.
(CLO) Hamas cùng các phe phái Palestine đã thống nhất một văn kiện đặt nền tảng cho quá trình giải giáp vũ khí tại Dải Gaza. Các bên sẽ xây dựng lộ trình giải giáp chi tiết trong vòng 14 ngày, có thể gia hạn nếu được cơ quan giám sát quốc tế chấp thuận và tất cả các bên đồng thuận.
(CLO) Lực lượng cứu hộ Pakistan đang chạy đua tìm kiếm 10 nhà leo núi, trong đó có nhà leo núi nổi tiếng thế giới Nirmal Purja, sau khi một trận lở tuyết xảy ra trên đỉnh Broad Peak thuộc dãy Karakoram.